Azer777

iSRAİLİN XEYRİNƏ YAZMIYIBEEE...SİZ NECƏ OXUYURSUZ MƏNİM BAŞIM ÇIXMIR... O ALƏMİ GATIB BİR BİRİNƏ... YAZIB Kİ "ƏVVƏLCƏ İSRAİL FƏLƏSTİNİ GIRSIN,SONRA DA İRAN İSRAİLƏ BİR İKİ ATOM BOMBASI ATSIN"BAX,TƏXMİNƏN BELƏ YAZIB.DEMƏK BİZİM HÖRMƏTLİ MODERATORUMUZ DA İSRAİLDƏDİ ...O NƏ DEMƏK İSTƏYİR... YƏNİ BUNUNLA İSRAİLƏ BOMBA DUŞSƏ ONDA BİZZİM YAZIG MODERATORUMUZ NECI OLACAG :plach:

Yox,Irandan getmireeee :plach: Muəllifin yazılarından gedir söhbət,duzdur bu yazılar İran islam ingilabı ilə əlagəlidir,amma əsas məsələ bu yazıya olan fikrinizdir.Əstəgfurullah

çox xahiş edirəm hamınızdan.Yerləşdirdiyim muəllifin 3 yazısını diggətlə oxuyub bu barədə öz fikirlərinizi səsləndirəsiniz.Yəni, mövzunun adı yenə İran haggında olsa da,məgsədim şəxsən bu muəllifin yazılarını gözdən keçirib təhlil etməyimizdir və fikirlərfinizə oldugca böyuk ehtiyyacım vardır.Rica edirəm,bu yazıları diggətlə oxuyasınız.Duşunurəm ki həgigətən də son dərəcə vacibdir oxumanız.Məsələn,mənim duşuncələrimdə bir gədər ingilabi iz goymuş yazılardır.Həgigətən də bu yazılardan vaz keçməyin və əsas fikirlərimizi də bu yazılar ətrafında .rag. Yəni muəllifin 3 yazısından söhbət gedir

Мне истинно жалко этого человека и всех тех,которые по принуждению покинули свою родину.эта трагедия для каждего человека,вне зависемости от национальности.По поводу бакинских армян писали много.Были среди них прекрасные люди,но большинством как и многие азербайджанцы бакинцы-армяне были аполитичны.Любили жизнь,гулянку,любовь и т.д.Самый пожалуй не простительной ошибкой бакинских армян было их не участия в политических событиях в то время и не понимания того что происходит.Как граждане советские,люди они совершенно были чужды к национальным идеям,к вопросам о независемосьти и может и потому их не любят сейчас и в Армении,а многие и не пожелали выехать туда.Они и везде остаются верны той менталности с которым жили и в Баку.Хорошо знал бакинских армян...Много было среди соседей армян и друг юнности тоже

nickel chrome Вот вам и достойный ответ...Прежде чем написать,то советую правильно его составить,иначе всегда найдутся те, которые с удовольствием используют его дословно

Allah canını sag eləsin,yazan əllərin də var olsun, Да да да .Пока армяне не истребят нас до последнего и пока останется хоть последний азери,не видать им добром отданый Карабах. Ya Garabag ya ölum,мы не имеем другого выхода

x dream Xahiş edirəm fikirlərimi təhrif etməyəsiniz.Mən harda yazdım ki,hərbi paradın əleyhinəyəm.Hərbi paradlar keçirilməlidir və mutləg. Ordunu irəli .ra biləcək əsgərin də döyuş ruhunu galdıra biləcək həgigi işlər görulməlidir.Amma ordudan gələn səs soraglar bunun əksini deməyə,təəssuf ki,əsas verir. İndi,bir professional hərbçi kimi,burda döyuşəcək əsgərin döyuş əzmini galdıracag görulən işlərdən də mövzu açsaydınız,şözsuz ki,rəgbətlə garşılanacagdınız.Bu orduda deyəsən əsgər və onun həgigi durumu heç kəsi maraglandırmır.Maraglandırmayacag da.Nə vaxta kimi ordumuzda sovet ordusunda və indiki rus ordusunda oldugu kimi əsgərlərə munasibətdə gul munasibət olacagsa,bu orduda son əsgərinə kimi hər bir ogul da vətəni gorumag və onun ugrunda şəhid olmagı ən layigli bir şərəf bilməyəcəklərsə,bu gözdən pərdə salınmalar bir o gədər də faydalı olmayacag. Hörmətli gardaşım,bir daha yazıb sizdən xahış edirəm ki,təhriflərə yol verməyəsiniz və bunu da həyatda heç kimə garşı etməməyi sizdən rica edirəm.

