Muksir

Bunu bura niy? yazm?san? Ktab qoyulun endir oxu laz?md?rsa...

Zaman?nda H?nb?lil?rin M?kk? qazisi olan, b?y?k alim Muh?mm?d bin Abdillah ?n N?cdi (1236-1295 h/1860-1878 m) "?s Suhubul V?bil? al? Daraihil H?n?bil?" adl? bir kitab yazm?? v? orada H?nb?li aliml?rinin t?rc?meyi hallar?n? toplam??d?r. Bu kitab H?nb?lil?r aras?nda ?n g?z?l tabaqat kitablar?ndan biri say?l?r. M??llif, Muh?mm?d bin Abdil V?hhab? alim saymad??? ???n kitaba daxil etm?s?d?, onun atas?n?n t?rc?meyi hal?nda ?z?nd?n d? s?z a?araq deyir: ??? ????? ?????? ????? ??????? ???? ?????? ???????? ?? ??????? ? ???? ???????? ?????? ?? ???? ?????? ?? ??????? ???????? ??? ??? ???? ?????? ? ???????? ???? ??? ??????? ?? ???? ???? ?????? ????? ?????? ?????? ???? ??????? ??? ??? ??? ??????? ??? ????? ????? ??????? ?? ????? ?? ??????? ?????? ???????? ????? ?????? ???????? ??? ?? ?????? ??? ???? ? ???? ???? ?????? : " ???? ?????? ??? ????? ??? ?????? "? ????? ???? ?? ??? ?? ???. ????? ????? ??????? ??? ?????? ????? ??? ???????? ?? ?? ?????? ????? ???? ???? ????? ???????? ???????? ?????? ???????? ???? ?? ????? ?????? ??? ?????? ??? ????? ????? ???????? ?? ????????? ?????? ??? ??? ???? ?????? ????? ?????? ??? ?????? ???????? ???? ???????? , ???? ??? ???????? ????? ?? ????? ???????? ??????? ?? ??? ?????? ??? ??? ???????? ??? ???? ?? ????? ? ?????? ?????? ??????? ????? ??? ????? "???? ??????? ?? ?????? ??? ?????? ??? ???? ???????" . ???????? ???? ? ??? ????? ???????? ?? ??? ????????? ???????? ???? ???????? ???????? ? ???? ??? ??? ?????? ???? ????? ???? ??? ????? ??? ?????? ??????? , ????? ???? ??? ??????? ?? ??????? ?? ?? ???????? ????? , ????? ??????? ??? ?????? ?????????? ?????? "(415 – Abdul V?hhab bin S?leyman bin ?li) ..... O, q???lc?mlar? ?f?ql?r? ( h?r t?r?f?) yay?lm?? d?v?tin sahibi Muh?mm?din atas?d?r. Lakin, Muh?mm?din (bin Abdil V?hhab) ?z d?v?til? ancaq atas?n?n ?l?m?nd?n sonra ortaya ??xmas?na baxmayaraq aralar?nda konfrantasiya vard?. Qar??la?d???m kims?l?rd?n b?zil?ri, b?zi elm ?hlind?n, onlarda ?eyx Abdul Vahhabla eyni ?srd? ya?am?? kims?l?rd?n n?ql?n m?n? x?b?r verdil?r ki, O, s?l?fl?ri v? b?lg? ?halisi kimi fiqhl? m???uliyy?t? raz? olmad??? ???n o?lu Muh?mm?d? qar?? q?z?bli idi, ondan (pis bir) i? ??xaca??n? sezmi? v? insanlara "Muh?mm?dd?n nec? d? ?ox ??rr g?r?c?ksiniz!" demi?di. Allah da t?qdirini c?r?yan etdirdi v? olan oldu... El?c?d? onun (Abdul V?hhab?n) o?lu v? ?eyx Muh?mm?din (bin Abdil V?hhab) qarda??, S?leymanda onun d?v?tini r?dd ed?nl?rd?ndi. ?eyx S?leyman ona Ay? v? H?disl?rl? g?z?l bir r?dd yazm??d?r. ??nki, r?dd veril?n (Muh?mm?d bin Abdil V?hhab) Ay? v? H?disd?n ba?qa ?ey q?bul etmir, ?eyx T?qiyyuddin ?bn Teymiyy? v? onun t?l?b?si ?bnul Qeyyimd?n ba?qa, kim olursa olsun, n? q?dim n? d? sonrak? d?n?m aliml?rinin s?zl?rini diqq?t? alm?rd?. ??nki o ?bn Teymiyy? v? ?bnul Qeyyimin s?zl?rini t?vil? a??q olmayan nass kimi q?bul ed?r v? bu iki alimin s?zl?ri onun anlad??? kimi olmasa bel?, bunlarla insanlara h?cum ed?rdi. ?eyx S?leyman ?z qarda??na yazd??? r?ddiy?ni "Faslul Xitab fir R?ddi al? Muh?mm?d bin Abdil V?hhab" adland?r?b. B?lg?l?ri qorxuya salan bu irimiqyasl? g?c? ra?m?n, Uca Allah ?eyx ??leyman? onun (Muh?mm?d bin Abdil V?hhab?n) ??rrind?n v? hiyl?sind?n qorudu. ??nki, bir kims? ona (Muh?mm?d bin Abdil V?hhaba) m?xalif?t edib, r?dd yazanda, ?g?r onu a??q ??kild? ?ld?r? bilmirdis?, gec? onu d???yind? v? ya bazarda xainc? ?ld?r?c?k birini g?nd?r?rdi. ??nki o, ona m?xalif olan? kafir sayar v? q?tlini m?bah g?r?rdi." Qaynaq: Muh?mm?d bin Abdillah ?n N?cdi : ?s Suhubul V?bil?: 275-276 M?kt?b?tul ?mam ?hm?d: 1989 T?liq: ?nc?likl? onu qeyd etm?kd? fayda var ki, kitab?n m??llifi ?eyx Muh?mm?d bin Abdillah ?n N?cdi ?z? m?hz ?bn Teymiyy? v? t?l?b?si ?bnul Qeyyimin heyranlar?ndand?r v? H?nb?li f?qihl?rind?ndir. Bel? birisinin bel? Muh?mm?d bin Abdil V?hhab haq?nda bu c?r s?zl?r s?rf etm?si diqq?t ??kicidir. ?eyxin s?z?nd?ki faydalara g?linc?: 1. Muh?mm?d bin Abdil V?hhab u?aql?qdan ciddi m?nada elml? m???ul olmam??d?r. 2. ?z qarda?? bel? ona m?hz ?bn Teymiyy? v? ?bnul Qeyyimin s?zl?riyl? r?ddiy? yazm??d?r. 3. Muh?mm?d bin Abdil V?hhab b?lg? ?halisini ?z fikirl?rin? m?xalif olmamalar? ???n t?zyiq alt?nda tutur v? aliml?r? sui q?sd t??kil ed?rdi. 4. Muh?mm?d bin Abdil V?hhab ?z m?xalifl?rini kafir sayard?.

??? ???? ?????? ?????? T?qdim el?m?k ist?diyim kitab ill?rdir Az?rbaycan v? qon?u ?lk?l?rin g?nd?mind? olan "?t m?s?l?si"yl? ba?l?d?r. Kitab bu problemin h?lli ???n q?l?m? al?nm??d?r. ?ki hiss?d?n ibar?tdir. ?lk b?l?m b?zi ?saslar?n t?sbiti, ikinci b?l?m is? b?zi etirazlara cavablard?r. Kitab: Halal ?t M??llif: Abdul Cabbar ?l Az?ri Dil: T?rk Format: PDF H?cm: 1 mb Y?kl? Kitab?n m?nd?ricat? a?a??dak? madd?l?rd?n ibar?tdir: F?HR?ST • MUKADD?ME • K?MLER?N KEST??? YEN?R • ?cmadan bu konudaki nakiller • Hanefi ?limlerinin bu konudaki g?r??leri • Maliki ?limlerinin bu konudaki g?r??leri • ?afi ?limlerinin bu konudaki g?r??leri • Hanbel? ?limlerinin bu konudaki g?r??leri • ?L?M EHL?N?N BU KONUDAK? DAYANAKLARI • MECUS? VE SAM?R?LER?N KEST???NE CEVAZ VER?LMES? • M??R?K BESMELE ?EKERSE KEST??? YEN?RM?? • ETLERDE ASL OLAN HARAMLIKMI? • KARI?IK YA?ANAN ?LKELERDEK? AHK?M • DEN?Z ?R?NLER?YLE ?LG?L? AHK?M • BAZI ?DD?ALAR VE CEVAPLARIMIZ • ‘’?ZER?NDE ALLAH’IN ?SM? ANILANLARDAN Y?Y?N’’ AYET? KER?MES? • ‘’B?R KAV?M B?ZE ET GET?R?YOR’’ HAD?S? • G?N?M?ZDEK?LER EHL? K?TAPMIDIR? • KAYNAK?A

H?n?fi aliml?rind?n Allam?tu? ?am Muh?mm?d ?min bin ?m?r Abidin (1238-1307 h/1823-1889 m) “?d Durrul Muxtar ??rhu T?nviril ?bsar” isimli ?s?r? yazd??? ha?iy?d? bu firq?ni m?s?lmanlar?n qan?n? halal sayan xavaricl?r olaraq v?sf edir: ?????? ?? ?????? ???? ????????? ???????? ?? ??????? ???? : ????????? ?????? ??????? ??? ???? ???? ???? ?????? ?? ??? ???? ????? ?? ?????? ???????? ? ??? ?? ????? ???? ?????? ??? ???????? ????? ???? ???? ????? ??? ? ???? ??????? ???? ????????? ????? ??? ?????? ???? ? ??? ???? ?? ??????? ?? ?????? ???? ????????? ?????? ?????? ??? ????? ????????? ??? ?????????? ?????? ????????? ????? ???????? ? ??????? ???????? ???? ??? ????????? ????? ??? ????? ????????? ??????? ? ?????????? ???? ???? ???? ?????? ????? ???????? ??? ???? ???? ????? ???????? ?????? ??????? ????? ??? ?????? ????????? ???? ????? ???????? ???????? ????? "G?n?m?z?n Xavaricl?ri olan (Muh?mm?d bin) Abdil V?hhab?n davam??lar? haqda b?l?m: ?arih: (Xaricil?r) N?bimizin – sallallahu aleyhi v? s?ll?m - ?shab?n? t?kfir ed?rdil?r... ?bn Abidinin Ha?iy?si: S?n art?q bilirs?nki, Xavaric ad?n? almaq ???n bu (?shab? t?kfir) ??rt deyil. ?ksin?, bu seyyidimiz ?liy? - Uca Allah ondan raz? olsun – qar?? ??xanlar haqq?nda bir a??qlamad?r. Yoxsa bunun ???n (xavaric olmaq ???n) onlar?n ?leyhin? ??xd?qlar? kims?l?rin k?fr?n? etiqad etm?l?ri yet?rlidir. Nec?ki bu zaman?m?zda N?cd b?lg?sind? ortaya ??x?b, Harameyni (M?kk? v? M?din?ni) ?l? alm?? (Muh?mm?d bin) Abdil V?hhab?n davam??lar?nda g?r?n?r. Onlar ?zl?rini ?sass?z ??kild? H?nb?li m?zh?bin? nisb?t edirdil?r. Lakin onlar m?hz ?zl?rinin m?s?lman, onlar?n etiqad?na m?xalif olanlar?n m??rik oldu?una inan?rd?lar. Bel?c? ?hli S?nn?tin v? ?hli S?nn?t aliml?rinin ?ld?r?lm?sini halal q?ld?lar. N?hay?t Uca Allah onlar?n g?cl?rini q?rd?, b?lg?l?rini xarab etdi v? 1233 – c? ild? m?s?lmanlar?n ?sg?rl?ri onlara qalib g?ldil?r." Qaynaq: ?bn Abidin: R?ddul Muxtar al?d Durril Muxtar: 6/413 Daru Al?mil Kutub: 1423/2003 davam? http://ehlitevhid.com/forums/index.php?showtopic=1717

M?n bu adam? tan?m?ram. ?g?r dogrudanda saleh bir insan olubsa deyildiyi kimi ed? bil?r. Haz?rda onun q?brind? edil?n ?m?ll?rin bir ?oxu is? ?slam ?salar?na ziddir. Sual?m yet?rinc? ayd?nd?r. S?n m?vzunu bilm?dyin ???n s?n? qapal? g?lib sual. ?al?? bir m?vzuda dan??madan ?nc? ara?d?r.

