Jump to content
  Love reading great articles? Visit Elix.com today!
Taftazani

Qeyri-?slami Bayramlar

Recommended Posts

??? ???? ?????? ??????

?slam d?nyas? i??ala u?ram??d?r. M?xt?lif sah?l?rd? olan bu i??al?n bir qismi ?ox m?s?lman t?r?find?n f?rq edilir. Bir qismi is? ancaq b?zi m?s?lmanlara m?lumdur.

???al sad?c? kafirl?rin bizim torpaqlar?m?z? fiziki olaraq ?l? almas? deyil. Bundan daha t?hl?k?li bir i??al var ki, ona fikri-m?d?ni i??al dey? bil?rik.

?z m?d?niyy?tini unudub ?z?n? kafirl?r qar??s?nda ?zik hiss ed?n bir ?ox m?s?lman onlar? ?zl?rin? ideal se??r?k geyiml?rind?, davran??lar?nda, istifad? etdikl?ri dild? bel? onlara ox?ama?a ?al???rlar.

Bunun s?b?bi is? sad?dir: ?nsan ancaq ?z?nd?n ?st?n g?rd?y?n? t?qlid ed?r.

?zilib, kafirl?ri t?qlid etm?k, onlar?n m?d?niyy?tiyl? "??r?fl?nm?k" ist?diyimiz sah?l?rd?n birid? onlar?n bayramlar?d?r.

Dinimiz bu m?d?ni i??al?n qar??s?n? almaq ???n kafirl?r ciddi bir m?xalif?ti ?mr etmi?dir ki, bu m?xalif?tin bir qismid? onlar?n bayramlar?na m?xalif?t etm?kdir.

?slama g?r? yeni il, Novruz v? b?nz?ri bayramlar? ke?irm?yin, o g?n? x?susil??dir?r?k f?r?hl?nm?yin h?km? n?dir? Bu bar?d? elm ?hlinin g?r??l?rin? ba? vuraq. M?v?ff?qiyy?t Allahdand?r.

Share this post


Link to post
Share on other sites

H?n?fi aliml?rind?n ?bnul Ala ?l ?nsari (v. 786 h/1384 m) "?l F?t?v?t T?t?rxaniyy?" adl? ?s?rind? deyir:

??? ???? ?? ??????? ?? ??????????? ??? ????????? ??? ???????? ????????? ??? ????? ????? ?????? ?????? ??????? ?????? ??? ??? : ?? ??? ???? ??? ??? ???? ???????? ????????? ?????? ??? ?????? ? ??? ????? ?? ??? ??? ?????? ?? ??? ?? ? ?????????? ??? ?????

"M?cusil?rin ?z Novruz bayramlar?nda gedi?-g?li?l?ri olan b?y?k insanlara g?tirdikl?ri yem?kl?r haqq?nda bel? deyilmi?dir:

1. ?g?r bu yem?kl?ri onlar?n sevincin? qat?lma ifad?si olaraq alarsa bu alan kims?nin dinin? z?r?r ver?r.

2. Yox ?g?r bu ??kild? almazsa bunda bir b?is yoxdur. Lakin ??kinm?k daha uy?undur."

Qaynaq: ?bnul Ala ?l ?nsari: ?l F?t?v?t T?t?rxaniyy?: 5/355

Daru ?hyait Turasil Arabi

Share this post


Link to post
Share on other sites

H?n?fi aliml?rind?n ?bn Nuceym ?l Misri (v. 970 h/1563 m) insan? dind?n ??xaran ?eyl?ri s?ralark?n deyir:

???????? ??? ??????? ??????? ?????????? ???? ???? ??????? ?? ??? ??????

????????? ???? ??????????? ????? ?? ???? ??????? ????? ??? ??????? ???????? ?? ?????? ???????? , ????????? ??? ?????? ?????????? ??? ??????? ??????? ???? ??????

"(Dind?n ??xaran ?eyl?rd?n birid?) M?cusil?rin Novruz bayram?nda onlarla b?rab?r t?dbirl?r? qat?lmaq, o g?n onlarla b?rab?r etdikl?rini etm?kdir.