Mən dunyavi insan və ya dini insan olmagdan danışmıram.Bax,görursən,sən o yazıg muəllifin yazısını diggətlə oxumuş olsaydın,indi umumiyyətlə dunyavilərlə dini adamların fərgindən danışmazdın.Burda bu məsələ umumiyyətlə muzakirə problemi deyil.Muzakirə olunan məsələ sadəcə kamillik,zehni kamillik məsələsidir.Aydın məsələdir ki,bu kamil,zəkalı insanlar həm dini həm də dunyəvi insanlar arasında ola bilər,bu ehtimalları da kənara goyag. Məsələn,o nə uçun Şah rejiminin İranda islam ingilabı ilə nəticələndiyinin səbəblərini açıglayır və orda göstərir ki Şah gərbin uzdə olan göruntulərini təkrarlamaga imkan versə də, əsas musbət dəyərlərinin mahiyyətini də irandan bir o gədər uzaglaşdırır və yasaglandırırdı ki,bu musbət tərəflərin mahiyyəti gərbin 16 əsrdən inkişaf etdirdiyi insan hagları, sosial ədalət və azadlıglar yolunda əldə etdikləri həm elmi həm də mənəvi dəyərlər idi.Və nəticədə İran xalgı gərbin uzdə olan və İran cəmiyyətinə də siyarət etmiş ilginc tərəflərini sadəcə görur və gərbə nifrət bəsləyirdi.Bu sizə bizim cəmiyyəti xatırlatmırmı. Onun İran ingilabına .ran yol haggında verdiyi tərif dusturu da bizim getdiyimiz yola bənzəyir.Yəni,məsələ ondadır ki,biz nə agıllı başlı dunyəvi ola bilmədiyimizdən,dinə gəldiyimiz zaman da radikal dindarlıga uz tuturug ki,bunların hər ikisinin səbəbi elə kamilliyimizin,elmə, biliyə,oxumaga,öyrənməyə meylli,analitik duşuncə tərzinə malik olmamagımızdandır. Bu gun cəmiyyətimizdəki uzdən irag dunyəvilərin də nə oyunlardan çıxdıgını göruruk.70 illik kommunist rejiminin əxlagımıza ,dinimizə vurdugu zərbələr indinin iyrənc formasiyas;nda öz bəhrələrini verməkdədir.Və ən gəribəsi də odur ki,butun bu görduyumuz iyrənc mənəviyyatsızlıgları gərblə və ya dunyəviliklə əlagələndiririk

Məni də göturunuz bu polka.Məni məni məni. Xaricdə mənasız ömur surməkdənsə,Vətənin ugrunda ölmək daha şərəflidir Amma mənə tufəng atmagı öyrədin.Heç olmasa ölməmişdən gabag,bir iki daşnak köpəy oglunu öldurmək mənə nəsib olsun. Heç olmasa tapdanılmış ata analarımızın,bacı gardaşlarımızın,ogul qızlarımızın ləyagətinin gisasını öz payımla almış olardım. Mən hazıram

Yurudulən siyasət bu gun nə azəri gəncinin,nə də əsgərinin orduda döyuş ruhunun yuksəlməsinə xidmət etmir ,mən bunu demək istəyirdim.Yazırsınız ki,torpaga,vətənə sevgi insanın özundə olmalıdır.Məsələni gətiiyyən belə goymag olmaz.MƏHZ YARADILIR.Bəzən sərkərdənin bir sözu ordunu irəli .rır.Yəni bunları deməkdə məgsədim odur ki,muharibədə galibiyyətin son garantı əsgər şucaəti və ruhudursa,onun psixoloji hazırlıgı da çox muhum məsələdir. Məmləkətdə məmə yeyəndən pəpə yeyənə kimi hamı pul hagda fikirləşir,elə bir şərait yaratmışlar ki,guya həyatın mənası elə budur,bir tərəfdən də radikal dinçilik paralel inkişaf etməkdədir.Ordudakı zabitlərin də durumu fərgli deyildir, burda nə döyuş ruhu hazırlamag olar ki.Ordumuz sovet ordusu prinsipi ilə yaradılmışdır,onun butun iyrənclikləri ilə və uzdən irag ənənələri ilə. 15 ildir ki ,bunlar ancag hakimiyyətlərini möhkəmlətməklə məşguldurlar,bunun uçun də butun vasitələrdən bolluca istifadə etmişlər.Daha nə istəyirlər,getsinlər də,digərləri gəlib bir bunların butun bu muddət ərzində nə edib nə etmədiyini araşdırsın və orduya da yeni gözlə baxılsın Bu parad da özumuz uçundur.Turklərin bu misalı mənim hər zaman aglımdadır.Ya oldugun kimi görun,ya da görunduyun kimi ol.Ordumuzun oldugu görunduyu kimi urək açan deyil,istəyirsən lap gundə bir parad keçir.Bir halda ki,həftə səkkiz mən səkkiz biri özunu asır,digəri fərrarilik edir daha birisi nə bilim nə edir...Mətbuatı izləmirsiniz..Bax budur bizim ordumuzun həgigi vəziyyəti. Deyirsiz xalg necədir ordusu da elədir.Siz lap bizim sevimli KXazar kimi fikir yurutdunuz.(Yeri gəlmişkən onunçun lap darıxdıg). Necə yəni xalg necədir ordusu da elədir.Xalgın,istər igtisadi,istər mənəvi durumunda bu 15 illik hakimiyyət bilavasitə məsuliyyət daşıyır.Nəinki bu hakimiyyət,hər hansı,istənilən hakimiyyət bu məsuliyyəti daşıyır öz xalgı garşısında,galdı ki bu uzunmuddətli hakimiyyətimiz olsun.İdarəçiliklərində o gədər ilginc şeylərlə aləmə məşhurdurlar ki, daha nə deyim... Butun bunlarla xalgı nə cur galibiyyətli muharibəyə surukləyəcəklər və ən əsası gazanacaglarsa onu necə saxclayacagları da çox muəmmalı olarag galmagdadır.