"T?limul Mut?allim" kitab?na ??rh yazan Osmanl? aliml?rind?n Osman Pazari, Z?rnucinin yuxar?da t?qdim edil?n "t?v?kk?l, xa?y?, r?za kimi ?eyl?ri bilm?k f?rzdir" s?zl?rini ??rh ed?rk?n deyir: ??????? ??? ???????? ????????? ??? . ???? ???????? ????????? ????????? ????????? ????????? ????? ?????? ??????? , ???? ???????? ????????? ????????? ???????? , ????????? ?? ?????? "El?c?d? ?mr edilmi? dig?r x?susiyy?tl?r (haqq?nda elm sahibi olmaqda f?rz q?l?nm??d?r). T?k?bb?r, h?s?d, kin v? pis z?nn el?m?k kimi qada?an olunmu? x?susiyy?tl?r? g?linc?, (m?s?lman?n?n) h?r iki n?v (?mr edilmi? v? qada?an edilmi?) haqq?nda da elm sahibi olmas? vacibdir ki, bel?c? birinci qismd?ki x?susiyy?tl?r? (t?v?kk?l, r?za v? b?nz?rl?rin?) yiy?l?nsin, ikinci qismd?ki x?susiyy?tl?rd?n (t?k?bb?r, h?s?d v? b?nz?rl?rind?n) is? ??kinsin." Qaynaq: Osman Pazari: T?fhimul Mut?f?hhim: 15 ?stanbul: 1321

H?n?fi aliml?rind?n Mulla ?li ?l Qari (v. 1014 h/1606 m) n?fs t?zkiy?si/batin elmi haqda deyir: ???? ????????? ????? : ????????? ????????? : ???????? ??? ????????? ???????? ????????? ?????????? ? ???????? ????? ?????????? ???????? ??????? ??????? ????? ????? ????? ??? ????? ?????? ??? ????? ??????? , ??????? ??? ????? ??????? , ??? ??? ??? ?? ??????? ???? ??? ???? ??????? ??? ??? ??????? ?????? ??????? ??? ?? ????? ??????? ?? ?????? ??? ??????? ??????? . ???? ??? ?????? ???? : ??? ??????? ??? ???????? ??? ??????? , ???? ?????? ??? ???????? ??? ???????? , ???? ???? ??????? ??? ?????? . ???? ??? ????? ????? : ??? ?????? ???????? ?? ?????? ??????? ?? ?????? ??????? ???????? ????????? ???????? ??? ?????? ??????? ????????? ???????? ?? ?????? ???? ?? ?????? ''H?s?n ?l B?srid?n bel? dediyi n?ql edilib: Elm ikidir: Q?lbd?ki elm ki, faydal? olan elm budur. Dild?ki elm ki, Allah?n insanlar?n ?leyhin? h?cc?ti olan elm budur." Mulla ?li ?l Qarinin ??rhi: ... elmin birinci n?v? (q?lb elmi) batin elmin?, ikinci n?vu (dild?ki elm) is? zahir elmin? yozulmu?dur/h?ml edilmi?dir. Lakin, zahir elmi ancaq batinin islah?ndan sonra tamamlanaca?? kimi, zahirin islah? realla?madan batin elmind?n bir ?ey realla?maz/ger??kl??m?z. ?mam Malik bu s?b?bl? bel? demi?dir: Kim fiqh (v? ?qid?) ?yr?n?r, f?q?t tasavvufla (n?fs t?rbiy?sil?) m???ul olmazsa m?tl?q fasiqlik ed?r. Kim tasavvufla m???ul olar, f?q?t fiqh (v? ?qid?) ?yr?nm?zs? m?tl?q z?nd?ql?q ed?r. H?r kim bu ikisinid? ?yr?n?rs? h?qiq?t? nail olar." ?bu Talib ?l M?kki bel? demi?dir: Bu ikisi (batin v? zahir elmi) ?slam v? ?man?n bir birind?n musta?ni olmamas? kimi, biri dig?rind?n musta?ni olmayan iki ?sli elmdir. Bunlardan h?r biri cisim v? q?lb kimi bir birin? ba?l?d?r, biri dig?rind?n ayr?lmaz." Qaynaq: Mulla Ali ?l Qari: Mirqatul M?fatih ??rhu Mi?k?til M?sabih: 1/478 (H?dis: 270) Beyrut: Darul Kutubil ?lmiyy?: 1422/2001

M?vzumuz bar?d? ?mam Muhyiddin ?n N?v?vi (631-676 h/ 1233-1277 m) bel? demi?dir: ??? ?????? ??????? - ??? ?????? ?????? ??????? ????????? ????????? ???????? - ???? ?????????? : ?????? ??????? ?????????? ???????? ????????? ???? ???? . ???? ????? : ??? ???? ????????? ?????? ?????? ??? ???? ????????? ?????????? ????? ??? , ??? ?????? ?????? ??????? . ??? ??? ?????? ???? : ?? ??????? ??? ?????? ?????? ??? ??? ??? ????? ????? ???????? , ??? ?????? ????? ??????? ?????? ??? ???? ?????? ?????? ?????? . ??? ??? ???????? ??? ?????? ??? ??????? ??????? ???????? ?????? ?????? . ?????? ????? "Q?lb elmin? g?linc? - bu h?s?d, ucb (?z?n? b?y?nm?k) v? b?nz?ri q?lb x?st?likl?rinin bilinm?sidir - ?azali bu haqda bel? demi?dir: "Q?lb x?st?likl?rinin h?d?dlar?n?, s?b?bl?rini, m?alic?sini v? d?rman?n? bilm?k f?rzul aynd?r". Ba?qalar? is? (t?fsilata ged?r?k) bel? demi?l?r: ?g?r M?k?ll?f? bu haram q?l?nm?? x?st?likl?rd?n salim bir q?lb verilmi?s?, bu ona yet?rlidir v? x?st?likl?rin d?rmanlar?n? ?yr?nm?k ona g?r?kli olmaz. Yox ?g?r q?lbi bu x?st?likl?rd?n salim deyils? bax?lar: A ) ?g?r bu bar?d? elm ?ld? etm?d?n d? q?lbini t?mizl?m?yi bacararsa t?mizl?m?si laz?md?r. Nec?ki, zina v? b?nz?ri ?eyl?ri t?rk etm?nin d?lill?rini ?yr?nm?d?n d? zinan? t?rk etm?si laz?md?r. B ) Yox ?g?r bu x?st?likl?ri t?rk etm?yi sad?c? m?zkur elmi (q?lb elmini) ?yr?nm?kl? bacararsa o zaman f?rzul ayn olar. Allah daha yax?? bilir." Qaynaq: Muhyiddin ?n N?v?vi: ?l M?cmu: 1/51 M?kt?b?tul ?r?ad ?mam N?v?vi – Uca Allah?n r?hm?ti ?z?rin? olsun – m?s?l? haqq?nda t?fsil n?ql etmi?dir. B?zi qeydl?rin faydal? olaca??n? umuram: 1. ?nsan ?z q?lbinin s?lim yoxsa x?st? oldu?unu q?lb x?st?likl?rinin ?lam?tl?rini ?yr?ndikd?n v? x?st?likl?rinin ?lam?tl?rini bildikd?n sonra bil?r. Bu s?b?bl? ?n az?ndan t??his ???n bu m?lumatlar ?ld? edilm?lidir. 2. X?st?likl?ri tan?mayan v? t?davi yollar?n? bilm?y?n bir insan?n, q?lbini lazimi qaydada t?mizl?si uzaq bir ehtimald?r. X?sus?n x?st? q?lbli insanlar?n i?ind? ya?ark?n x?st? oldu?umuzu anlamaq ?ox ??tindir.

Orta Asiya H?n?fi aliml?rind?n Burhanul ?slam ?z Z?rnuci (hicri 6-c? ?sr) q?lb hallar?n?n bilinm?sinin f?rz oldu?u haqda deyir: ????? ??? ?????? ???? ???? ?????? ???? ???? ????????? ?? ?????? ???. ????? ?????? ???? ???? ?????? ????? ?? ???????? ???????? ????????? ??????? ???? ????? ?? ????? ??????? "Dig?r davran??lar v? m???uliyy?tl?r d? bel?dir. Bir ?eyl? m???ul olan h?r k?s, m???ul oldu?u ?eyd? haramdan qorunmaq ???n laz?m olan elm? sahib olmal?d?r. El?c?d? M?s?lmana t?v?kk?l (Allaha g?v?nm?k), inab? (Allaha y?n?lm?k), xa?y? (Allahdan qorxmaq), r?za (Allahdan raz? olmaq) kimi q?lb hallar?n? bilm?k d? f?rzdir. C?nki, bunlar h?r halda vaqe/laz?m olan ?eyl?rdir." Qaynaq: Burhanul ?slam ?z Z?rnuci: T?limul Mut?allim Tariq?t T?allum: 8-9 Xartum: ?d Darus Sudaniyy? lil Kutub: 1425/2004

Yen? Muh?mm?d ?min bin ?m?r Abidin (1238-1307 h/1823-1889 m) m?vzumuz haqda deyir: ?? ????? ???????? ????????? ????????? ???????? ???? ???? ? ??????? ?????? ??? ????? ??????? : ????????? ????????? ????????? ???????? ????????? ?????????? ??????????? ?????????? ????????? ????????? ?????????? ?????????? ??????????? ??????????? ?? ?????? ????????? ?????????? ?????????? ?????? ??????? ??????? ??? ?? ???????? ?? ?????? ??????????? ??? ???????? "...?xlas, Ucb (?z?n?n b?y?nm?k), H?s?d v? Riya haqq?nda bilgi f?rzul aynd?r. N?fsin af?tl?rind?n/b?lalar?ndan: Kibr (b?y?kl?nm?), simiclik, kin, aldatmaq, (l?zumsuz) q?z?b, ?dav?t, bu?z, tamah, na??k?rl?k, t?k?bb?r, x?yan?t, yaltaql?q, haqqa qar?? b?y?kl?nm?, m?kr, hiyl?g?rlik, kobudluq, tulul ?m?l (d?nyaya dal?b axir?ti unutmaq) v? "?hya" kitab?n?n "H?lak edici ?eyl?r" b?l?m?nd? a??qlanan ?eyl?rd?n b?nz?rl?ri d? bel?dir (haqlar?nda bilgi ?ld? etm?k f?rzul aynd?r)." Qaynaq: ?bn Abidin: R?ddul Muxtar al?d Durril Muxtar: 1/127 Daru Al?mil Kutub: 1423/2003