(Dind?n ??xaran ?eyl?rd?n birid?) Novruz g?n? daha ?nc? almad??? bir ?eyi yeyib-i?m?k ???n deyil, Novruza t?zim/h?rm?t ???n almaqd?r.

H?m?inin Novruz g?n? m??rikl?r? bu g?n? t?zim olaraq - yumurta bel? olsa - h?diyy? etm?kd? bel?dir. (?nsan? dind?n ??xarar)."

Qaynaq: ?bn Nuceym: ?l B?hrur Raiq ??rhu K?nzid D?qaiq: 5/208

Beyrut: Darul Kutubil ?lmiyy?: 1418/1997

Yen? ?bn Nuceym eyni kitab?n ba?qa yerind? deyir:

??? ????? ????? ( ???????? ????? ???????? ???????????? ?? ???? ) ?? ??????? ????? ????? ????????? ????? ?? ????

???? ??? ????? ?????? ????? ???? : ?? ???? ????? ???? ????? ????? ???????? ???? ?? ???? ???? ???????? ?????? ??? ???? ????????? ????? ????? ?????? ??? ?????? ??? ???? ????? ??????

???? ????? ??????? ???????? : ??? ????? ???? ???????? ??? ????? ???? ??? ???? ?? ????? ?????? ???? ??? ?? ??????? ???? ?????? ?? ????? , ???? ????? ?? ?? ?? ????? ??? ?? ??? ?????? ????? ??????? ?????? ?? ????? ??? ?? ????? ???????? ?????? ????? ? ??? ??? ??? ???? ???? ???? « ???? ????????? ???????? ?????? ???????? » , ???? ?? ???????? ???????? : ???? ????? ???? ???????? ????? ??????? ??????? ??? ??? ?? ???? ??????? ???? ??? ?? ????? ?? ?????? ??? ?????? ??? ???????? ????????? ???? ? ??? ????? ??????? ????????? ?????????? ?? ?????

"Hafizuddin ?bul B?r?k?t ?n N?s?fi (v. 710 h/1310 m) – rahim?hullah – dedi: Novruz v? Mihrican ad?yla/m?nasib?tiyl? n?s? verm?k caiz deyildir.

?bn Nuceymin ??rhi: Y?ni bu iki g?n?n ad?yla/m?nasib?tiyl? h?diyy?l?r verm?k haram, h?tta k?frd?r!

?bu Hafs ?l K?bir (?hm?d bin Hafs ?l Buxari – v.264 h.) – rahim?hullah – bel? demi?dir: "?g?r bir adam ?lli il uca Allaha ibad?t ets?, sonra Novruz g?n? – bu g?n? t?zim etm?k niyy?til? - m??rikl?r? yumurta h?diyy? ets? k?fr? gir?r v? (bu s?b?bl?) ?m?ll?ri bo?a ??xar."

"?l Camiul ?s?ar" kitab?n?n m??llifi bel? deyir: "Bir m?s?lman Novruzda - bu g?n? t?zim niyy?ti olmadan, lakin insanlar?n bel? bir ad?ti oldu?u ???n - ba?qa bir m?s?lmana h?diyy? ed?rs? kafir olmaz.

Lakin, bu ?m?li x?susi olaraq Novruz g?n?nd? etm?m?lidir. Ya o g?nd?n ?nc?, ya da sonra etm?lidir ki, kafirl?r? b?nz?m? olmas?n. R?sulullah – sallallahu aleyhi v? s?ll?m - buyurur: "Kim bir q?vm? b?nz?y?rs? onlardand?r"..."

"?l Camiul ?s?ar" kitab?n?n m??llifi bel? deyir: "?g?r bir kims? daha ?nc? almad??? halda, Novruz g?n? kafirl?rin bu m?nasib?tl? ald??? bir ?ey alarsa bax?lar:

1. ?g?r bu g?n? m??rikl?rin t?zim etdiyi kimi t?zim etm?k ist?yirs? k?fr? gir?r.

