Malik Eshter

T?rbiy?sizlik etm? suala cavab ver!!!

H?qiq?ti ?rt basd?r etm?kl? deyil e. ?m?rin v?ziyy?tini d?z?ltm?k ???n, siz s?hih kitab?n?z? bel? ayaq alt?na qoyub ?zm?kd?n vaz ke?mirsiniz. H?l? demir?m quran ay?sini, h?l? demir?m Pey??mb?rin h?disini.

Bu sual?n cavab? deyildir, s?hb?ti ba?qa s?mt? y?n?ltm?. ?mam C?f?r Sadiq (?.s) ?z atas?ndan ba?qa kimd?n d?rs alm??d?r?

Siz? bir sual verir?m- ?mam C?f?r Sadiq (?.s)-?n 4000-? yax?n M?din? ??h?rind? t?l?b?si olub. Sizin 4 m?zh?binizin aliml?ri bilavasit? v? ya bilvasit? onun t?l?b?si olubdur. Sual bel?dir: ?mam C?f?r Sadiq (?.s) ?z atas?ndan ba?qa kimd?n d?rs alm??d?r?

O ancaq Yezid ibn M?vaiy? (l.?)-?n t?r?fdar? ola bil?r. ??nk? Yezid ??rabxor olub.

Diqq?t etdinizs?, ?l-?yni il? ?bn H?c?r eyni d?vr?n aliml?ri oldu?u ???n onlar bu h?disin ?slini "S?hih ?l-Buxari"d?n oxumaq imkan?na sahib ola bilm?mi?l?r. H?rhalda, bu ifad?nin ?z?n? g?rm?s?l?r bel?, varl???n? inkar etm?mi?l?r. ?kinci bir maraql? m?s?l? d? var. M?lum oldu?u kimi, iki m?t? anlay??? var: 1. ???? ???? - y?ni, H?cc m?t?si. Burada olan m?qs?d h?cc etm?mi?d?n ?nc? h?cc aylar?nda ?mr? etm?kdir. V? bu M?scid?l-h?ram (M?kk?) ?hlind?n olmayan h?r bir k?s? vacibdir. B?'z?n h?cc-t?m?tt?s? haq?nda, iki ehram: ?mr? ehram? v? h?cc ehram? aras?nda qalan m?dd?td? ehram qada?alar?n?n icaz?si il? l?zz?tin y?'ni, m?t'?nin (oldu?u deyilib). 2. ???? ?????? - y?ni, Nisa (qad?n) m?t?si. Bu is? m?t? nigah?d?r. Yuxar?da s?z? ged?n h?disd? s?hb?tin hans? m?t?d?n getdiyi qeyd edilmir. Lakin, ?l-Buxarinin ?limizd? olan n??rl?rind? bu h?dis H?cc m?t?si b?lm?sind? qeyd edilmi? v? m?qs?din H?cc m?t?si olmas? t?s?vv?r? yarad?lm??d?r. M?s?l?nin maraql? t?r?fi ondan ibar?tdir ki, ?hli-s?nn?nin m??hur aliml?rin olan F?xruddin ?r-Razi m?hz bu h?disi Nisa ay?sinin 24-c? sur?sind? m?t? bar?d? b?hsd? qeyd etmi?dir. ??? ??? ???? ???? ???? ?????? : ?????? : ????? ???????? ??????? ? ??? ????? : ???? ??? ???? ?? ?????? : ????? ?? ?? ???? ? ??? : ?? ???? ??? ???? ? ??? : ??? ?? ? ??? : ?? ???? ??? ??? ????? ? ??? : ?? ??? ??? ? ??? ??? ????? ???? ? ??? : ?? ???????? ? ??? : ?? . ???????? ??????? ??? : ?? ????? ??? ????? ??????? ?? ???? ??? ???? ?? ?????? ??? ??? ???? : ?????? ???? ??? ?? ????? ???????? ??? ??????? ? ???? ??? : ???? ??? ?????? ??? ??? ?????? ????? ???? ??????? ?? ???????? ??????? : ??? ??? ????? ???? ?????? . ??? ???? ????????? ?? ??? ???? ?? ???? : ( ??? ???????? ?? ???? ) ??? : ???? ??? ????? ?????? ????? ????? : ( ?????? ????? ??? ????? ?????? ??????? ?????? ) [ ?????? : 1 ] ???? ???? ??? ??? ??? ???? : ????? ??? ???? ???? ?? ???? ?? ?????? ?????? ? ???? ????? ?? ?????? ???? ??? : ???? ??? ?????? ?? ???? ???? ????? ??? ???? ????? ??? ?????? ? ?????? ??? ???? ???? ??? ???? ???? ???? ??????? ??? ? ???? ??? ????? ??? ? ?? ??? ??? ????? ?? ??? Bu x?susda ?bn Abbasdan ?? r?vay?t vardir: Birincisi bunun m?tl?q ??kild? m?bah oldu?unu ifad? edir. Amar? dedi: ?bn Abbasdan m?t? haqq?nda “o zinad?r, yoxsa nikahd?r?” dey? soru?duqda “N? zinad?r, n? d? nikahd?r” – dey? cavab verdi. M?n soru?dum: “B?s onda n?dir?” ?bn Abbas cavab verdi: “Bu, Allah-T?alan?n da buyurdu?u kimi m?t?dir.” M?n soru?dum: “M?t?nin idd?si varm??” O cavab verdi: “B?li, onun idd?si bir heyzdir.” M?n soru?dum: “M?t? nikah? il? evl?n?nl?r bir-birl?rin? miras?? ola bil?rl?rmi?” O cavab verdi: “Xeyr.” ?kincisi, insanlar ?bn Abbas?n m?t? nikah? haqq?nda f?tvas? bar?d? ?eirl?r dem?y? ba?lay?nca, ?bn Abbas dedi: Ey Allah?n q?hr etdikl?ri! M?n, m?t?nin m?tl?q ??kild? m?bah oldu?una f?tva verm?dim. Ancaq m?n dedim ki, ?ar?siz bir insanan donuz ?ti v? axan qan halal olursa, eyni ??kild? ?ar?siz qalm?? ??xs? m?t? d? halald?r. ???nc?s?, ?bn Abbas m?t? il? ?laq?dar bu ay?nin m?nsux oldu?unu demi?dir. Ata ?l-Xorasani ?bn Abbasdan bu ifad? haqq?nda bu s?zl?ri r?vay?t etmi?dir: Bu ay? “Ey Pey??mb?r! Qad?nlar? bo?ad???n?z zaman onlar? g?zl?m? m?dd?tl?rind? bo?ay?n” ?mran b. H?seyn is? bel? dedi: Mut`? ay?si Allah?n kitab?nda nazil olmu?dur. Biz Allah R?sulunun (s.?.s) d?vr?nd? ona ?m?l edirdik. Onu haram ed?c?k ikinci bir ay? nazil olmad?. Allah R?sulu (s) da d?nyadan k??d?y? g?n? q?d?r biz? bu ?m?li (mut?ni) qada?an etm?di. Bir ki?i ?z r?yi v? meyli ?sas?nda bu bar?d? ?r?yi ist?diyini dedi. F?xruddin ?r-Razi, M?fatih ?l-?ayb, c.10, s.51; Dar ?l-Fikr, Beyrut, 1401/1981 Foto??kil: F?xruddin ?r-Razi, M?fatih ?l-?ayb, c.10, s.51; Dar ?l-Fikr, Beyrut, 1401/1981 ?g?r ?hli-s?nn?nin Qurandan sonra ?n s?hih kitab hesab etdikl?ri "S?hih ?l-Buxari"d? bu c?r t?hrifl?r ba? vermi?dirs?, o zaman dig?r kitablar?n hal?n? d???nm?k insan? vahim?y? sal?r. T?rc?m? etdi: Zaur M?mm?dov (Xa?maz) Redakt?: 313news.net M?nb?: Hz.V?liyyi-?sr m??ssis?si