Al?nt?d?r. Qaynaq: http://ehlitevhid.com/forums/index.php?showtopic=1603 ??? ???? ?????? ?????? D?nya tarixi boyu insanlar zahirl?rinin islah?na batinl?rinin islah?ndan daha ?ox diqq?t yetirmi?l?r. ?nsanl???n bir par?as? olan M?s?lmanlar da – t??ss?f ki – bu "zahirilik"d?n paylar?n? art?qlamas?yla al?blar. ??ri?tin zahird? ist?diyi ?eyl?ri var g?cl?riyl? ortaya qoyan bir ?ox m?s?lman ??ri?tin batind? ist?diyi ??rtl?rin n? oldu?u haqda t?s?vv?r? bel? malik deyil... Halbuki, Uca Allah insanlar?n zahirin? deyil q?lbin?, m?n?viyyat?na baxar. El? is? Allah?n r?zas? ???n ?al??an batinin?, insanlar ???n ?al??an zahirin? daha ?ox diqq?t yetir?r! M?s?lmanlar?n ya?ad??? zill?tin ana s?b?bl?rind?n biri d? m?hz m?n?vi d?y?rl?rini itirm?l?ridir. N?tic? olaraq d?nya v? Axir?t zill?tin? s?b?b olan bu m?n?vi kirlilikd?n qurtulmaq ???n "N?fs T?zkiy?si" elmini ?yr?nm?k qa??n?lmazd?r! Aliml?rimiz q?lbin: riya, t?k?bb?r, ?z?n?n b?y?nmi?lik, ?z?n? Allaha ehtiyacs?z his etm?, h?s?d v? ba?qa hallar? haqda elm ?ld? etm?yin h?km? haqq?nda n?l?r deyibl?r? "N?fs T?zkiy?si" elmini ?yr?nm?k h?r m?s?lmana farzul aynd?rm?? Bu elmi t?rk ed?n g?nahkar olarm?? Bu elm nec? f?rz olmaz ki, b?t?n ?m?ll?rimizin s?hihliyi, m?qbullu?u ona ba?l?d?r? Nec? f?rz olmaz ki, qurtulmaqla ?mr olundu?umuz b?t?n m?n?vi x?st?likl?rin t??hisi v? t?davisi bu elmd? ?yr?dilir? Uca Allahdan biz m?htac qullar?n? m?v?ff?q q?lmas?n? dil?yir?m! Mutasavv?flardan ?bu H?mid ?l ?azali (450-505h/1058-1111 m) "?hyau Ulumid Din" adl? kitab?nda bu elmin f?rzul ayn olmas? haqda bel? deyir: ???? ??? ??????? ???? ???????? ?? ??????? ?? ??????? ???????? ?????????? ????????? ??????? ?? ???????? ??? ?????? ??????????? ?? ???? ????? ???????? ???? . ????? ?? ???? ???? ??? ???? ????? ???? ??? ???? ???? ???? : « ??????? ??????????? : ???? ??????? , ??????? ????????? , ??????????? ????????? ?????????? » , ??? ??????? ???? ?????? . ?????? ?? ??????? ??? ???????? ?????? ??????? ????????? ????????? ?????????? ???????? ???? ??????? ????????? ? ????????? ???? ???? . ??? ???? ???????? ??? ??????? ??????? ??????? ???????? ??????? ???????? ??????? ???????? ? ????? ??? ?? ????? ?????? ????? ??? ? ????????? ?? ??????? ?????? ???????? , ????? ???? ???? ?????? ?????? ?????????? ? ?????? ?? ?????? ?? ?????? ??????????? ??? ?????? ????????? , ??? ?????? ?????? ?????? ???????? ??? ?? ?????? "?nsan ?ox halda ??r, riya v? h?s?d kimi ?eyl?r? s?b?b olan ?ns?rl?rd?n azad olmad???na g?r?, "H?lak edici ?eyl?r bab?ndan" (Bu m??llifin "?hyau Ulumid Din" kitab?n?n bir r?b?d?r) ?z?n?n m?htac oldu?u ?eyl?ri ?yr?nm?si laz?md?r. Bunu ?yr?nm?si nec? vacib olmaz ki, Allah R?sulu – sallallahu aleyhi v? s?ll?m – bel? buyurmu?dur: "Bu ?? ?ey h?lak edicidir: Tabe olunan simiclik, tabe olunan hava (h?v?s) v? insan?n ?z?n? b?y?nm?si." He? bir insan bu xisl?tl?rd?n azad deyil! Kibr, Ucb (?z?n? b?y?nm?) v? b?nz?ri xisl?tl?r kimi q?lbin q?nanm?? hallar?ndan ir?lid? zikr ed?c?kl?rimiz bu ??? h?lak edici ?ns?r? tabedir v? bunlar?n izal?si f?rzul aynd?r. Bunlar?n izal?si is? sad?c? h?dl?rinin, s?b?bl?rinin, ?lam?tl?rinin v? d?rmanlar?n?n bilinm?siyl? m?mk?nd?r. ??nki, kim ??rri bilm?zs? ona bula?ar. D?rman, s?b?b? ziddiyl? qar??l?q verm?kdir. El? is? s?b?b v? s?b?bkar? tan?madan bu nec? m?mk?n olar? "H?lak edici ?eyl?r bab?nda" zikr etdikl?rimizin ?ks?riyy?ti f?rzul ayn qismind?ndir. Lakin, insanlar ?zl?rini ?laq?dar etm?y?n ?eyl?rd? m???ul olaraq toplu halda bu f?rzl?ri t?rk edibl?r." Qaynaq: ?bu H?mid ?l ?azali: ?hyau Ulumid Din: 33 Beyrut: Darus Sadir: 2004 H?n?fi aliml?rind?n Muh?mm?d ?min bin ?m?r Abidin (1238-1307 h/1823-1889 m) “?d Durrul Muxtar ??rhu T?nviril ?bsar” isimli ?s?r? yazd??? ha?iy?d? bel? deyir: ??? ?????? ????????? : ?? ???? ?? ???????? ???? ???????? ??????? ?????? ???????? ? ????? ?????? ?????? ??????? ???? , ?????? ??????? ???????? ?????? ???????? ? ????? ??????? ?????? ??? ????? ????? ???????? ? ?????? ???????? ????????? , ?? ??? ??????? ?????? ??? ????? ?????? ???????? " "T?byinul M?harim" adl? ?s?rd? deyilir: be? f?rzin v? ixlas?n ?yr?nilm?sinin f?rziy?tind? ??bh? yoxdur. ??nki, ?m?ll?rin s?hihliyi (m?qbullu?u) buna ba?l?d?r. Halal, haram haqq?nda m?lumatl? olmaq f?rzdir. Riya haqq?nda da bilgiy? sahib olmaq f?rzdir! ??nki, riya s?b?bil? abid savabdan m?hrum qalar! H?s?d, Ucb (?z?n? b?y?nm?k) haqq?nda elm? sahib olmaqda f?rzdir. ??nki, bu iki ?ey at??in odunu yand?rd??? kimi ?m?ll?ri yey?rl?r." Qaynaq: ?bn Abidin: R?ddul Muxtar al?d Durril Muxtar: 1/126 Daru Al?mil Kutub: 1423/2003