Butun dunyəvilər deyil.Əslində,"aglını,zəkasını kamilləşməylə məşguldur" u garalamalıydın.Çunki bu gun Guranı Kərimin möcuzələrini də zəka kamilliyi olmadan subuta yetirməzdiniz.Demək agıl və zəka Allahı dərk etməyə yaxınlaşmagın daha gözəl usuludur.Siz isə 1400 il bundan gabag baş vermiş tarixi hadisələri gurdalayıb bir birinizi didməklə məşgulsunuz.Agıl zəka isə bu dunynı daha yaxçı anlamagın,eyni zamanda insanların da birbirini tanıyıb,onarın tələbat və ehtiyyaclarına hörmətlə yanaşmagın yeganə yoludur, Mən burda zərrə gədər də sizin dini hisslərinizə toxunmag istəmirəm Gurani kərimində Allah sözu olduguna şubhəm yoxdur

Huseynli_E Həəə indi başa duşdum, Yoxeee,mən orda bir dindən olanların,yəni musəlman olub da məzhəblərə,firgələrə ayrılmışların bir birlərini gırdıglarını nəzərdə tuturdum

Maraqlıdır bes kimdir? . Bu firqlelerden deyilse hansındadnır? Sionistmi? Atstmi? Katolikmi? ya ne????? Yox heç birindən deyil.Sadəcə agıllı,gözəl bir insandır,dunyəvi bir insan və yazdıqlarından da görunur ki Allahın hidayətinə sizlərdən daha yaxındır,çunki aglını,zəkasını kamilləşdirməklə məşguldur. Sizi mən necə hidayət tapmış birisi kimi gəbul edim ki,yazdıgım hər nəmənə şeylərə də erməni budag cumlələri ilə cavab verirsiz ki,heç nə başa duşə bilmirəm Necə yəni religiya,o bölum belə adlandırılıb da,rus dilində,"religiya i filosofiya",mən neyləyim

Əssəlamu ələyküm. Bax bu söz sənin göstərdi üzünü (niyyətim riyakar demək deyil!). Bu ayəyə tabe ol! Ey iman gətirənlər! Allah yolunda (cihad etmək üçün) səfərə çıxdığınız zaman diqqətli olun! Sizə müsəlman olduğunu bildirən (salam verən) bir kimsəyə dünya həyatının puç mənfəətinə tamahlanaraq: “Sən mömin deyilsən!” deməyin! Halbuki çox qənimətlər Allah yanındadır. Siz özünüz də bundan əvvəl onlar kimi idiniz, lakin Allah sizə mərhəmət etdi. Elə isə, siz də (insanları bir-birindən fərqləndirməkdə) diqqətli olun! Şübhəsiz ki, Allah bütün etdiklərinizdən xəbərdardır! (Nisa 94) Aj Alah canını hər zaman səlamət eləsin, bu ayəni gətirdiyinə görə.Amma bu ayə daha çox religiya bölumundə bir birlərinin ganını tökməyə hazır olan,elə bir suyu sizin kimi din adamlarına daha çox aiddir. Hə gadası,gətir gətir bir az,o gurban oldugum gözəl ayələrdən bura.Onda bəlkə hidayətə hər ikimiz daha çox yaxınlaşarıg

Huseynli_E Yazdım da bir dəfə ... 5 gun gözlədim,dəlil zad görmədim,sonra da postumla bərabər elə butun mövzu pozuldu. Bir də mənim harda yazdıgımın nə əlagəsi var ki,yoxsa özunə özun kimilərin köməyi gərəkdir? Mən burda dinin incəlikləri haggında mövzu açmamışam.Sən burda heç məgaləni oxuyub dərk etmədən muəllifi vəhhabilikdə suçladın və hələ də Əlinin kim oldugunu bilməməkdə və daha nələrdə məni suçladın.Yazırsansa yaz və hidayətini numayiş etdir,görək yazılan məgalənin hansı hissəsi ilə razı deyilsən və bunu əsaslandır.Əvvəldə gətirdiyin Peygəmbərimizin Əli ilə əlagədar dediyi fikirlərin umumiyyətlə bu məgalə ilə əlagəsi yoxdur,ey mənim hidayət gazanmamış gardaşım