2. Yox ?g?r sad?c? yeyib-i?m?k, ?yl?nm?k ist?rs? k?fr? girm?z."..."

Qaynaq: ?bn Nuceym: ?l B?hrur Raiq ??rhu K?nzid D?qaiq: 9/361-362

Beyrut: Darul Kutubil ?lmiyy?: 1418/1997

Share this post


Link to post
Share on other sites

H?n?fi aliml?rind?n Mulla ?li ?l Qari (v. 1014 h/1606 m) Allah R?sulunun M?din?y? g?ldikd? Novruz v? Mihrican bayramlar?n? Ramazan v? Qurban bayram? il? ?v?z etm?si haqda h?disin ??rhind? deyir:

??? ??????? : ??? ????? ??? ???? ?????? ???????? ???????????? ???????? ?? : ?? ??????? ?????? ????? ???

??? ??? ???? ??????? ?????? : ??? ???? ?? ???????? ????? ??? ????? ??????? ????? ??? ???? ????? ????? ? ??????? ???????

???? ?????? ??? ??????? : ?????? ??? ?????? ???????? : ??? ????? ??? ????? ?? ??? ??????? ?? ???? ? ?? ???? ??? ????? ??? ???? , ??? ????? ???? ?????? ????? ??? ???????? ??????? ??? ???? ? ??? ????? ???????? ????????? ????????? ? ?????????? ??????????? ??????? ??? ?????? ? ?? ???? ????? , ???? ?????? ?????? ????????? ??????? ? ????? ????????? ???

"Muzhir bel? dedi: "Bu h?disd? Novruz, Mihrican v? kafirl?rin dig?r bayramlar?n?n t?zim edilm?sinin qada?an olundu?una d?lil var."

?bu Hafs ?l K?bir ?l H?n?fi (?hm?d bin Hafs ?l Buxari – v. 264 h.) – rahim?hullah – bel? demi?dir: "Kim Novruzda o g?n? t?zim q?sdil? bir m??rik? yumurta h?diyy? ed?rs?, uca Allah? inkar etmi? v? ?m?ll?rini bo?a ??xarm??d?r."

Qadi ?bu M?hasin ?l H?s?n bin M?nsur ?l H?n?fi (M??hur Qadixan – v. 592 h/1196 m) bel? demi?dir: "Kim o g?n daha ?nc? almad??? bir ?ey alar v? ya o g?n ba?qas?na h?diyy? ver?rs? bax?lar:

1. ?g?r bu ?m?liyl? Novruz g?n?n? m??rikl?rin t?zim etdiyi kimi t?zim etm?k niyy?tind?dirs? k?fr? gir?r.

2. Yox ?g?r bu al??la sad?c? ?yl?nm?k ist?y?rs? v? ya h?diyy? verm?kl? ad?t?n c?r?yan ed?n xo? m?nasib?ti q?sd ed?rs? bu k?fr olmaz. Lakin kafirl?r? b?nz?m?k sur?til? m?kruh olar. El? is? bu i?d?n ??kinm?k laz?md?r."..."

Qaynaq: Mulla ?li ?l Qari: Mirqatul M?fatih ??rhu Mi?k?til M?sabih: 3/491

Beyrut: Darul Kutubil ?lmiyy?: 1422/2001

H?n?fi aliml?rind?n Mulla ?li ?l Qari (v. 1014 h/1606 m) "?l Fiqhul ?kb?r" adl? ?s?r? yazd??? ??rhd? d? bu haqda deyir:

??? ??????? ????????? : ?????? ?????? ???? ???????? ???? ????? : ????? ????? ???????? ???? , ?? ???? ???????? ????? ????? ?? ??????? ????????? ????? ???????

???? ???? ???? ???????? ??? ?????? ???? ?????? ?????? ???????? ????

??? ???? ???????? ??????????? ??? ?????? ???????? ??? ????? ???? ????? ?? ??? ????? ???????? ??? ????? ????? ???? ?????

???? ???? ??? ????? ?? ??????? ???? ?????? ?? ???? ???????? ???? , ???? ??? ?????? ?????? , ????? ??????? ????

???? ????? ?????? ?????? ??? ????????? ????????? ????????? ???? ???? ??????? ?? ??? ?????? ??????? ???????