Saytlar?n birind? maraql? bir m?qal? g?rd?m. Elm t?hsilind?ki prinsipl?r haqq?nda. G?man edir?m siz? d? maraql? olar. ??? ???? ?????? ?????? ?????? ????????? ????????? ????? ????? ???????? "Elm t?l?bi/t?hsili h?r M?s?lmana f?rzdir" M?q?ddim? Elm v? ?hlinin f?zil?ti zikr edilm?y? ehtiyac buraxmayacaq q?d?r m??hurdur. G?n?m?zd? d? m??yy?n q?d?r d? olsa M?s?lmanlardan elm? y?n?l?nl?r – Allaha h?md olsun – vard?r. Bu M?s?lmanlar?n bir ?oxu elm ?ld? etm?k m?qs?dind? olsada elm t?hsilinin ?sas prinsip v? qaydalar?ndan x?b?rsizdirl?r. N?tic? olaraq m?qs?dl?rin? tam ?ata bilmir v? ya asanl?qla ?ld? edil?c?k ?eyl?ri ??tin yollardan ?ld? edirl?r. B?z?n is? h?d?fl?ri ?ox ?mumi olub d?qiqlikd?n uzaq olur. Y?ni m??hur "qay?/h?d?f" problemi ya?an?r. T?biidir ki, h?d?fi d?qiq olmayan?n h?d?f? ged?c?yi yolu da do?ru ola bilm?z. H?d?f? yolla var?lar. Yol is? h?d?f? g?r? t?sbit edil?r. Elm t?hsilind?ki probleml?ri n?z?r? alaraq bu m?vzuda ki?ik bir yaz? yaz?b, onlara g?c?m nisb?tind? yol g?st?rm?yi ?z?rim? borc bildim. Bu m?vzuda yaz?lm?? bir ?ox risal?ni inc?l?y?r?k onlar? t?lxis ettim, ?n?mli g?rd?y?m t?m?ll?rini ald?m v? onlar? m?mk?n q?d?r sisteml??dirdim. Elm talibin? yol g?st?r?n qaynaq ?s?rl?rin bu sistemli risal?d?n sonra oxunmas?, s?z?ged?n qaynaqlar?n daha yax?? anla??lmas?na k?m?k ed?c?kdir. Bu yaz? h?m minimum bilgil?ri ?ld? etm?k ist?y?n m?s?lmanlara, h?m d? elm talibl?rin? yol g?st?rm?k v? onlara faydal? olmaq m?qs?dil? yaz?lm??d?r. Uca Allahdan bu yaz?n? ixlas sahibi h?qiqi elm t?l?b?l?rin? faydal? q?lmas?n? dil?yir?m. Elml?rin qisml?ri Elml?r m?xt?lif ?eyl?r etibara al?naraq f?rqli qisml?r? ayr?lm??lar. Lakin biz bunlardan bir ne??sin? toxunaca??q: 1. Elml?ri ??riliyi y?n?nd?n b?lg?. Elml?r bu y?nd?n ikiy? ayr?l?r: A ) ??ri elml?r. Quran, H?dis, Fiqh v? b?nz?ri elml?r bu qism? daxildir. B ) ??ri olmayan elml?r. Tib, H?nd?s?, H?rb v? b?nz?ri elml?r bu qism? daxildir. 2. Elml?ri ?yr?nm?nin h?km? y?n?nd?n b?lg?. Elml?r bu y?nd?n be?? ayr?l?r: A ) F?rz olan elml?r. Y?ni ?yr?nm?y?nin ?yr?nm?m?si s?b?bil? g?nahkar oldu?u elml?r. Bu da ?zl?y?nd? "Farzul Ayn" v? "Farzul Kifay?" olaraq ikiy? ayr?l?r. M?k?ll?f M?s?lman?n ?qid?d?n v? ya Fiqhd?n ?z?rin? f?rz olan? v? ya d??m?si ehtimal daxilind? olan haramlar? bilm?si ayni olan f?rz? misald?r. ??k yoxdur ki, f?rzl?rd?n ?n ?n?mlisi k?limeyi ??had?tinin m?nas?n? ?yr?n?r?k t?l?ff?z etm?kdir. Bundan sonra is? s?ras?yla dig?r iman ?saslar? haqda m?lumat ?ld? edil?r. Fiqhi m?s?l?r? g?linc?, m?s?l?n qad?n?n heyz ?hkam?n? bilm?si ?z?rin? f?rzul aynd?r. ??nki, namaz, oruc, Quran oxuma v? dig?r ibad?tl?ri buna ba?l?d?r. Ev? g?l?n qonaqlara xidm?t ed?n bir qad?n da, kimin ?n?n? hicabs?z ??xmas?n?n qada?an oldu?unu ?yr?nm?lidir. H?r m?k?ll?fin namaz?n nec?liyini, onu pozan ?eyl?ri, d?st?maz, n?cas?td?n t?mizlik kimi ??rtl?rini bilm?si onun ?z?rin? f?rzul aynd?r. Ticar?tl? m???ul olana ticar?td? qada?an olan ?eyl?ri bilm?si f?rzul aynd?r. H?tta b?zi aliml?r ?sl?n vacib olmayan ticar?t, nigah kimi ?eyl?r haqq?nda demi?l?r: "Bir kims?nin ?hkam?n? ?yr?nm?d?n bu i?l?rl? daxil olmas? haramd?r". ?nsan?n, d??m?si m?mk?n olmayan haramlar? bilm?sin? is? ehtiyac yoxdur. Lal kims?y? s?yl?nm?si haram olanlar?, kor kims?y? bax?lmas? haram olanlar? bilm?si g?r?kli deyildir. Q?saca olaraq "elm m?luma tabedir". Bir ?ey f?rzul aynd?rsa haqq?nda yet?rli bilgiy? sahib olmaq da f?rzul aynd?r. M?ndubdursa haqq?nda bilgiy? sahib olmaq da m?ndubdur... Bu m?lumatlar? alma vaxt?na g?linc? aliml?r m?s?l?n z?hr namaz?ndan ?nc? bulu?a ?atm?? olan?n z?hr?n girm?sil? bu ?hkamlar? ?yr?nm?sinin g?r?kli oldu?unu s?yl?mi?l?r. Lakin bu, namaz vaxt?n?n bu elmi almaq ???n yet?rli oldu?u zamand?r. ?g?r namaz vaxt? bu elmin t?hsili ???n yet?rli olmayacaqsa namazdan ?nc? yet?rli zaman ayr?laraq bu i?in ?hkam? ?yr?nil?r. Qurani K?rimin hifz edilm?si, ?r?b dili, Fiqhin tamam? v? s. elml?r is? kifayi f?rz? misald?r. D?ny?vi elml?rd?n d? bu qism? daxil olan elml?r m?vcuddur. M?s?lmanlar?n canlar?n?, mallar?n?, namuslar?n? qorumalar? ???n g?r?kli olan elml?r f?rzul kifay? qismind?ndir. M?s?l?n canlar? v? sa?laml??? qorumaq ???n tibb elmi, kafirl?rl? sava?maq ???n h?rb elmi v? ya ca??n t?l?bin? uy?un silahlar haz?rlamaq ???n kimya, fizika v? b?nz?ri elml?r. M?s?lmanlar?n bu elml?r? nec?d? ehtiyac? vard?r! B ) M?ndub. Y?ni t??viq edil?n elml?r. B?zi ??ri elml?rin d?rinlikl?rin? dalmaq, inc? m?s?l?l?ril? m???ul olmaq bu qisimd?ndir. H?m?inin insan?n m???ul oldu?u i?l?rd?n m?ndublar? bilm?si d? m?ndubdur. C ) M?bah. Y?ni s?rb?st olan elml?r. Tarix, ?d?biyyat bu qismd?ndir. D ) M?kruh. Y?ni xo?ag?lm?z elml?r. Qad?na olan e?qd?n v? b?nz?ri ?eyl?rd?n b?hs edil?n ?erl?r bu qismd?ndir. E ) Haram olan elml?r. Y?ni ?yr?n?nin g?nahkar olaca?? elml?r.R?ml, F?ls?f?, Sehr v? Musiqi bu qismd?ndir. ??ri elml?r ?sl?n ya F?rzul Ayn, ya F?rzul Kifay?dir. Lakin b?zil?rind? d?rinl??m?k m?ndub da ola bil?r. Y?ni ??ri elml?rd?n m?kruh v? ya haram olan? m?vcud olmay?b, bunlar d?ny?vi elml?rd?ndir. 3. Elml?rin m?rt?b?l?ri y?n?nd?n b?lg?. Bu y?nd?n elmin ?? m?rt?b?si vard?r: A ) ?l ?qtisar (????????) – ?btidai m?rh?l?. B ) ?l ?qtisad (????????) – Orta m?rh?l?. C ) ?l ?stiqsa (?????????) – Ali m?rh?l?. (Bu m?rh?l?y? tabahhur – d?rinl??m? d? deyilir) Bu qisiml?ndirm?nin h?qiq?t?n d? b?y?k faydalar? vard?r. H?r elmin d? ?? m?rt?b?sil? bilinm?si f?rzul ayn deyildir. ?qtisar m?rt?b?si f?rzul ayn, iqtisad m?rh?l?si kifay?, istiqsa m?rh?l?si m?ndub olan elml?r oldu?u kimi, istiqsar? b?zi kims?l?r? vacib olub, istiqsas? haram olan elml?r vard?r. M?rt?b?l?rin s?rh?dl?ri n?l?rdir? M?s?l?n ?qid? m?vzusunda ?azalinin t?sbiti bu ??kild?dir: ?hli S?nn? ?qid?sini d?lilsiz bilm?k iqtisar, d?lill?riyl? v? bid?t ?hliyl? m?bahis? ed?c?k ??kild? bilm?k is? iqtisad m?rt?b?sidir. H?disd? is? b?lg?s? bu ??kild?dir: ?qtisar m?rt?b?si Buxari v? Muslimin h?disl?rini laz?m oldu?u zaman axtar?b tapa bil?c?k ??kild? bilm?kdir. Bunlar? ?zb?r bilm?k ??rt deyildir. S?hih m?sn?dl?rd?ki h?disl?ri d? buna ?lav? ed?rs? bu art?q iqtisad m?rh?l?si say?lar. ?bu B?kr ?l Mara?iy? g?r? is?, N?hv elmind? iqtisad m?rt?b?si ?bn Hi?am?n "Mu?nil L?bib", ?bnul Hacibin "?l Kafiy?" adl? ?s?rl?ril? tamamlanm?? say?lar. H?tta bir ?ox alim bu m?rt?b?l?r? uy?un kitablar t?snif etmi?dir. Misal olaraq Vahidinin "?l V?ciz", "?l Vasit" v? "?l Basit" adl? 3 ?d?d t?fsirini, ?azalinin yen? eyni adlar? da??yan 3 ?d?d fiqh kitab?n? g?st?rm?k m?mk?nd?r. Elm t?l?b?sinin h?r zaman h?d?fini bilm?si v? elml?rin bu h?d?f? uy?un m?rh?l?l?rini almas?, ehtiyac olmayan d?r?c?d? d?rinl??ib dig?r m?him ?eyl?ri t?rk etm?m?si laz?md?r. Misal olaraq haqlar?nda m?lumata sahib oldu?um b?zi m?dr?s?l?ri g?st?r? bil?r?m. Bu m?dr?s?l?rd? t?xmin?n yeddi il ?r?b dili t?dris edilir ki, n?tic?d? ?al??qan t?l?b? bir n?hv?i q?d?r elm? sahib olur. Bu he? d? m?qs?d? uy?un bir ?ey deyildir. ??nki, yeddi il sonunda m?zun olmu? t?l?b?nin m?qs?di Quran t?fsiri yazmaq v? ya m?ct?hid olmaq deyildir. Ona ?r?bc?d?n laz?m olan, h?d?fin? ?atmaq ???n laz?m olan miqdard?r. Elmd?ki Qisiml?ndirm?nin Faydalar? Bu qisml?ndirm?l?rin faydalar? n?d?n ibar?tdir? Bu t?qsimatda bir ?ox faydalar vard?r ki, ?n m?himl?ri a?a??dak?lard?r: 1. M?k?ll?fl?r, ?z?rl?rin? vacib olan elml? olmayan? ay?rd etmi? olarlar. Bel?likl? hans? elmi ?yr?nm?y?nin g?nahkar oldu?u ortaya ??xm?? olar. 2. F?rzul ayn elml?r t?sbit edildikd? m?s?l?n ?vlad?n valideynind?n icaz? almadan s?f?r? ??x?b t?hsil ed?c?yi elml?r d? anla??lm?? olur. 3. Elml?rd?n f?rzul ayn, f?rzul kifay? v? m?ndub olanlar?n bilinm?si n?tic?sind? m?vafiq bir ??kild? s?raya qoyularaq ?yr?nil?r. Haram olan elml?r bilin?r v? onlardan uzaq qal?nar. 4. Elml?rin m?rt?b?l?ri bilindiyi t?qdird? hans? m?rh?l?nin hans? h?kmd? oldu?u bilin?r v? insanlar ?z?rl?rin? d??m?y?n h?tta b?z?n haram olan m?rt?b?l?rd?n uzaq durmu? olarlar. ?n ?n?mlinin ?n? Al?nmas? Elml?r ?ox insan h?yat? is? q?sad?r. El? is? h?r insan ?nc? ?z? ???n ?n ?h?miyy?tli elml?ri ?yr?nm?li, daha sonra s?ras?yla ?n?m d?r?c?sin? g?r? dig?r elml?ri t?hsil etm?lidir. Bu, m??hur bir qayda olub, "?n ?h?miyy?tlinin daha ?h?miyy?tlid?n ?n? al?nmas?" ( ?????? ???????? ??? ????????? ) ??klind?dir. Yuxar?da zikr etdiyimiz kimi m?k?ll?f? f?rzul ayn olan, oldu?u hal?n h?kml?rd?n etm?si v? etm?m?si laz?m olan ?eyl?ri bilm?sidir ki buna "?lmul Hal – Hal Elmi" deyilir. Lakin, t??ss?fl?r olsun ki qarda?lar?m?z aras?nda bu qaydan? s?x s?x pozanlar ?oxdur. M?s?l?n namazda qorunmas? g?r?kli olan n?cas?tl?ri bilm?diyi halda tarixd?n ?bn K?sirin "?l Biday?tu v?n Nihay?" kitab?n? oxuyan, yuxunun d?st?maz?n? pozub pozmad???n? bilm?diyi halda Nuhun – aleyhissalam – g?misinin hans? a?acdan haz?rland???n? ?yr?nm?k ???n t?fsirl?ri alt ?st ed?n, s?hv s?cd?sinin hans? halda g?r?kli oldu?unu bilm?diyi halda Quran?n m?xluq olub olmad??? ?z?rind? m?lahiz? ed?n kims?l?r vard?r. Uca Allah bizi v? sizi haqqa m?v?ff?q etsin. Sad?d?n M?r?kk?b? Do?ru H?r ?eyd? oldu?u kimi elmd? d? t?rtib sad?d?n m?r?kk?b? do?ru olmal?d?r. Bir elmi t?hsil etm?k ist?y?n kims? ?nc? o elmin ?saslar?n? v? prinsipl?rini ?yr?n?r. Daha sonra is? t?dric?n dig?r m?s?l?l?ri ke??r. M??yy?n bir elmi t?hsil etm?d?n ?nc? elm t?l?b?sin? laz?m olanlar: Bu elm m?n? n? d?r?c?d? vacibdir? ?g?r vacibdirs? hans? miqdar v? m?rt?b?si vacibdir? Bu elmin t?hsilind?ki niy?tim xalisdirmi? Bu elmd? t?rtib n?dir, hans? kitablar ?nc? oxunacaq, hans?lar? is? daha sonraya saxlan?lacaq?... Kitab yoxsa M??llim? ??bh?siz ki, elml?rin bir m??llimd?n al?nmas? t?hsild?ki ?n uy?un yoldur. Zaman?m?zda m?xt?lif siyasi v? iqtisadi faktorlar s?b?bil? elm ?hliyl? oturub, elml?ri onlardan almaq h?r k?sin nail ola bil?c?yi bir arzu deyildir. Lakin, nem?tl?ri say?lmayacaq q?d?r ?ox olan Allah, zaman?m?zda da elm talibl?ri ???n yeni qap?lar a?m??d?r. ?st?r h?qiqi, ist?r virtual kitablar?n ?ld? edilm?si asanla?m??, qaynaq kitablar bir ?ox ba?qa dill?r? ?evrilmi?dir. ?nternet al?mind? elm talibin? yol g?st?r? bil?c?k ?hliyy?t sahibi insanlar, web saytlar m?vcuddur. Bir ?ox elmi d?rsl?r s?sli fayllar ??klind? ?ld? edil? bilir, insanlar evl?rind? oturduqlar? halda s?sli ?slami d?rsl?r? qat?la bilirl?r. Elm t?l?b?sinin bu nem?tl?ri d?y?rl?ndirm?si laz?md?r. Kitablar?n ?oxlu?u, biz? onlar?n b?zisind?ki n?qsanlar? v? bo?luqlar? dig?rl?ril? tamamlamaq f?rs?ti verir. Az?rbaycanl?lara xas olan nem?tl?rd?n biri d? T?rk dilind? t?rc?m?l?rin bollu?udur. Uca Allah?n l?tf? v? k?r?miyl? bu t?rc?m?l?r s?r?tl? artmaqdad?r. Bu ?r?b dilini bilm?y?n lakin elm t?hsil etm?k ist?y?nl?r ???n ?ox b?y?k bir nem?tdir. M?n h?tta m?k?ll?f? f?rzul ayn olan elml?rin bilinm?si ???n t?rk?? t?rc?m?l?rin bel? yet?rli oldu?u q?na?tind?y?m. Qaynaqlar?m Bu q?sa risal?ni c?m etm?k ???n ba? vurdu?um qaynaqlar? zikr etm?yi uy?un g?rd?m. Bel?likl? bu m?vzuda daha da geni? ara?d?rma h?v?sind? olan qarda?lar?m?z art?q inc?l?nmi? kitablarla m???ul olmaq yerin? m?nim inc?l?m?diyim qaynaqlara ?nc?lik ver?rl?r: Burhanul ?slam ?z Z?rnuci "Talimul Mutaallim Tariqat Taallum" Muhamm?d bin ?bi B?kr ?l M?ra?i "T?rtibul Ulum" ?bu Talib ?l M?kki "Qutul Qulub" (M?vafiq b?l?m) ?bu Hamid ?l ?azali "?hyau Ulumid Din" (Muq?ddim? qismi v? b?zi bablar) Muhyiddin ?n N?v?vi "?l M?cmu" (Muq?ddim? qismi) ?bn Xaldun "?l Muqaddim?" (M?vafiq b?l?ml?r) ?bn Abidin "R?ddul Muxtar" (Muq?ddim? qismi) ?l M?vsuatul Fiqhiyy?tul Kuveytiyy? (M?vafiq b?l?ml?r) ?hm?d bin ?li ?l Qarni "?l ?bdaul ?lmi" (M?vafiq b?l?m) Nasir ?l Um?r "?l ?lmu Zarur?tun ??riyy?tun" (M?vafiq b?l?ml?r) M?vzuyla ?laq?li ?lav? m?lumat almaq ist?y?n qarda?lar bu linkd?n faydalana bil?rl?r.