05.2008 [11:36] Fontu böyüt: “OKTYABRDA BAŞ VERƏCƏK HADİSƏ ADİ SEÇKİLƏR OLMAYACAQ” Eldar Namazov: “Əhalinin narazılığı bu qədər güclü olduğu bir cəmiyyətdə müxalifət geri çəkilməli deyil” Hakimiyyət Seçki Məcəlləsini (SM) daha da mürtəceləşdirərək, seçkidə iştirak etmək istəyən qüvvələrə növbəti problemlər yaratmağa çalışır. Artıq parlamentdə dünən bununla bağlı müzakirələr başlayıb. İqtidar demokratiklik görüntüsü yaratmaq üçün ötən gün Seçki Məcəlləsinə təklif edilən mürtəce dəyişiklikləri təsdiqləməsə də, növbəti həftə bunun şahidi olacağımız şübhə doğurmur. Qeyd edək ki, seçki qanunvericiliyinə əlavə və dəyişikliklər məsələsi müzakirəyə çıxarılmazdan bir gün əvvəl “Azadlıq” bloku boykot qərarını rəsmiləşdirib. Bəs seçkidə iştirakın birmənalı şəkildə tərəfdarı olan qüvvələr hakimiyyətin bu addımından sonra nə düşünür? Bu məsələ onların qərarına təsir edəcəkmi? Bu və digər suallarımıza cavab tapmaq üçün “Azərbaycan Naminə” İctimai Forumun prezidenti, seçkilərdə namizəd kimi iştirak qərarı vermiş Eldar Namazovla söhbətləşdik. Öncə seçki qanunvericiliyi ilə bağlı məsələyə dair sualımızı cavablandıran E.Namazov bildirdi ki, hakimiyyətin SM-ə bu cür mürtəce əlavə və dəyişikliklər edəcəyi o qədər də qəribə görünmür: - Bu, təəccüblü olmasa da, həm seçkilərdə iştirak edənlərin arqumentlərini gücləndirir, eyni zamanda boykotçuların da əlavə arqumentlər qazanmasına səbəb olur. Boykot tərəfdarları deyirlər ki, bu dəyişikliklərin qəbul olunması müxalifətin namizədlərinin onsuz da məhdud olan imkanlarını bir az da daraldır, ona görə də belə bir şəraitdə seçkidə iştirak etməməkdə israrlıyıq. Ancaq bundan sonra seçkilərə qatılmağa üstünlük verən namizədlərin də əlavə arqumentləri meydana çıxır. - Yeni arqumentlər nədən ibarətdir? - Məcəlləyə bu cür dəyişiklərin təklif edilməsi onu göstərir ki, hakimiyyət qorxur və başa düşür ki, məhdud resurslarla da müxalifətin bu seçkilərdə ciddi uğur qazanması mümkündür. Bu qorxu ölkədə sürətlə artan narazılıq dalğasından irəli gəlir. Azərbaycanda qiymətlər hansı sürətlə artırsa, sosial narazılıq da həmin templə yüksəlir. Bunu müşahidə edən hakimiyyət düşünür ki, seçki qanunvericiliyinə mürtəce dəyişikliklər edilsə, bəlkə seçkilərə qatılmaq istəyən namizədlər də geri çəkilərlər. Ancaq hakimiyyətin bu addımından sonra seçkidə iştirak etmək istəyənlərin arqumenti bir az da güclənir. Bizim arqumentimiz ondan ibarətdir ki, əhalinin narazılığı bu qədər güclü olduğu bir cəmiyyətdə müxalifət geri çəkilməli deyil. Demokratik qüvvələr bütün hallarda mübarizə .rmalı, narazı elektoratı mobilizə etməli və qələbəyə nail olmalıdır. Bu baxımdan mən hesab edirəm ki, vəziyyəti düzgün təhlil edib ən düzgün qərarı çıxarmaq lazımdır. Şəxsən mənimçün bu seçki prosesində prioritet olan bir neçə məsələ var. Onlardan birincisi, əhalinin rəyi, seçki prosesinə münasibətidir. İkinci məsələ seçkilərdə obyektiv beynəlxalq təşkilatların monitorinq həyata keçirməsidir. Bu monitorinq ya exit-poll, ya da səslərin paralel sayılması şəklində ola bilər. İndiki məqamda səslərin paralel sayılması nəzərdə tutulur. Hakimiyyət də bunun çox önəmli məsələ olmasının fərqindədir. Məhz elə bu səbəbdəndir ki, səslərin paralel sayılmasını təşkil edəcək QHT-nin qeydiyyatını ləğv etdilər. Amma məndə məlumat var ki, bu proses mütləq təşkil olunacaq. - Yaranmış vəziyyət müxalifətin hansı addımları atmasını zəruri edir? - Mən əminəm ki, seçki qanunvericiliyi ilə bağlı məsələ bu cür yekunlaşmayacaq. Yəqin ki, hakimiyyətin bu qərarına beynəlxalq reaksiya çox