6. B?druddin ?l-?yni (?.855 h.) ???? ??????? ??? ??? ?? ??????? ?? ????? ??? ???? ?? ????? ? ??? ??????? : ???? : ??? ??? ? ?? ????? ???? ???? ????? ?? ???? ??? : ?????? ?? ???? ??? ??? ? ???? ??? ?? ??? ???? ? ???? ?? ??? ???? ?? ??? ??? ???? ?? . ?l-Humeydi dedi ki, bu ibar? “S?hih ?l-Buxari”-d? bu ??kild? qeyd olunub: “Buxari dedi: bu ??xsin ?m?r oldu?u deyilib.”Y?ni, ?mran b. Husaynin kinay? il? (ad?n? ??km?d?n) i?ar? etdiyi ??xs ?m?r ibn ?l-X?ttab olub. Bir ?oxlar? da bu ??xsin ?m?r oldu?unu t?sdiql?yibl?r. Bel? ??x?r ki, o (?m?r) “mut`?”- ni n?hy (qada?an) ed?n ilk ??xs olub. Ondan sonra h?r k?s ona ita?t edib. B?druddin ?l-?yni, Umd?t ?l-Qari fi ??rh S?hih ?l-Buxari, c.9, s.205; Dar ?hya ?t-Turas ?l-?r?bi (?dar? ?t-Tibaa ?l-Muniriyy?), Beyrut Foto??kil: B?druddin ?l-?yni, Umd?t ?l-Qari fi ??rh S?hih ?l-Buxari, c.9, s.205; Dar ?hya ?t-Turas ?l-?r?bi (?dar? ?t-Tibaa ?l-Muniriyy?), Beyrut Foto??kil: B?druddin ?l-?yni, Umd?t ?l-Qari fi ??rh S?hih ?l-Buxari, c.9, s.293; Dar ?l-Kutub ?l-?lmiyy?, Beyrut; 1421/2001

5. ?bn H?c?r ?l-?sq?lani (?.852 h.) ???? ??????? ??? ??? ?? ??????? ?? ????? ??? ???? ?? ????? ??? ??????? ???? ??? ??? ?? ????? ???? ???? ????? ?? ???? ??? ?? ??? ?? ??? ?? ????? ???? ????? ??? ?? ??????? ??? ???? ?????????? ?? ??????? ???? ??? ???? ??????? ?? ??? ?l-Humeydi dedi ki, bu ibar? “S?hih ?l-Buxari”-d? bu ??kild? qeyd olunub: “Buxari dedi: bu ??xsin ?m?r oldu?u deyilib.”Y?ni, ?mran b. Husaynin kinay? il? (ad?n? ??km?d?n) i?ar? etdiyi ??xs ?m?r ibn ?l-X?ttab olub. Lakin, m?n bu m?tl?bi “S?hih ?l-Buxari”-nin he? bir n?sx?sind? g?rm?mi??m. ?l-?smaili bu m?tl?bi ?l-Buxarid?n n?ql edib. ?l-Humeydinin ?lind?ki n?sx? d? ?l-?smailinin olub. ?bn H?c?r ?l-?sq?lani, F?th ?l-bari ??rh S?hih ?l-Buxari, c.3, s.433; Dar ?l-Marif?, Beyrut Foto??kil: ?bn H?c?r ?l-?sq?lani, F?th ?l-bari ??rh S?hih ?l-Buxari, c.3, s.433; Dar ?l-Marif?, Beyrut; t?hqiq: Muhibuddin ?l-X?tib ?bn H?c?r ?l-?sq?laninin s?z?nd?n bel? ??x?r ki, ?bn K?sirin d?vr?n? q?d?r (t?qrib?n 8-ci h.q. ?sr? t?sad?f edir) h?dis t?hrif olunmay?b. Odur ki, yuxar?da adlar? qeyd olunan aliml?r h?disi oldu?u kimi n?ql ed? bilibl?r. Lakin ?bni H?c?rin d?vr?n? t?sad?f ed?n “S?hihi Buxari”-d?n bu h?dis t?mam? il? sil?n?r?k t?hrif edilmi?dir.