M?n n? sufi n?d? rafizi deyil?m. S?nniy?m. Siz? sual verdim cavab ?v?zin? bunumu soru?ursuz?

M?n siz? konkret sual verdim. Dua ist?m?kl? ??fa?t ist?m?k eyni ?ey oldu?u halda nec? olurki biri ?irk olur dig?ri yox? Bu a??q bir safsatad?r. Buyurun cavab? verin. M?vzudan yay?nmay?n.

Dua ist?m?k ??fa?t ist?m?kdir! M?nim ???n ??fa?t et dem?k dua et dem?kdir. A??b l???t kitablar?na baxa bil?rs?n. B?rrak?n s?zl?rin? d? diqq?t el?. Ay? g?tirm?y? d? g?r?k yox idi. S?nd?n sad?c? bunun f?rqini soru?dular. D?lill? ayr? ?eyl?r oldu?unu isbat ed? bilirs?ns? buyur... F?rq haqq?nda da cavab?n? g?r? bilm?dim... b?y?k ?irk ki?ik ?irk s?n? g?r? h?l?d? yax?nd??

B?y?k ?irkl? ki?ik ?irk aras?nda n? f?rq var sual?n?n cavab?: Ki?in ?irk sahibi ?slam dair?sind? qal?r, qan?, mal?, can?, namusu haramd?r. ?b?di C?nn?tlikdir. B?y?k ?irk sahibi ?slamdan k?nard?r, qan?, mal?, can?, namusu halald?r. ?b?di C?h?nn?mlikdir. Bundan b?y?k f?rq olurmu?

Qarda? anla??lan m?vzuya vaqif deyils?n... M?s?l?n ?eyxl?riniz deyir ki ??fa?t ist?m?k ?irkdir dua ist?m?k deyil. Bu bir insana eyni anda hem diri h?m diri dem?k kimidir. ??fa?t ist?m?k el? dua ist?m?kdir. A? l???t kitablar?na bax... indi buyur bu ziddiy?ti izah el? m?vzudan yay?nmadan... Bu yaz?n? m?n bu linkd?n kopyalam??am ist?s?n girib yaz? sahibin? d? cavab yaza bil?rs?n daha do?rusu ?eyxl?rin yazar....

8. Abdur Rahman bin Nasir ?l B?rrak?n m?s?l? haqq?nda g?r???. O, ?hli H?dis (www.ahlalhdeeth.com) adl? elmi sayt ?zvl?rinin suallar?na cavab ver?rk?n m?vzumuza m?nasib?t bildirir: ????? ????? ??? ???? - ????? ???? ?? ??? ??????? - ???? ?????? ??? ???? ???? ?? ????? ?????? ???? ?????? ?? ? ???? ???? ???? ??? ??????? ? ??? ????? ??????? ?????? ?????? , ???? ?? ??? ??????? ??? ?? ??? ?????? ? ??????: ????? ??? ? ?? ????? ????? ?????? ??? ?????? ? ???: ???? ??????? ? ????????? ?? ???? ??????? ? ?????????? ??? ?? ??????? ? ???? ????? ?????? ???? ? ???? ??? ??? ?? ????? ?? ??? ? ?? ??? ? ??? ??? ?????? ? ??????? ????? ??? ???? ??? ?????? ? ?????? ???? ?? ??? ??? ????? ?? ???????? ? ?????? ?? ??????? . ???? ??? ??? ?????? ????? ???? ??? ?? ???? ???? ?? ? ??? ???? ?? ???? ???????? ??? ???? ? ???? ???? ? ?????? ??? ????? ??? ??? ??? ??? ??????? ??? ????? ?? ????? ?? ????? ? ?????? ?? ?????? ????? ????? ?? ????? ?????? ?? ???? ??????? . ????? ???? ?? : ??????? ? ????? ??? ??? ???? ???????? ??? ??? ???? ??? " ????? ??? ??? ????? ???? ?????? ? ??????? ? ???? ????? ???? ??? ????? ?????? ". ??? ??? ??? ??? ?????? ?? ????? ??? ???? ???? ???? ? ?? ?? ?????? ? ???? ?? ??????? ? ??? ???? ??? ??? ???? ??? ??? ????? ??? ???? ???? ???? ???? ?????? ??? ??? ??? ??? ??? ??? ????? ? ??? ?? ??? ????? ????? ? ???? ??? ??? ?? ?? ????? ??? ???? ???? ????? ?? ??? ???? . ???? ??? ????? ???? ?????? ?? ????? ? ?????????? ?? ???? ???? ???? ?? ????? ??????? ? ???? ??? ?? ??? ????? ???????? ?????? ?? ?????? ?????? ???? ?????? ??? ? ????? ???????? ??? ???? "F?zil?tli ?eyx – Allah sizi bu forumda hifz etsin – sizd?n n?ql edilmi?dir ki, siz "q?bri ba??nda ?z? ???n ?l?d?n dua etm?sini ist?y?nl?", "?l?d?n ??fa?t ist?y?n" aras?nda f?rq qoyursunuz. Bu ikisi aras?nda h?km? t?sir ed?n mahiy?t f?rqi n?dir? M?lumdur ki ??fa?t ist?m?k, dua ist?m?yin bir n?v?d?r. ?eyx B?rrak?n cavab?: H?md Allaha aiddir. B?y?k ?irkin n?vl?rind?n birid? dua ?irkidir. Dua ?irki, ehtiyaclar haqq?nda ?l?l?r? v? haz?r olmayan kims?l?r? dua etm?k, ??tin anlarda onlarda k?m?k ist?m?k, onlardan n?sr?t v? ruzi t?l?b etm?kdir. ?st?r bunu ?l?y? yax?n m?saf?d?n ist?sin, ist?r uzaqdan. Dua v? t?l?b ed?n ??xs ?l?n?n bunu ?z q?dr?tiyl? etdiyin? etiqad ed?rs?, o zaman o h?m rububiyy?t, h?m d? ibad?t ?irkin? d??m??d?r. Lakin, ?l?y? s?sl?n?n kims? q?brinin yax?nl???ndayk?n onun e?itdiyin? inanaraq ?l?d?n onun ???n Allaha dua etm?sini ist?yirs?, bu bid?t v? ?irk? v?sil?dir. Nec?ki bunu ?eyxul ?slam ?bn Teymiyy? bir ?ox yerd? zikr etmi?dir. M?lumdur ki ba?qas? ???n dua etm?k ??fa?tdir. Buna bina?nd? d? dua ist?y?n ??fa?t ist?y?ndir. Bu s?b?l?dir ki, buna "isti?fa" v? "t?v?ss?l" deyilir. M?minl?rin ?miri ?m?rin – Allah ondan raz? olsun – d? dediyi kimi: "Ya Allah! biz s?n? N?bimizl? t?v?ss?l edirdik v? s?n biz? ya??? ya?d?r?rd?n. ?ndi biz s?n? N?bimizin ?misiyl? (Abbasla) t?v?ss?l edirik. Biz? ya??? ya?d?r." Bu ?m?l, N?bid?n – sallallahu aleyhi v? s?ll?m -, sonra is? Abbasdan dua ist?m?kd?n ba?qa bir ?ey deyildir. Bu onlar h?yatda oldu?u zaman idi. N? ?m?rin, n?d? ba?qas?n?n ondan dua ist?m?k ???n N?binin – sallallahu aleyhi v? s?ll?m – q?brin? getm?m?l?ri bu ?m?lin m??ru v? m?qs?d? ?atma s?b?bi olmad???na d?lal?t ed?n ?eyl?rd?ndir. N?biy? – sallallahu aleyhi v? s?ll?m – y?n?lik hal bel?dirs? dig?ri daha ?nc?liklidir. Ancaq ?l?d?n dua v? ??fa?t t?l?b etm?y?, h?rhans? bir ibad?t n?v?yl? ? ?l?y? yax?nla?maq da ?lav? edil?rs?, bu m??rikl?rin etdiyinin eynisidir. Onlar ibad?t ed?r v? bu ibad?t etdikl?rinin onlara ??fa?t ed?c?kl?rini v? onlar? Allaha yax?nla?d?racaqlar?n? z?nn ed?rdil?r..." Qaynaq: ?cab?tu? ?eyx Abdir Rahman ?l B?rrak al? ?sil?ti ?azai Mult?qa ?hlil H?dis: Sual 14 Ayr?ca B?rrak?n Tahavi ?qid?si ??rhind? bu m?s?l?y? eyni m?nasib?t bildirdiyi haqda m?lumat?m olsada bunu d?qiql??dir? bilm?dim. Zaman? olan qarda?lar bu linkd?n ??rhin tamam?n? dinl?y?rl?rs? o yeri burada qeyd etm?l?ri rica olunur. B?rrak?n s?zl?ri ?z?rin? b?zi m?lahiz?l?r: 1. B?rrak ??fa?t ist?m?kl? dua ist?m?yin eyni ?eyl?r oldu?unu iqrar edir. Bu g?r??? g?r? daha ?nc? n?cd m?kt?bi aliml?rind?n etdiyimiz n?qll?r ?z i?ind? ziddiyy?tlidir. ??nki, onlar?n bir qismi dua ist?m?yi ?irk saymasada, ??fa?t ist?m?yi ?irk say?rlar. 2. B?rrak ??fa?t ist?m?nin ?irk olmamas?n? q?brin yax?n?nda olmaqla m?hdudla?d?r?r. 3. B?rrak ??fa?t v? dua ist?m?nin ?irk olmad??? g?r???n? ?bn Teymiyy?y? aid oldu?unu q?bul edir. 4. B?rrak ??fa?t ist?m?yi iki yer? b?l?r: A ) M?c?rr?d olaraq ??fa?t v? dua ist?m?k. Bunu bid?t adland?r?r. B ) ??fa?ti ist?n?n kims?y? ibad?t etm?k. Bunu ?irk adland?r?r. N?cd m?kt?bi m?nsublar?n?n bir ?oxu is? m?hz bu f?rql?ndirm?ni etm?dikl?ri ???n, Zum?r sur?sinin ???nc? ay?si v? b?nz?ri ay?l?ri ?z g?r??l?rin? d?lil z?nn edirl?r. Halbuki ay?l?rd? q?sd edil?n B qrupundan olan kims?l?rdir v? bel?l?rinin m??rik oldu?u x?susu a??qd?r.