sərt olacaq. Bunun konturları indidən görünür. Təsadüfi deyil ki, deputatlardan iyun ayında toplantı keçirməklə bağlı imza toplayırlar. Bu, məhz seçki qanunvericiliyi ilə bağlı olan məsələdir ki, beynəlxalq təpkilər güclü olarsa, yenidən bu məsələ ilə bağlı fövqəladə iclas çağırsınlar. Bununla yanaşı, bizə artıq hakimiyyətin oyun qaydaları məlumdur. İqtidar bütün dünyaya, o cümlədən ölkədəki demokratik qüvvələrə təxminən bu mesajı verir: “Mən bu seçkilərin nəticələrindən çox qorxuram, başa düşürəm ki, xalqdan dəstək ala bilməyəcəm, ona görə də real səs toplayacaq namizədlərin heç olmasa ortabab kampaniya qurmasına mane olacam”. Bundan sonra demokratik düşərgənin nümayəndələri özü üçün qərar qəbul etməlidir ki, hakimiyyətə hansı cavablar verək. Konkret olaraq bizə gəldikdə, nə qədər təzyiqlər olsa da, biz mübarizədən geri çəkilən deyilik. Çünki bizimçün əsas əhalinin rəyidir. Ölkədə hələ belə çətin durum olmayıb. Siyasətlə məşğul olanlar bunu ikinci dərəcəli amil hesab etsələr, bu yanlış olardı. - Eldar bəy, bir məqamı da etiraf etmək lazımdır ki, hazırda .rıcı qəzetlər siyasi arenada baş verənlərdən maraqlı bir xəbər düzəldə bilmirlər. Sizcə, bunun səbəbi nədir? - Mən razıyam ki, builki seçki prosesi əvvəlkil seçkilərdən xeyli fərqlənir. Belə bir mənzərənin yaranmasında hakimiyyətin siyasətinin böyük rolu var. Heç vaxt demokratik qüvvələrə, azad mətbuata bu səviyyədə təzyiqlər olmayıb. Bir qədər əvvəl bəzi dostlarımız təcrübədən çıxış edərək deyirdilər ki, bu il seçkiöncəsi hansısa dəyişikliklər olacaq və müxalifətdən dekorasiya kimi istifadə cəhdlərinin şahidi olacağıq. Amma reallıqda hakimiyyət seçki yaxınlaşdıqca sərt, repressiv addımlar atır. Bütün bunlara baxmayaraq, mən əminəm ki, seçki prosesində qəzetlər siyasi xəbərlərdən manşet yazısı hazırlamaqda çətinlik çəkməyəcəklər. Sadəcə, hamı üçün aydın olmalıdır ki, biz başqa bir siyasətlə rastlaşmışıq. Əgər əvvəllər imitasiya ilə məşğul olmaq istəyirdilərsə, indi açıq-aydın Azərbaycanı Özbəkistan, Belarus modelinə sürükləyirlər. Oktyabrda baş verəcək hadisə adi seçkilər olmayacaq. Bu, cəmiyyət, demokratik qüvvələr üçün bir mübarizə meydanı olmalıdır ki, Azərbaycan dövlətinin inkişaf yolunu Belarus, Özbəkistan perspektivindən xilas edə, bu prosesin qarşısını ala bilək. Ona görə də bu seçki sıradan olan adi seçkilər deyil. Azərbaycan bundan sonra ya totalitar rejimlər sırasında yerini möhkəmləndirəcək, ya da ya da demokratik qüvvələrin mübarizəsi nəticəsində bunun qarşısı alınacaq. Bu o deməkdir ki, bu il yaxın 10 illik üçün Azərbaycanın inkişaf perspektivlərinin təməli qoyulacaq. - Siz seçkilərdə iştirak edən bir qüvvə kimi, hazırda hansı işləri həyata keçirirsiniz? - Biz hakimiyyətin yaratdığı mühiti nəzərə alaraq, hazırlıq işlərini bir qədər qabartmamağa çalışırıq. Halbuki təbliğati baxımdan bunda maraqlıyıq. Amma nəzərə alsaq ki, biz polis rejimində yaşayırıq, gördüyümüz işləri bir qədər gizli saxlamağa məhkumuq. Mən sadəcə, onu deyə bilərəm ki, namizədliyimi dəstəkləmək haqda qərar verən Ziyalı Hərəkatına, “Bizim Azərbaycan” blokuna (söhbət özünü “Bizim Azərbaycan” bloku kimi təqdim edən qurumdan gedir-E.M.) minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. Biz hazırda çalışırıq ki, seçki kampaniyası başlayana qədər prosesi o nöqtəyə gətirib çıxaraq ki, cəmiyyət onun bu ağır gününə, çəkdiyi əziyyətlərə Azərbaycan müxalifətinin biganə olmadığını bilsin və buna əmin olsun. Biz hansısa vəzifə uğrunda deyil, ölkəni vəziyyətdən çıxarmaq üçün var gücümüzlə mübarizə .racağıq.