4. ?bn K?sir ?d-Dim??qi (?.774 h.) ??? ?? ???????? (? 4518 ? 1226) ?? ????? ?? ???? ??? ???? ??? ?????? ?? ???? ???? ???????? ?? ???? ???? ??? ???? ???? ???? ?? ?? ???? ???? ?????? ??? ??? ???? ??? ??? ??? ??? ????? ?? ??? ??? ??????? ???? ??? ??? S?hiheynd? (?l-Buxari, №4518; M?slim, №1226) varid oldu?una g?r?, ?mran b. Husayndan n?ql edilmi?dir ki, o dedi: Mut`? ay?si Allah?n kitab?nda nazil olmu?dur. Biz Allah R?sulunun (s.?.s) d?vr?nd? ona ?m?l edirdik. Onu haram ed?c?k ikinci bir ay? nazil olmad?. Allah R?sulu (s) da d?nyadan k??d?y? g?n? q?d?r biz? bu ?m?li (mut?ni) qada?an etm?di. Bir ki?i ?z r?yi v? meyli ?sas?nda bu bar?d? ?r?yi ist?diyini dedi. ?l-Buxari dedi: Bu ??xsin ?m?r oldu?u deyilib. ?smay?l b. ?m?r b. K?sir ?d-Dim??qi, T?fsir ?l-Quran ?l-?zim, c.2, s.234; M??ssis? Qurtub?, Misir, 1421/2000 Foto??kil: ?smay?l b. ?m?r b. K?sir ?d-Dim??qi, T?fsir ?l-Quran ?l-?zim, c.2, s.234; M??ssis? Qurtub?, Misir, 1421/2000 Foto??kil: ?smay?l b. ?m?r b. K?sir ?d-Dim??qi, T?fsir ?l-Quran ?l-?zim, s.255; Dar ?bn H?zm, Beyrut, 1420/2000

3. ?bn ?sir ?l-C?ziri ( ? ? ? ) ????? ?? ???? - ??? ?????? ??? - ??? : ( ????????? ????? ?????????? ?? ????? ???? ? ?????????????? ?? ????? ?????? - ??? ???? ???? ???? - ? ??? ???????? ??????? ?????????? ? ??? ?????? ???? ?????? ???? ? ??? ????? ?????? ?? ??? ) . ??? ??????? ? ???? : ??? ??? (?l-Buxari, M?slim, ?n-N?sai) ?mran b. Husayn (r.a.) dedi: Mut`? ay?si Allah?n kitab?nda nazil olmu?dur. Biz Allah R?sulunun (s.?.s) d?vr?nd? ona ?m?l edirdik. Onu haram ed?c?k ikinci bir ay? nazil olmad?. Allah R?sulu (s) da d?nyadan k??d?y? g?n? q?d?r biz? bu ?m?li (mut?ni) qada?an etm?di. Bir ki?i ?z r?yi v? meyli ?sas?nda bu bar?d? ?r?yi ist?diyini dedi. ?l-Buxari dedi: Bu ??xsin ?m?r oldu?u deyilib. ?l-M?bar?k b. Muh?mm?d b. ?sir ?l-C?ziri, Cami ?l-?sul ?h?dis ?r-R?sul, c.3, s.116, h.1402; Beyrut, 1389/1969 Foto??kil: ?l-M?bar?k b. Muh?mm?d b. ?sir ?l-C?ziri, Cami ?l-?sul ?h?dis ?r-R?sul, c.3, s.116, h.1402; Beyrut, 1389/1969

2. ?l-Kirmani (?.796 h.) ??msuddin ?l-Kirmani "S?hih ?l-Buxari" kitab?n?n m??hur ??rh?il?rind?n biridir. O da bu m?tl?bi ??rh ed?rk?n ?l-Buxarinin s?zl?rini n?ql etmi?dir. ?ox maraql?d?r ki, “S?hih ?l-Buxari”-d? (??? ????: ???? ??? ???) "Muh?mm?d (?l-Buxari) dedi: Bu ??xsin ?m?r oldu?u deyilib" s?zl?ri olmad??? halda, eyni vaxtda ?ap edilmi? “??rh ?l-Kirmani ?la S?hih ?l-Buxari" kitab?nda h?min ibar? oldu?u kimi n?ql edilib. Do?rusunu Allah bilir! Foto??kil: ??msuddin ?l-Kirmani, ??rh ?l-Kirmani ?la S?hih ?l-Buxari, c.17, s.31; Dar ?hya ?t-Turas ?l-?r?bi, Beyrut, 1356/1937