??? ???? ?????? ?????? Sizl?r? n?fs t?rbiy?si m?vzusunda, daha d?qiq des?k q?lbin f?rzl?rind?n olan s?br v? ??kr haqq?nda dilimiz? t?rc?m? edilmi? n?fis bir kitab t?qdim etm?k ist?yir?m. ?nsanlar?n zahiri ?m?ll?rl? b?z?nib, q?lb ?m?ll?rini unutdu?u zaman?m?zda bu kitaba ehtiyac ?vv?lki zamanlardan daha ?oxdur... ??nki aliml?rin d? b?yan etdiyi kimi, m?s?lmanlara "Q?lb ?m?ll?rin"d?n haram olanlar? bilm?k f?rz oldu?u kimi, q?lb? vacib olanlar? bilm?kd? f?rzdir! Q?lb? vacib olan ?eyl?rin ?n ?n?mlil?rind?n biri is? s?zs?z ki, s?brdir. Dolay?s?yla bu haqda m?lumat sahibi olmaq h?r m?s?lmana f?rzdir ki, bel?c? bu vacibi yerin? yetirsin v? s?brin v? s?brsizliyin v?sfl?rini bilsin v? ?z?rin? d???ni etsin! Kitab: S?br Ed?nl?rin Azuq?si ??kr Ed?nl?rin T?dar?k? M??llif: ?bn Qeyyim ?l C?vziyy? Format: PDF END?R al?nt?d?r.

N?ys? qarda? h?r ?ey g?z ?n?nd?dir. A??l sahibi oxucular ?zl?ri q?rar versin.

H?l?lik bu q?d?r davam? yaz?lsa kopyalay?b burada yerl??dir?rik in?? Allah

7. Abdullah bin Muh?mm?d ?l Qarninin m?s?l? haqq?nda g?r???. S?l?fi ?eyxl?rd?n S?f?r bin Abdir Rahman ?l Havalinin t?qdimat yazd??? "D?vabitut T?kfir ind? ?hlis Sunn?ti v?l Camaa" adl? kitab?nda Qarni bel? deyir: ?? ?? ??? ?????? ?? ??????? ????? ??? ????? ??? ????? ??? ?????? ?? ??????? . . . ??????? ?? ?? ?? ??? : ?? ???? ??? ?????? ?? ??????? ???? ?? ???? ????? , ??? ?? ???? ?????? ???? ????? ???? ?? ???? ?? ???? ????? "... (M?s?l?nin ana ?saslar? haqq?nda dan??d?qdan sonra deyir) : Diril?rd?n dua etm?l?rini ist?m?kd?n f?rqli olaraq, ?l?l?rd?n dua ist?m?k ?irk? aparan vasit?dir... (sonra s?zl?rini t?sdiq ???n ?bn Teymiyy?d?n sitat g?tir?r?k n?tic?ni zikr edir) : Anlatd?qlar?m?zdan q?sa olaraq ??xan n?tic?: M?c?rr?d ??kild? ?l?l?rd?n dua etm?l?rini ist?m?k d?lili olmayan bid?tdir. Bu, N?binin - sallallahu aleyhi v? s?ll?m - h?rm?tiyl? t?v?ss?l etm?kl? eyni mahiy?td?dir ki, bu t?v?ss?l d? h?m??inin d?lili olmayan bid?tdir." Qaynaq: Abdullah ?l Qarni: D?vabitut T?kfir: 109/Taliq Mu?ss?s?tur Risal?: 1413/1992 Abdullah Qarninin s?zl?ri ?z?rin? b?zi m?lahiz?l?r: 1. Qarni, ?bn Teymiyy?nin "?l?d?n dua ist?m?" - ki bu el? ??fa?t ist?m?yin ?z?d?r - prosesini ?irk saymad???n? etiraf edir. 2. Qarni, uzaqdan s?sl?nm?yi ?irk saysada, q?bir ba??nda dua ist?m?yi ?irk deyil, ?irk? vasit? olan bid?t say?r. 3. Qarni, m?c?rr?d olaraq ?l?d?n dua ist?m?kl? ??fa?t etm?l?ri ???n vasit? tutmaq aras?nda f?rq g?r?r... Halbuki bunlar ikisi mahiy?t olaraq eynidirl?r... Lakin s?zl?rinin ax???ndan bu ??fa?td?n q?sd etdiyinin "Allah?n geri ?evir? bilm?y?c?yi" ??fa?t oldu?unu anlamaq m?mk?nd?r. He? bir m?s?lman? bu etiqadda olmad??? ???n bu ??kil ??fa?ti ?n plana ??xararaq: olmayan ?eyl?r ?z?rin? dan??maq ancaq qar??ql??a v? anla??lmazl??a s?b?b olar.