"..."M?cm?un N?v?zil" adl? kitabda deyilir: "M?cusil?r Novruz g?n? toplanar v? bir m?s?lman bunu g?r?b: "Bu onlar?n ortaya qoydu?u g?z?l bir t?dbirdir" dey?rs? k?fr? gir?r". Y?ni, o bu k?fr?n ortaya ??xar?lmas?n? g?z?l g?rm?? v? dolay?s?yla ?slami ya?ant?ya t?n etmi?dir...

Kim Novruz g?n? ba?qas?na - Novruzu t?zimi q?sd ed?r?k - bir ?ey h?diyy? ed?rs? k?fr? gir?r.

?g?r m??llim Novruz pay? ist?r v? t?l?b edil?n ??xsd? bu pay? ona verm?zs? m??llimin k?fr? d??m?sind?n qorxular. Y?ni, t?l?b edil?n ??xs Novruzluq ver?rs? onun ?z?n?nd? k?fr?nd?n qorxular...

Kim Novruz g?n? kafirl?rin toplant? yerl?rin? ged?rs? k?fr? gir?r. ??nki, bunda k?fr? elan etm?k var v? sanki o, kafirl?r? bu ?m?ll?rind? yard?m etmi?dir.

M?cusil?rin Novruz g?n?n? qat?lma?a qiyas?n, o g?n onlar?n etdiyi ?eyl?ri etm?kd? k?fr? g?r?kli q?l?r."

Qaynaq: Mulla ?li ?l Qari: Minahur Ravdil ?zh?r ??rhu Fiqhil ?kb?r: 499-500

Darul B??airil ?slamiyy?: 1419/1998

Share this post


Link to post
Share on other sites

Dig?r bir H?n?fi alimi Alauddin ?l Hask?fi (1025-1088 h/1616-1677 m) bel? deyir:

????????? ????? ???????? ??????????? ?? ???? , ?? ??????? ????? ????? ???????? ????? , ??? ???? ??????? ??? ???????? ???????? ?????

??? ??? ???? ??????? : ?? ???? ????? ???? ????? ?????? ???? ?? ????? ?????? ???? ???????? ?????? ????? ?????? ????? ??? ???? ????? ?????? ? ??

??? ????? ?????? ??? ?????? ?????? ????? , ?? ??? ??? ????? ????? ?? ????? , ?????? ?? ??????? ????? ?? ????? ????? ???????

??? ???? ??? ?? ?? ?????? ???? ?? ????? ??????? ???? , ??? ????? ??????? ?????????? ????????? ?? ?????

"Novruz v? Mihrican ad?yla/m?nasib?tiyl? n?s? verm?k caiz deyildir. Y?ni bu iki g?n m?nasib?tiyl? h?diyy?l?r verm?k haramd?r.

?g?r bu g?n?n m??rikl?r t?r?find?n t?zim edildiyi kimi t?zimini q?sd ed?rs? k?fr? gir?r.

?bu Hafs ?l K?bir ?l H?n?fi (?hm?d bin Hafs ?l Buxari – v.264 h.) – rahim?hullah – bel? demi?dir: "?g?r bir adam ?lli il uca Allaha ibad?t ets?, sonra Novruz g?n? – bu g?n? t?zim etm?k niyy?til? - bir m??rik? yumurta h?diyy? ets? k?fr? gir?r v? (bu s?b?bl?) ?m?ll?ri bo?a ??xar."

?g?r bu g?n? t?zim etm?yi q?sd etm?d?n, sad?c? insanlar bel? ad?t etdiyi ???n bir m?s?lmana h?diyy? ver?rs? k?fr? girm?z. Lakin, ??bh?ni ortadan qald?rmaq ???n bunu Novruzdan ?nc? v? ya sonra etm?si laz?md?r.

?g?r bu g?n daha ?nc? almad??? bir ?ey alarsa bax?lar:

1. ?g?r Novruzu t?zimi q?sd ed?rs? k?fr? gir?r.

2. ?g?r yeyib-i?m?k, ?yl?nm?k ???n ed?rs? k?fr? girm?z."