?hli-s?nn?nin bir ?ox aliml?ri bu h?disi ?z kitablar?nda m?hz ?l-Buxariy? istinad ed?r?k yaz?blar. 1. ?l-Humeydi (?.488 h.) ?????? : ?? ??? ???? ???????? ?? ????? ?? ???? ??? : ????? ??? ?????? ?? ???? ???? ? ???????? ?? ???? ???? ??? ???? ???? ???? ? ??? ???? ????? ????? ? ??? ??? ???? ??? ??? . ??? ???? ????? ?? ??? . ??? ??????? : ???? : ??? ??? ?kinci: ?bi Raci ?l-Atardi, ?mran b. Husaynd?n onun bel? dediyini r?vay?t etdi: Mut`? ay?si Allah?n kitab?nda nazil olmu?dur. Biz Allah R?sulunun (s.?.s) d?vr?nd? ona ?m?l edirdik. Onu haram ed?c?k ikinci bir ay? nazil olmad?. Allah R?sulu (s) da d?nyadan k??d?y? g?n? q?d?r biz? bu ?m?li (mut?ni) qada?an etm?di. Bir ki?i ?z r?yi v? meyli ?sas?nda bu bar?d? ?r?yi ist?diyini dedi. ?l-Buxari dedi: Bu ??xsin ?m?r oldu?u deyilib. Muh?mm?d ?l-Humeydi, ?l-Cami beyn? ?s-s?hiheyn, c.1, s.349, h.548; Dar ?bn H?zm, Beyrut, 1423/2002; t?hqiq: ?li H?seyn ?l-B?vab Foto??kil: Muh?mm?d b. Futuh ?l-Humeydi, ?l-Cami beyn? ?s-s?hiheyn, c.1, s.349, h.548; Dar ?bn H?zm, Beyrut, 1423/2002; t?hqiq: ?li H?seyn ?l-B?vab

Foto??kil: Muh?mm?d b. ?smay?l ?l-Buxari, ?l-Cami ?s-S?hih, Quran?n t?fsiri kitab?, ?l-B?q?r? sur?sinin t?fsiri bab?, c.6, s.27, h.4518; Dar T?vq ?n-Nac?, Beyrut, 1422/2002; t?hqiq: Muh?mm?d Zuheyr b. Nasir Foto??kil: Muh?mm?d b. ?smay?l ?l-Buxari, ?l-Cami ?s-s?hih, Quran?n t?fsiri kitab?, ?l-B?q?r? sur?sinin t?fsiri bab?, s.1107, h.4518; Dar ?bn K?sir, D?m??q/Beyrut, 1423/2002 Foto??kil: Muh?mm?d b. ?smay?l ?l-Buxari, ?l-Cami ?s-S?hih, Quran?n t?fsiri kitab?, ?l-B?q?r? sur?sinin t?fsiri bab?, s.615, h.4518; Dar ?r-Ru?d, ?r-Riyad, S?udiyy? ?r?bistan?, 1427/2006; t?hqiq: ?bd?s-Salam b. Muh?mm?d ?m?r Allu? Foto??kil: Muh?mm?d b. ?smay?l ?l-Buxari, ?l-Cami ?s-S?hih, Quran?n t?fsiri kitab?, ?l-B?q?r? sur?sinin t?fsiri bab?, c.3, s.200, h.4518; M?kt?b? ?s-S?l?fiyy?, Qahir?, Misir, 1400/1980; t?hqiq: Muhibuddin ?l-X?tib v? Muh?mm?d Fuad ?bd?l-Baqi M??ahid? etdiyiniz kimi, S?udiyy? ?r?bistan?nda "Beyt ?l-?fkar" n??riyyat?nda ?ap olunmu? n?sx?d? (????? ????????? ??????? ?????? ?????) - y?ni, Muh?mm?d (?l-Buxari) dedi: Bu ??xs ?m?r idi yaz?lm??d?r. Lakin, dig?r ?aplarda biz bunu g?rm?r?k. Dar T?vq ?n-Nac? (Beyrut), Dar ?r-R??d (?r-Riyad), Dar ?bn K?sir (Beyrut), M?kt?b? ?s-S?l?fiyy? (Qahir?) v? sair dig?r n??riyyatlarda ?apdan ??xm?? n?sx?l?rd? ?l-Buxarinin s?zl?ri m?lum s?b?bl?rd?n ixtisara d???b. Bu m?s?l?nin d? n??riyyatla he? bir ?laq?si yoxdur, birba?a kitab? t?hqiq ed?nl?rd?n as?l?d?r.