6. Yasir Burhaminin bu haqda g?r???. Burhami n?inki ??fa?t ist?m?yi ?irk saym?r, h?tta bel? d???n?nl?ri a??q x?tayla ittiham edir. O, Muh?mm?d bin Abdil V?hhab?n (!) "?t T?vhid" kitab? ?z?rin? yazd??? qeydl?rd? t?v?ss?l?n n?vl?rind?n dan??ark?n deyir: ??????? : ?? ???? ????? ??????? : ??? ???? ?? , ?? ???? ???? ?? , ?? ???? ?? ?? ??? ???? , ?? ???? ??? ????? ??? ??? ???? ???? ?? ????? ???? ?? ??? ??? ??? ?? ????? ?????, ??? ?? ????? ????? , ??? ?? ????? ?????? . ?????? ???? ???? ???? ???? ???? , ?? ????? : ???? ??? ???? , ??????? : ?????? ????? ??? ?? ??? ?? ?????? ?????? . ????? ?? ???? , ??? ????? ???? ??????? , ?????? ??????? , ??? ???? ?? ??????? , ????? ????? ????? , ????? ????? ??? ????? "?kinci n?v (t?v?ss?l): Bir kims?nin ?l?y? v? uzaqda olan kims?y?: "M?nim ???n Allaha dua et", "M?nim ???n Allahdan ist?", "b?zi m?s?l?l?rd? m?nim ???n ??fa?t et" dem?si. Bunun caiz olmad???nda, ?mm?tin aliml?rinin he? birinin etm?diyi bid?tl?rd?n oldu?u m?vzusunda xilaf yoxdur. Bu ?irk? aparan vasit?dir v? ki?ik ?irkdir. Bununla bir ?nc?ki b?nd (?l?d?n ??fa, m?d?d ist?m?k) aras?ndak? f?rq a??qd?r. ??nki, birincisi Allahdan ba?qas?na dua etm?kdir. ?kincisi is?, ?l?y? Quran v? S?nn?d? olmayan ??kild? m?raci?t etm?kdir. Lakin bunu ed?n ?l?y? (?z?n?) dua etmir, ehtiyaclar?n?n d?f edilm?sini, s?x?nt?lar?n?n aradan qald?r?lmas?n? ist?mir v? ona ibad?t etmir. Ancaq bu ?m?l dediyimiz kimi, h?ddi a?ma?a g?t?r?n vasit? v? z?lal?t olan bid?tdir." Qaynaq: Yasir Burhami: Fadlul ?aniyyil Hamid: 81 Darul Aqida: 2001 Yasir Burhami ''?d?bul Xilaf" adl? m?hazir?sind? deyir: ???? ??? ??? ?? ????? ??????? ?? ??? ??? ??? ???? ???? ??? ?????? ??? ????? ??? ?? ???? ?????: ??? ???? ?? ... ???? ?? ??? ????? ??? ?? ??? ??: ?????? ????? ?? ?????? ???????? ???? ??? ??: ??? ???? ?? ??????.. ??? ???? ?? ?????? ... ???? ?? ??? ???? ?? ???? ???? ???? ???... ???? ???? ??? ???? ??? ?????? ????? ?? ??? ????? ?????? ???? ?? ?? ??????? ??? ????? ??????? ??? ??? ??? ???????: ??? ????? ??? ????? ???? ??? ??? ?? ?????? ????? ?? ???? ??? ????? ???? ??????? ??? ????? ???? ???? ?????? ?????? ??: ??? ??????? ???? ????? ???? ?? ??? ??? ????? ????? ??? ?? ????? ?? ???? ?? , ????? ??? ??? ?? ???? ????? ????? ??? ???? ??????? ???? ?? ???? ??? ?? ???? ?? ??? ???? . ??? ??? ????? ??? ???? ???? ??? ???? ?? ????????? ??? ??????? ?? ???? ??? ???? ????? ??? ?????? ?? ??? ????? ???????: ??? ?????? ????????? ????? ?????? : ???????? ???????????? ?????? ??????? ? ????? ?? ?? ?? ????: ???? ?? ?? ???? ????.. ???? ?? ?? ???? ????? ??? ???? ?????? ???? ??? ???????? . ?????: ??? ?????? ?? ??? ??? ????? ??? ???? ??? ??? ?? ??? ??? ?? ??? ??? ?? ???? ???? ????? ????? ??? ?? ???? ??? ???? ??: ?????? ????? ?? ???? ????? ???? ?? ??? ??? ?? ???? ????? ????? ????? ?? ??? ???? ?? ???? ??? ?????? ???? ???? ??? ?? ????? ??? ??? ??? ???????: ?? ???? ???? ?? ????? ??? ? ?? ??? ???? ???? ?? ????: ?? ???? ????! ?????? ?? ??? ?????? ????? ?? ?? ????? ????? ?? ?? ????? ?????: ??? ???? ????? ?? ??? ??? ??? ????? ??? ???? ???? ???? ?? ????? ????? ??? ???? ????: ??? ????? ??? ?? ???? ?????? ?? ?????? ??? ???? ???? ???? ?? ??? ???? . ?????: ??? ???? ??????? ??? ???? ??? ???? ?????? ??? ?? ???? ?????? ????? ???? ?? ?? ????? ??? ?????? ????? ?? ???? ????? ????? ???? ????? ??? ????? ??????? ???? ??? ?????? ?????? ?????? ?? ?????? ??? ????? ??: ??? ??????? ???? ????? ???? ?? ???? ??? ???? . ??? ??? ??? ????? ?? ??? ??????? ?????????? ??? ???? ????? ????? ??? ???? ???? ???? ???? ??? ?????? ????: ??? ?? ??? ?????? ??? ??????? ??? ??? ?? ???? ????? . ??? ??? ???? ??????? ?? ??? ???? ???? ??? ???? ?? ?????? ??? ??? ?? ???? ?????? ??? ???? ???? ????? "T?v?ss?l?n "?qid?d? m?s?l?l?rind?n" olan olan bir n?v? daha var. Bu ki?ik ?irk olub, bid?t oldu?unda s?l?f aras?nda icma olan n?vd?r. Bu t?v?ss?l ??kli, insan?n ?l?y? bel? dem?sidir: "Allaha m?nim ???n dua et", "Allah qat?nda m?nim ???n ??fa?t et". Bu adam ?l?y?: "m?n? r?hm et", "m?ni ba???la", "m?n? n?s? ver", "m?ni ruzil?ndir" demir. Lakin, "m?ni ruzil?ndirm?si ???n Allaha dua et", "m?n? su verm?si ???n Allaha dua et", "o?luma ??fa verm?si ???n Allah qat?nda m?nim ???n ??fa?t et" v? b?nz?ri ?eyl?r deyir. Bu n?v t?v?ss?l, qada?an olundu?unda s?l?f aras?nda ittifaq olan n?vd?ndir. Lakin bu, b?y?k ?irk? vasit? olan ki?ik ?irk bab?ndand?r. B?zi ?eyxl?r bunun b?y?k ?irk oldu?unu demi?l?r. Ancaq bu onlar?n a??q x?tas?d?r! V? ?eyxul ?slam ?bn Teymiyy? - Allah ona r?hm?t etsin - v? dig?rl?ri kimi elm ?hlinin a??qlamalar?na ziddir. ??nki, ?irk Allahdan ba?qas?na ibad?t etm?kdir. Bu adam is? Allahdan ba?qas?na dua etm?yib. Sad?c? ?l?d?n onun ???n dua etm?sini ist?yib. ?l?y? dua edib ondan ehtiyaclar?n d?fini istm?kl?, ?l?d?n Allah qat?nda dua etm?sini ist?m?k aras?nda f?rq var. S?l?fil?rd?n bir ?oxuna g?r? bu m?s?l?d? ?ox b?y?k x?l?l var. Onlar, Allahdan ba?qas?na dua etm?yin, ?l?d?n Allaha dua etm?sini ist?m?kl? eyni oldu?unu z?n ed?r?k bel? deyill?r: "Bu ??fa?tdir v? m??rikl?r dey?rdil?r: "Bunlar bizim Allah qat?nda ??fa?t?il?rimizdir" (Yunus: 10/18)." S?l?fil?r g?r?, "Ey Allah?n El?isi m?nim ???n ??fa?t et", "Ey ?f?ndim filank?s m?nim ???n ??fa?t et" dey?n h?r k?s Allaha ??rik qo?mu?dur v? m??rikl?rin mislidir/tay?d?r. Biz is? deyirik: Bu m?s?lman Allahdan ba?qas?na ibad?t etm?yib, dua etm?yib, ona s?cd? etm?yib, ruku etm?yib, ona qurban k?sm?yib v? b?nz?ri ?eyl?r etm?yib. Sad?c? ?l?y? (Quran v? S?nn?d?) g?lm?y?n ??kild? s?sl?nib. Bu kims?nin ona bel? dem?sin? b?nz?yir: "Ey Allah?n El?isi! Hal?m?z s?nin xo?una g?lirmi?", "Ey Allah?n El?isi! Hans? halda oldu?umuzu g?r?rs?nmi?", "?mm?tin ???n ya?mur ist?", "bu s?x?nt?n? ortadan qald?rmas? ???n Allah dua et". Bu caiz olmayan bir m?raci?t formas?d?r. B?zi ?airl?rin bu v? b?nz?ri s?zl?ri kimi: " Ey Allah?n El?isi! S?ni bizd?n n? raz? salar?". Yaxud da b?zil?rinin bel? m?raci?t etm?si kimi: " Ey Allah?n El?isi! Bu h?dis haqq?nda biz? m?lumat ver! S?hihdir yoxsa z?if? S?n bel? ?ey dedinmi yoxsa yox?". N?bid?n - sallallahu aleyhi v? s?ll?m - h?dis haqq?nda m?lumat soru?an kims?nin Allaha ??rik qo?du?unu deyirikmi? Yox! Biz sad?c? deyirik: Bu adam ?l?y? (Quran v? S?nn?d?) g?lm?mi? bir ??kild? m?raci?t edib. M?lumdur ki, R?sul - sallallahu aleyhi v? s?ll?m – ona q?tiyy?n cavab ver? bilm?z. Biz deyirik: Bu ?m?l bid?t v? z?lal?tdir. Biz? g?r? bu yolverilm?z bir ixtilafd?r. Lakin bel? ed?n b?y?k ?irkl? m??rik olmaz! ?ksin? bu (b?y?k) ?irk? vasit?dir. Bu s?b?bl?d? d? "ki?ik ?irk" olaraq adland?r?lm??d?r. ??nki, bu ?m?l b?y?k ?irk? aparan vasit?dir. Lakin, dind?n ??xaran b?y?k ?irk deyil! ??nki ?irk, Allahdan ba?qas?na ibad?t etm?kdir. Bu adam is? Allahdan ba?qas?na ibad?t etm?mi?dir. Bu n?v t?v?ss?l b?zi mutaaxxir/sonrak? f?qihl?rd?n g?lmi?dir. Lakin. S?l?f bunun qada?an oldu?u ?zr? icma etdiyi v? bunun caizliyin? d?lil g?lm?diyi ???n biz deyirik: Biz bunu dey?ni t?kfir etm?s?kd?, bu yolverilm?z ixtilaflardand?r. Lakin - biz h?cc?t iqam? olmadan (bunu ed?n) m??yy?n ??xsi t?kfir etm?s?kd? - Allahdan ba?qas?ndan ehtiyaclar?n aradan qald?r?lmas?n? ist?m?k insan? dind?n ??xaran k?frd?r." Qaynaq: Yasir Burhami: ?d?bul Xilaf d?rsi: 32:30 dan etibar?n Yasir Burhamiy? www.salafvoice.com (s?l?fin s?si) adl? saytda veril?n sual v? onun cavab?: ??????: ?? ????? ??? ??? ?????? ?? ?????? ???? ??????? ?? ?????? ????? ????? ??????? ?? ??? ?????? ?? ?????? ???? ??????? ?? ??????? ?????? ?? ??? ??????? ?? ??????? ??? ????? ????? ??? ??? ??????? ?? ??????? ?? ??? ?????? ?? ????? ?? ?????? ??? ????? ?????. ??????: ????? ???? ??????? ??????? ??? ???? ????? ??? ???? ?????? ?? ??? ??????? -????? ??????- ???? ????? ??? ??? ?????? ?? ??????? ???? ?????? ??????? ???? ???? ???? ??????? ???? ?? ?????? ?? ?????? ?????? ????? ?? ??? ??????? ?? ??????? ??? ????? ???? ?????? ?? ??????? ??? ???? ??????? ???? ??? -?????-: (??? ???????????? ???? ??????????????? ????? ??????? ???????) (?????:3) ???? ???? ???: "??? ???? ?? ?? ??? ????" ?? ?????? ??? ??????? ???? ????? ??? ??? ??? ??????? ???? ???? "Sual: ?l?d?n dua ist?m?kl?, ?l?d?n ??fa?t ist?m?k aras?nda f?rq n?dir? M?g?r ??fa?tin h?qiq?ti/mahiy?ti ?l?d?n dua ist?m?k deyilmi? Problemin s?b?bi budur ki, aliml?r (n?cdil?ri q?sd edir) "?l?l?rd?n ??fa?t ist?m?k b?y?k ?irkdir" deyibl?r. ?eyxul ?slam ?bn Teymiyy? is? "?l V?sil?"d? ?l?d?n dua ist?m?yi bid?tl?rd?n saym??, ?irk hesab etm?mi?dir. Burhaminin cavab?: ?lh?mdulillah, V?ssalatu v?ssalamu al? Rasulillah. ?irk ibad?ti – dua da ibad?tdir – Allahdan ba?qas?na etm?kdir. ?l?l?rd?n dua etm?l?rini ist?m?k is? onlara ibad?t etm?k deyil. Bu ikisi nec? bir ola bil?r? Quran v? S?nn?d? ?l?l?rd?n ??fa?t t?l?b etm?yin b?y?k ?irk oldu?u harda deyilir? D?lill?r sad?c? onu g?st?rir ki, onlar?n ??fa?t yoluyla olan ibad?ti ?irk idi. (??fa?tini umduqlar? kims?l?r? ibad?t edirdil?r) Uca Allah buyurur: "Biz onlara yaln?z bizi Allah yax?nla?d?rs?nlar dey? ibad?t edirik". (?z Zum?r: 39/3) "Ya filan ?eyx! M?nim ???n Allah dua et" dey?n kim kims? onlara dua etm?mi?dir, ibad?t etm?mi?dir. Lakin o, ?eyxul ?slam?n - Allah ona r?hm?t etsin - da dediyi kimi bid?t?idir." Qaynaq: http://www.salafvoice.com Yasir Burhaminin s?zl?ri ?z?rin? b?zi m?lahiz?l?r: 1. Burhami uzaqda olana bel? bu ??kil s?sl?nm?yi sirk saym?r. Halbuki s?l?fil?r? g?r? kims?nin uzaqda olan s?sl?ri duydu?una inanmaq ona ilahi x?susiyy?tl?r verm?kdir... 2. Burhami bu ?m?li ittifaqla bid?t v? z?lal?t say?r. Halbuki, biz bu m?vzuda d?rd m?zh?bd?n olan f?qihl?rin bunu m?st?h?b sayd???n? d?qiqlikl? bilirik. ?g?r Burhaminin dediyi kimi onlar? diqq?t? almasaq bel?, s?l?fin ittifaqla bu ?m?li z?lal?t sayd???n? isbatlamaq laz?md?r... 3. Burhami bu ?m?l? b?y?k ?irk dey?n ?eyxl?ri, y?ni n?cd m?kt?binin ?ks?r m??ayixini a??q x?tayla ittiham edir, onlar?n ?qid?sinin ?n t?m?l m?s?l?l?rind?n birini r?dd edir. 4. Burhami, ?bn Teymiyy?nin v? elm ?hlind?n dig?rl?rinin d? bu ?m?l? b?y?k ?irk dem?diyini etiraf v? t?qrir edir. 5. Burhami sonrak? f?qihl?rin (hicri 6-7 ci ?sr) ?l?l?rd?n ??fa?t ist?m?y? icaz? verdikl?rini etiraf edir. 6. Burhami ?z? s?l?fi olmas?na ra?m?n s?l?fil?rin istidlal?n? haql? olaraq r?dd edir. 7. Burhami b?y?k ?irkd? c?hal?ti ?zr say?r v? h?cc?t iqam?sind?n ?nc? m??yy?n t?kfir etmir.