Qaynaq: Alauddin ?l Hask?fi: ?d Durrul Muxtar: 759

Beyrut: Darul Kutubil ?lmiyy?: 1423/2002

Share this post


Link to post
Share on other sites

?afii f?qihi ?bn H?c?r ?l Heyt?mi (909-974 h/1504-1567 m) rahim?hullah, fiqhl? ba?l? verdiyi f?tvalar?n?n toplusu olan “?l F?t?val Fiqhiyy?tul Kubra” kitab?nda, kafirl?r? uymaq bar?d? suala geni? cavab verir. M?vzumuz bar?d? yerind? is? bel? deyir:

???? ?????? ???? ????????? ????????????? ???? ?? ?????? ?? ??????? ???? : ???? ?????? ??????? ???????? ??????????? ??????? ?? ????????? ???????????? ??????? ?????????? ??? ??????? ????????? ??? , ?????? ??????? ??????? ???? ?????????????? ? ??? ??? ??? ???? ???? ???? ????: «??? ?????? ?????? ???? ??????»

??? ??? ??? ????? : "?? ?????? ???????? ??? ?????? ?????????? ?????? ??? ?????? ????? , ?? ????? ??? ??????? ??? ?????? , ??? ????????? ?????? ???? ?????? , ??? ??? ?????????? ????? ??? ??????? . ???? ?????? ??????? ????? ??????????? ??? ???" . ?????? ?????????? ?? ?????????? ????? ??????????

“B?zi m?t?axxirin imamlar?m?z? (?afiil?ri) bu dediyim? m?vafiq bir s?z dediyini g?rd?m. Bel? demi?l?r: “?n murdar bid?tl?rd?n biri d? M?s?lmanlar?n, xrisyanlar?n bayramlar?nda yem?k ??klind?, onlara h?diyy? verib onlardan h?diyy? almaqda ?zl?rini onlara b?nz?tm?kl? xrisyanlara m?vafiq olmalar?d?r. Bu i?? ?n ?ox bula?anlar misirlil?rdir. Halbuki, Allah R?sulu – sallAllahu aleyhi v? ?lihi v? s?ll?m – buyurmu?dur: “Kim ?z?n? bir q?vm? b?nz?d?rs? o da onlardand?r.”

H?tta ?bnul Hacc (?l Abd?ri) deyir: “M?s?lman birisin?, xrisyana bayram?na yard?m ed?c?k bir ?ey satmas? halal deyil. N? ?t, ?d?vat, n? d? paltar. Onlara he? n? kiray? verilm?z, h?tta (minm?l?ri ???n) heyvan bel?. ??nki bu c?r etm?k onlala k?frl?rind? yard?mla?maqd?r. ?mr sahibl?rin? f?rz olan, m?s?lmanlar? bu i?d?n ??kindirm?kdir.”

Bu c?r bid?tl?rd?n biri d? m?s?lmanlar?n, paxlava yem?kl? Novruz bayram?na ?n?m g?st?rm?l?ridir.”

Qaynaq: ?bn H?c?r ?l Heyt?mi: ?l F?taval Fiqhiyy?tul Kubra: 4/239

?l M?kt?b?tul ?sl?miyy?

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ba?qa bir tan?nm?? ?afii imamlar?ndan olan Hafiz C?laluddin ?s Suyuti (849-911 h/1445-1505 m) rahim?hullah, ?z?n?n bid?tl?r haqda yazd??? “?l ?mru bil ?ttiba v?n N?hyu anil ?btida” adl? kitab?nda deyir:

???? ???????? ???????????? ??????? ?????????? ??????????? ?? ????????? ????????? ?????????

“Q?nanan bid?t v? m?nk?r ?m?ll?rd?n biri d? kafirl?rin m?lun/l?n?tl?nmi? bayram v? m?nas?b?tl?rind? onlar kimi davranmaq v? kafirl?r? b?nz?m?kdir.”