Huseynli_E Birincisi mən musəlmanam,yəni xristian və başga dinlərə aidiyyatım yoxdur və ana tərəfdən də seyid peygəmbər övladı kimi də adlandırıla bilərəm,amma bunun məsələyə aiddiyyatı yoxdur.Sənə də məsləhətim,yerləşdirdiyim məgalələri dərindən oxuyub duşunməkdir.Bu məgalənin heç həzrəti Əli ilə də bir başa əlagəsi yoxdur. Bir necə illər bundan əvvəl duşunən insanlar tərəfindən xalgın total əxlag duşgunluyu nəzərə alınıb da dinə gayıdışı nəzərdən keçirilir,məsləhət bilinirdi.O zaman yadımdadır ki bəzi ziyalılar bunun nə gədər acı nəticələr verəcəyindən ehtiyyatlanırdı.O vaxt həmin ziyalılara garşı idim.İndi görurəm ki,dediklərində həgigət varmış.Bir az əvvəl religiya i filasofiya bölməsinə girdim,orda din "gardaşlarının" ilginc didişmələrini görub C.Məmmədguluzadənin bir əsərindən sitat gətirdim və moderator mənim yazımı pozub və bununla məni ölumdən gurtardıgını şəxsi poçtuma yazdı,İndi duşunurəm ki ALlah sən özun məni bu yenicə dininə gayıtmış "musəlmanların" şərindən saxla. Hər zaman oldugu kimi xalg dinə gayıdıb əxlagını duzəltməkdən çox zindeganlıgla məşgul olmaga başladı.Bu lap,vaxtilə Axundovun,butun bəlaların başında dinin dayandıgını hesab edib,xalgın elmə gursanması və inkişafı uçun dini olan olmaz gədər təngid elədiyinə bənzəyir.Bir gədər sonra kommunistlərin fəaliyyəti ilə xalg dinindən və əxlagından oldu,amma elmli olmadı ki olmadı,İndi sən də.Bir az bundan əvvəl heç öz kəlmə şəhadətini belə bilmədiyin halda,indi bir az dini kitablarda və dindar adamların sözlərinə gulag asmısan deyə elə din adamlarının içində özunə duşmən axtarmagnan məşgul olmagla bərabər dunyəvilərə də hədə gorxu gəlirsən.Məyər dinə,imana gələn zaman islam insanı təcavuzkar olmagımı (əstəgfurullah)öyrədir ki sən az galmısan məni öldurəsən?"əvvəlcə bir Gurani Kərimin və ondan əvvəl digər mugəddəs kitabların nə uçun Allah tərəfindən insanlara nazil oldugunun və burda peygəmbərlərin sadəcə vasitəçi oldugunun mahiyyətini yavaş yavaş anla,sonra keş onu bunu hədələməyəBir də ki həgigətən Gurani Kərimdə Allah tərəfindən hər hansı bir Adəm övladının,eləcə də hətta peygəmbərlərin mugəddəsləşdirilməsi çox açıg və aydın şəkildə yasaglanırsa,siz İmamları mugəddəsləşdirməyə necə nail olmusunuz axı? Məyər bu yazıda muəllifin kim oldugunu görmursən?məndən daha onun kimliyini niyə soruşursan? Yazının əvvəlində muəllifin adı da var famili də və əgər yazısını diggətlə oxusaydın,onun nə əhli sunnə,nə əhli beyt,nə cafari,nə hənəfi,nə vəhhabi nə də başga məzhəb və firgələrdən olmadıgını görərdin.