5. Suleyman bin Nasir ?l Ulvan?n bu haqda g?r???. Bu g?r??d? ?nc?kin? nisb?td? daha q?rib bir n?qt? var... Maqriziy? aid "T?cridut T?vhid" adl? kitab? ??rh ed?rk?n deyir: ??? ??? : ??? ?? ???? ?????? ???? ???? ???? ?? ???????? ??? ???? ??? ???? ?? ??? ???? ? ??? ???? : ?? ???? ???? ???? ?? ? ???? ???? : ?? ???? ???? ???? ?? ??? ??? ? ??? ???? ???? ???? ???? ?? ??????? ? ?? ???? ???? ?? ?????? . ???? ??? ????? ??? : ??? ??? ?????? ?????? ?? ?? ?? ????? ??????? ? ???? ?? ??? ??? ?? ????? ?????? ? ???? ?? ???? ????? ???? ????? ?? ??? ????? ???? ?? ???? ? ????? ??? ?? ???? ???? ??? ????? . ???? ??? ???? ??????? ??? ????? ???? ???? ????? ???? ?? ?????? ????? ?? ??????? . ????? ?????? : ??? ???? ???? ???? ?? ??? ??? ??? ????? ???? ????? ????? ?????? ??? ?? ???? ??? ?? ???? ????? ??? ??? ? ??? ????? : ???? ??????????? ?? ?????????? ?????????? ????? ???????? ??? ???????????? ????? ???????? ??????????? ??????????? ???????????? ????? : ????? ?????? ??? ????? ??????? ??? ??? ????????? ????? ????????? ?? ???? ? ?? ?????? ????? . ?? ???? ?? ?????? ?? ???? ???: ?????? ???????? ????????? ????? ???? ?????????????? ?? ???????? . ????? ??? ????? ??? ????? ???? ?? ???? ??????? ???? ???? , ??? ??? : ??? ?? ???? ??? ? ???? ???? ??? ?? ???? ?? ??? ??? ? ?? ???? ???? ?? ???? ??????? ?????? ??????? ? ??? ???? ???? ??? ???? ???? ? ??? ?? ????? ??????? ??? ????? ???? ?? ???? ?? ????? ?????? . ???? ?????? ???????? ??? ?????? ????? ??? ???? ???? ????? ???????? ??? ????? ???? ??? ??? ????? ????? ???? "?st?y?n ??xs "M?n R?sulullahdan - sallallahu aleyhi v? s?ll?m - ist?yir?m, lakin m?ni Allaha yax?nla?d?rmas?n? v? R?bb qat?nda m?nim ???n ??fa?t etm?sini ist?yir?m. M?n demir?m ki "Ya Rasulallah m?n? ??fa?t et!", lakin bel? deyir?m " Ya Rasulallah! R?bbin qat?nda m?n? ??fa?t et" (?!) v? "Ya Rasulallah! Allahdan m?nim ???n ba???lanma dil?" v? ya " Ya Rasulallah! Allahdan m?nim ???n ??fa dil?"..." dey?rs?... (Birinci g?r??) Elm ?hlind?n b?zil?ri bel? demi?l?r: "bu b?y?k ?irk deyildir, lakin b?y?k bid?tl?rd?ndir, lakin b?y?k ?irk d?r?c?sin? varm?r. ??nki, o ?l?n?n (?z?nd?n) ist?m?mi?dir, lakin ?l?n?n q?brind? (m??yy?n m?nada) diri oldu?una inanm?? v? bel?c? ?l?n?n Allahdan dil?m?sini ist?mi?dir, ?l?d?n dil?m?mi?dir". Bu, ?eyxul ?slam ?bn Teymiyy?nin - Uca Allah ona r?hm?t etsin - r?yidir. Bunu f?tvalar toplusunun birinci cildind? zikr edib. ?kinci g?r??: Bu b?y?k ?irkdir. ??nki, insan?n "?l?n?n (?z?nd?n) ist?m?si v? ehtiyac?n? ?l?n?n (?z?nd?n) dil?m?siyl?", "?l?d?n Allah qat?nda onun ehtiyac?n? (dua ed?r?k) d?f etm?sini ist?m?si" aras?nda f?rq yoxdur. Uca Allah buyurur: "Onlara s?sl?ns?niz ?a?r?n?z? duymazlar! ?g?r duysalar bel? siz? cavab ver? bilm?zl?r! Qiyam?t g?n?n?d? sizin ?irkinizi r?dd ed?rl?r..." (Fatir: 35/14) "Allah? burax?b s?n? n? xeyir n?d? z?r?r verm?y?nl?r? ibad?t etm?!.." (Yunus: 10/106) (?l?) fayda verirmi? Fayda verm?y? g?c? yetirmi? Z?r?r verirmi? S?n? z?r?r verm?y? g?c? yetirmi? "... ?g?r bel? ed?rs?n o zaman ??bh?siz ki, zaliml?rd?n olarsan." (Yunus: 10/106) Y?ni: m??rikl?rd?n olarsan. Bu v? ?nc?ki ay?nin zahiri, ?l?l?rd?n n?s? ist?m?nin b?y?k ?irk oldu?unu g?st?rir. H?r n? q?d?r insan "m?n ondan (?l?d?n) ist?mir?m, lakin R?bbi qat?nda m?nim ???n ??fa?t dil?m?sini, v? ya Allahdan ehtiyaclar?m? d?f etm?sini v? b?lalardan qurtarmas?n? dil?m?sini ist?yir?m" des? d? bu bel?dir. Bunun b?y?k ?irk olmad???n? des?k bel?, b?y?k bid?tl?rd?n v? ki?ik ?irkd?n a?a?? d?r?c?d? olmayan bir ?irkd?ndir. R?dd edilm?si, bu m?vzuda a??r dan???lmas? v? insanlara Allah?n onlara vacib q?ld??? ?eyl?rin a??qlan?b, Allah?n qada?an etdikl?rind?n ??kindirilm?l?ri g?r?klidir v? bu m?vzuda cahil qalmaq olmaz!" Qaynaq: Suleyman ?l Ulvan: ??rhu T?cridit T?vhid: Birinci d?rs: 29:13 - d?n etibar?n D?rsin yaz?l? ??kli Suleyman ?l Ulvan?n s?zl?ri ?z?rin? b?zi m?lahizl?r: 1. Ulvan "M?nim ???n ??fa?t et!" s?z?n? ?irk sayd??? halda, "M?nim ???n R?bbin qat?nda ??fa?t et!" s?z?n?n h?km?nd? iki g?r?? oldu?unu deyir. Bu ikisi aras?nda f?rq n?dir? Bu ?ox q?rib bir s?zd?r! Ya Ulvan ??fa?tin anlam?n? bilmir, ya da bu mexaniki s?hvdir. Ola bilsin ki, i?faa deyil i?fi (??fa ver) s?z?n? q?sd edib. Ancaq bu ehtimal? da q?bul el?m?k bir q?d?r ??tindir. ??nki t?rc?m? el?diyimiz yerd?n h?m?n ?nc?d? Ulvan "M?nim ???n ??fa?t et!" s?z?n?n icmayla ?irk oldu?unu deyir... 2. Ulvan, ?bn Teymiyy?nin "M?nim ???n R?bbin qat?nda ??fa?t et!" dem?yi ?irk saymad???n? etiraf edir. ?bn Teymiyy?nin bu m?vzudak? s?zl?ri ?ox qar???q olsada oxuduqlar?mdan m?n? d? zahir olan g?r?? bu y?nd?dir. ?r?lid? ehtiyac olarsa ?bn Teymiyy?nin bu m?vzudak? g?r??? ayr? bir m?vzuda t?hqiq edil? bil?r. ??nki, bu c?r ?eyl?r, dind? ??xsl?ri v? isiml?ri t?r?zi q?lan taassub?ulara t?sir ed?n vasit?l?rd?n biridir. R?bbim biz? ?dal?tli v? r?zas?na uy?un t?r?zil?r ?ld? etm?yi n?sib etsin.

4. Abdul Aziz bin M?rzuq ?t Tarifinin bu haqda g?r???. Bu g?r?? ?ox q?ribdir. Oxuyub t??cc?bl?m?m?k m?mk?n deyil! Tarifi ?l?y? "m?nim ???n dua et!" dem?yi ?irk saymasada, birisin? "m?nim ??fa?t?im ol!" dem?yi ?irk say?r. Halbuki ??fa?t dua ist?yind?n ba?qa bir ?ey deyildir. Bu anlam m?hz n?cdil?rin kitablar?nda ?oxsayl? yerl?rd? m?vcuddur... Tarifi, Muh?mm?d bin Abdil V?hhab?n "Mufidul Must?fid fi Kufri T?rikit T?vhid" adl? kitab?n? ??rh ed?rk?n deyir: ???? ???? ??????? ?? ????? ??????? ??? ??? ?? ????? ?? ?? ? ??? ??? ?? ????? ? ?? ?? ?? ????? ???????? ... ?? ???? ??? ??? ????? : ?? ???? ? ????? ?? . ???? ??? ?? ????? ? ?? ?? ?? ????? ? ???? ???? ???? ?? ???? ??????? ??? ????? ????? : ?? ???? ? ???? ?? ... ?? ?? ?? ????? ??? ???? . ???? ??? ? ??? ?? ????? "?nsana dua etsinl?r dey? ?l?l?r? s?sl?nm?k m?s?l?sin? g?linc?... bu ?irkdir yoxsa yox? Bu ?irk deyildir! Sonradan ortaya ??xar?lm?? bid?tl?rd?ndir. M?s?l?n: biri q?br? g?lir v? deyir: !Ey Filank?s! M?nim ???n dua edin!". Bu ?irk deyil, bid?tdir. Bu situasiyayla insan?n q?br? g?lib "Ey Filank?s! M?ni ba???la!" v? ya "Allah qat?nda m?n? ??fa?t?i ol!" v? b?nz?ri ?eyl?r dem?si aras?nda f?rq var. Bu (ikincisi) ?irkdir... (daha sonra dua ist?m?nin niy? ?irk olmad??? haqda ?ox tutars?z bir a??qlama verir)." Qaynaq: Abdul Aziz ?t Tarifi: ??rhu Mufidil Must?fid: 41