Qaynaq: C?laluddin ?s Suyuti: ?l ?mru bil ?ttiba v?n N?hyu anil ?btida: 141

D?mmam: Dar ?bnil Qayyim: 1410/1990

Bir ne?? s?hif? sonra is? x?sus?n yeni il haqda deyir:

??????? ?????? ????? ??? ?????? ?? ???? ???????? ? ????????? ????? ?????? ???? ?????? ???????? ? ?????? ?? ?????? ????? ?? ??? ????????? ??? ???????????? ? ???: ?????? ?????????? ? ???????? ????? ? ??????? ????? ? ?????? ???

????? ???????? ??? ????????? ????????? ?? ???? ????????? ? ???? ???? ???? ?? ???? ??????? . ???? ????? ???? ???????? ?????? ?? ???? ???????? ???????? ? ?? ?????? ?????? ?? ????????? ? ??????? ????? ???? ??????? ? ???? ????? ?? ????????? ??????????? ??????? ??????????

“Bir ?ox insanlar?n, ?sa Pey??mb?rin - ?leyhissalam – do?um g?n? hesab ed?r?k q??da (qeyd) etdiyi (bayramlar), od qalamaq, yeni (x?susi bir) yem?k bi?irm?k, ?am almaq v? b?nz?ri kimi bu gec?l?rd? edil?n ?eyl?rin ham?s? m?nk?rdir.

??nki, Bu miladlar? (milad bayramlar?n? x?susi bir) m?nas?b?t kimi q?bul etm?k xrisyanlar?n dinidir.

?slam dinind? bunun he? bir ?sli yoxdur. ?vv?lki n?sill?rd? bu milad/do?um g?n? haqda dan???lmam??d?r. ?ksin? bunun ?sli xrisyanlar?n dinind?n g?t?r?lm?? v? buna t?bii bir s?b?bd? ?lav? olunmu?dur. Bu da bu bayram?n, od qalama?a m?nasib olan q?? f?slin? d??m?sidir .”

Qaynaq: C?laluddin ?s Suyuti: ?l ?mru bil ?ttiba v?n N?hyu anil ?btida: 145

D?mmam: Dar ?bnil Qayyim: 1410/1990

Share this post


Link to post
Share on other sites

n?dir bo? olan?

bu yazdigin alimlerin sapiq fetvalari bow weydir. Heresinin agzindan bir avaz gelir. Tarix boyu da bir-birlerini tekfir etmekden bawqa peweleri olmayib. Butun bu sapiqliqlarin koku Ehli beytden e.s.ayri duwmeye ve ebu hureyre temimi dari ikrime semuret ve s.kimi zindiqlardan din oyrenmekden qaynaqlanir.

Share this post


Link to post
Share on other sites
bu yazdigin alimlerin sapiq fetvalari bow weydir. Heresinin agzindan bir avaz gelir. Tarix boyu da bir-birlerini tekfir etmekden bawqa peweleri olmayib. Butun bu sapiqliqlarin koku Ehli beytden e.s.ayri duwmeye ve ebu hureyre temimi dari ikrime semuret ve s.kimi zindiqlardan din oyrenmekden qaynaqlanir.

Ola bil?r sizin dininzd? bu f?tvalar sap?q say?ls?n v? siz Yeni ?l qeyd etm?yi,?axta Baban? filan q?bul edirsiz.N? deyir?m ki...L?kum dinukum va liy? din.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ola bil?r sizin dininzd? bu f?tvalar sap?q say?ls?n v? siz Yeni ?l qeyd etm?yi,?axta Baban? filan q?bul edirsiz.N? deyir?m ki...L?kum dinukum va liy? din.

Bu movzudaki fetvalarda umumiyyetle Waxta babanin varligina toxunan bir meqam yoxdur. Odur ki bu barede daniwmaga deymez. Lakin waxta babadan daha ciddi mesele ebubekr omer osman muaviye babalara tezim ve ehtiram etmekdir ki bunu da movzuda adi hallanan alimlerin hamisi edibler. Sadece paxlava yemeyin edviyyat satmagin kufre sebeb olmasi haqda fetvalar heqiqeten gulunc ve biabircidir. Esas meseleler qalib kenarda kiwiler gor durub neyin uzerinde muzakire apariblar )

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...

×
×
  • Create New...