Dönə-dönə oxumag məsləhətdir.Çunki yazı muəllifinin,bəlkə də çox da öyrəşmədiyimiz lugəti sözlərdən istifadəsi,bir gədər oxunmanı çətinləşdirir.Amma,afərin.Həgigətən də mukəmməl bir yazıdır.Oxuyun,gardaş və bacılar.Oxuyun.Yoxsa sabahınızı son dərəcə gara rənglərdə görməli olacagsınız,Oxuyun Güntay Gəncalp guntay_gencalp@yahoo.com Əli Şəriəti kabusu Birinci yazı Əli Şəriəti 1932-ci ildə Xorasan əyalətinin Səbzəvar şəhərinin Kahək kəndində bir axund ailəsində dünyaya gəlib. Ərəb dilini ailədə öyrənir və atasının istəyi ilə Əbuzər Qəffarinin həyatından bəhs edən romanı ərəbcədən farscaya tərcümə edir. Əbuzər Qəffari, Məhəmməd peyğəmbərin yaxın dostlarından biri olmuş, III xəlifə Osman və o zamanın Şam valisi Müaviyə ilə bəzi Quran ayələrinin yozumunda anlaşa bilməmişlər. Bu üzdən də Əbuzər Qəffari Osmanın əmri ilə sürgün edilir. Romanın anlatdığına və bəzi təsdiqlənməmiş tarixi verilərə görə Əbuzər Qəffarinin öncə qızı, daha sonra da özü acından ölür. Əbuzər Qəffarinin həyatından bəhs edən və xəyallarla qaynayıb-qarışaraq ondan böyük bir şəxsiyyət oluşduran bu roman Pəhləvi rejimi zamanında inqilabi duyğuların toplum içində yayğınlaşmasına geniş zəmin yaratdı. Əli Şəriətinin həyata daha sonrakı baxışı da bu romanın xəyali və fantastik dünyagörüşü əsasında şəkilləndi. Daha sonralar kitablaşan nitqlərində daima Əbuzər Qəffari şəxsiyyətini örnək olaraq göstərib. Əbuzər Qəffarinin toplumu irəliyə doğru sövq edəcək dərin fikri və fəlsəfəsi olmayıb. Sadəcə Şəriəti III xəlifə zamanında bəzi Quran ayələrinin təfsiri ilə bağlı Əbuzərin haqlı olduğunu hesab edir. Ancaq kimin haqlı olduğu bəlli deyildir. Çünki Quranda bir möhkəmat var, bir də təşaböhat. Möhkəm ayələrdə Tanrı hər şeyi açıqca söyləmiş, təfsirə və təhlilinə gərək yoxdur, ancaq təşaböhatda təfsirə ehtiyac varmış. Və bu ehtiyac sonsuzluğa qədər davam edər. Yəni bütün əsrlərdə hər kəs öz anladığına görə bu ayələri təfsir edə bilərmiş. “Təfsir” elminin islamda ortaya çıxmasının səbəbi təşaböhat, yəni bir-birinə bənzəyən, şərhə ehtiyacı olan ayələrdir. Bir çox sekulyar islam alimləri Tanrının təşaböhatı Qurana yerləşdirməsi ilə insan ağlına önəm verdiyini yazmaqdadırlar. Yəni insan zamanın, məkanın ehtiyaclarına görə bu yolla ağlından yararlanmış olsun. Buna görə də, Şəriətinin bəzi ayələrin şərhində Osmanın deyil, Qəffarinin haqlı olmasını söyləməsi elmi deyildir. Sadəcə Şəriəti Əbuzərin təhlilinin doğru olduğuna inanmış və bunun əsasında islamla, tarixlə, toplumla bağlı fikirlərini gəlişdirib. Kimin haqlı olduğunu isə Tanrı bilir, Şəriəti deyil. Yəni Osman və Əbuzər məsələsində dörd variant ola bilər: 1. Osman haqsızdır, Əbuzər haqlıdır. 2. Osman haqlıdır, Əbuzər haqsızdır. 3. Həm Osman, həm də Əbuzər haqlıdır. 4. Həm Osman, həm də Əbuzər haqsızdır. Əbuzərin, Osmanın və Müaviyənin fərqli şəkildə anladıqları əsas ayələr Tövbə surəsinin 34-35-ci ayələri idi. Bu ayələrdə Tanrı sərvət (var-dövlət) toplayıb Tanrı yolunda bağışda bulunmayanların yeri cəhənnəm olacaqdır, deməkdədir. Əbuzər Qəffari bu ayədən çıxış edərək Müaviyənin, Osmanın çevrəsinin və digərlərinin sərvət toplamalarına etiraz edirdi. Müaviyə və Osmanın yanında olan digər səhabilər isə, belə hesab edirdilər ki, bu ayə yəhudiləri, xristianları və digər əhli kitabı nəzərdə tutub, müsəlmanları deyil. Bu arada maraqlı olan budur ki, peyğəmbərin ən yaxın və önəmli dostları islamın ilk çağlarında bir-birlərinə qarşı çıxmış, bir-birlərinin qanlarını tökmüşdülər. Peyğəmbərlə yaxın irtibatda olan, peyğəmbərlə bir cəbhədə kafirlərə qarşı savaşan islamın böyükləri bir-birinə qılınc çəkibsə, o zaman daha sonrakı dönəmlərdə bu qədər məzhəblərin, təriqətlərin ortaya çıxıb bir-birlərini məhv etmələri təbii görünür. Əslində Şəriətinin də bu qarışıq tarixdə örnək axtarışları fərqli bir şəkildə qan tökmək üçün zəmin yaratmaqdan başqa bir şey olmamışdır. Necə ki, İran İslam İnqilabı da bunu göstərdi. Şəriəti 1958-ci ildə Fransada təhsil almaq üçün