"S?hih ?l-Buxari" kitab?nda m?t? bar?d? t?hrifl?r (1-ci hiss?) ?ziz oxucular! Bildiyiniz kimi “S?hih ?l-Buxari” kitab? ?hli s?nn?nin b?z?n Sihahi-Sitt? (6 S?hih), b?z?n d? Kutubi-Sitt? (6 kitab) adland?rd??? alt? ?sas kitab?ndan biridir. X?susi il? “S?hih ?l-Buxari” h?min kitablar?n i?ind? Qurandan sonra ?n m?t?b?r q?bul etdikl?ri kitabd?r. Kitab?n ad?n?n “?s-S?hih” olmas? da bu ?zd?n t?sad?fi deyil. Lakin, bu kitab da ?hli-s?nn?nin b?zi mahir t?hrif?i aliml?rinin g?z?nd?n qa?mam?? v? x?yan?t ?li il? m?xt?lif m?vzularda t?hrifl?r? m?ruz qalm??d?r. Bu m?qal?mizd? siz? t?hrif olunmu? m?vzulardan sad?c? birini t?qdim edirik. ?????????? ????????? ?????????? ??????? ???? ????????? ????? ?????? ?????????? ????? ??????? ???? ????????? ???? ???????? ?????? ??????? ????????? ????? ?????????? ????? ??????????? ??? ??????? ??????? ?????????????? ???? ??????? ??????? ?????? ??????? ???????? ????????? ?????? ???????? ??????? ??????????? ?????? ?????? ??????? ?????? ????? ????? ?????? ?????????? ??? ????? ????? ????????? ??????? ?????? ????? Mut`? ay?si Allah?n kitab?nda nazil olmu?dur. Biz Allah R?sulunun (s.?.s) d?vr?nd? ona ?m?l edirdik. Onu haram ed?c?k ikinci bir ay? nazil olmad?. Allah R?sulu (s) da d?nyadan k??d?y? g?n? q?d?r biz? bu ?m?li (mut?ni) qada?an etm?di. Bir ki?i ?z r?yi v? meyli ?sas?nda bu bar?d? ?r?yi ist?diyini dedi. Muh?mm?d (?l-Buxari) dedi: Bu ??xs ?m?r idi. Muh?mm?d b. ?smay?l ?l-Buxari, ?l-Cami ?s-S?hih, c.5, s.158, Dar ?l-Fikr, Beyrut, 1401/1981 Foto??kil: Muh?mm?d b. ?smay?l ?l-Buxari, ?l-Cami ?s-S?hih, Quran?n t?fsiri kitab?, ?l-B?q?r? sur?sinin t?fsiri bab?, s.854, h.4518; Beyt ?l-?fkar ?d-D?vliyy? lil-N??r, ?r-Riyad, S?udiyy? ?r?bistan?, 1419/1998; t?hqiq: ?bu Suheyb ?l-K?rmi A?A?IDAKI N??RL?RD? ?S? ?L-BUXAR?N?N S?ZL?R? ?IXARILIB!!!

B?q?r? 124 - ? baxsan orada bir c?ml? var - "M?nim ?hdim (imam?t) zal?mlara yeti?m?z" c?ml?nin bu hiss?sin? diqq?t yetirs?n ?la olar.