dövlət təqaüdünü qazanır. Fransanın Sorbon Universitetində 1962-ci ildə tətbiqi dilçilik üzrə doktorluğu bitirir. O, Orta Əsrlərə aid “Fəzail-ul Bəlx” əlyazmasını fransızcaya tərcümə edir və doktorluğunu bu kitab üzrə müdafiə edir. Ə. Şəriəti Jorj Qorviçin neomarksizm, J.P. Sartrın ekzistensializm, L.Masinionun islam irfanı üzərinə təhlillərinin və Frants Fanonun üçüncü dünya ölkələrinin inqilabi hərəkətləri üzərinə psixoloji dəyərləndirməsinin dərin təsiri altında idi. Ayrıca Hegelin, Haydegerin, Yaspersin və Markozenin əsərlərini oxumuşdu. Şəriətinin ictimai görüşləri XIX əsr sosiologiyasının üsullarına çox yaxın olmuşdu, xüsusən Hegelin və Marksın yöntəmlərindən faydalanmağa çalışmışdı. İslam tarixi üzərinə yanaşmasında marksist və hegelist dialektika anlayışından faydalanmağa çalışmışdı. Şəriətinin beş illik Fransa həyatı çox maraqlı keçmiş, bir çox hadisələrə qarışmışdı. Çünki o zaman Fransa universitetləri, çayxanaları fərqli görüşlərin, düşüncələrin dartışıldığı mərkəzlərə dönüşmüşdü. Fransa demokratiyası islam şərqinin diktatorluğundan gəlmiş bir çox öyrəncilərin fikri baxımdan gəlişməsinə fürsət yaratmışdı. Daha sonra Qərb düşmənliyini bayraq edən, Qərb mədəniyyətinə savaş açan Şəriəti kimi insanların demək olar ki, çoxu Qərbdə yetişdilər. Çünki daha öncəki əsrlərdə olduğu kimi, Şərqdə düşüncə adamının yetişməsi mümkün olmamışdır. Din adı altında diktatorluğun, qaranlıq istibdadın insanların bütün həyat sahələrinə müdaxilə etməsi səbəbi ilə fikir adamı yetişməmişdir. Şərqdə bu gün olduğu kimi əvvəllər də elm öyrənmək yalnız ilahiyyatla məşğul olmaq anlamında olmuşdur. Yəni ərəb dilinin qrammatikasını, dərinliyini öyrənərək Quran üzərinə yazılan təfsirləri oxumaq. Şəriəti Parisdə iranlı tələbələrin Əlcəzair inqilabına dəstək nümayişinə qatıldığı üçün polisin müdaxiləsi nəticəsində yaralanıb xəstəxanaya düşür. Əlcəzair millətçilərinin görüşlərini təbliğ edən “Əl-mücahid” qəzeti ilə Şəriətinin əməkdaşlığı onu radikal inqilabçı olmağa sövq edir. Bu qəzet Qərb mədəniyyətinə və istismarına qarşı islam birliyini təbliğ edirdi. Ancaq istibdadın hökm sürdüyü, tarix boyu eyni soydan olan ərəblərin birləşə bilmədikləri bir vəziyyətdə müxtəlif millətlərdən ibarət olan islam dünyasını necə birləşdirəcəkləri haqda siyasi fəlsəfələri yox idi. Bu üzdən də əqli mərhələdən inanc mərhələsinə süqut edirdilər. Heç bir texnologiya, elm, bilgi istehsal edə bilməyən islam şərqi bütün bilgini, texnologiyanı inhisarında tutmuş Qərb mədəniyyəti ilə necə qarşı-qarşıya gələ bilərdi? Bu üzdən də Şəriəti kimi, gerçəklikdən qaçanlar imamların və onlara görə böyük sayılan islam şəxsiyyətlərinin ağlına sığınırdılar. Bu səbəbdən də heç bir iş görə bilmədilər. Onlar islam şərqindəki istibdad və zülmü ortadan qaldırmaq üçün modern dünyanın imkanlarına, azadlıq anlayışına güvənmək yerinə daha qatı tarixi Şərq istibdadına sığınırdılar. Bu üzdən də həm Əlcəzair, həm İran inqilabını gerçəkləşdirən bu zehniyyət fəlakət törətdi. Hər iki ölkədə dini istibdad insanların hətta özəl həyatına müdaxilə etməyə başladı. Şəriətinin ağlındakı və kitablarındakı siyasi, ictimai layihə İrandakı islam inqilabı şəklində gerçəkləşdi. Bu inqilabın gerçəkləşməsində hər kəsdən daha çox Şəriətinin hissi və əqli planda təsiri oldu. 1960-cı ildə Pəhləvi rejiminə müxalif olan gənclər xaricdə İran Azadlıq Cəbhəsini təşkil edirlər. Bu qurucu gənclər arasında inqilabdan sonra ilk prezident olan Bənisədr, Bənisədr hökumətinin nazirləri olan İbrahim Yəzdi, Sadiq Qütbzadə və Mustafa Çəməran da var idi. İnqilabdan təqribən bir il sonra prezident olan Bənisədr Xomeyninin təzyiqi üzündən Fransaya qaçdı, Qütbzadəni edam etdilər, Mustafa Çəmran İran-İraq savaşında öldü və İbrahim Yəzdi isə öz həyatına davam edir. Şəriəti İran Azadlıq Cəbhəsinin xaricdə keçirilən qurultayında bu təşkilatın fikirlərini əks etdirən, farsca yayınlanan “Azad İran” qəzetinin baş redaktoru seçildi. İrana döndüyündə ölkə xaricindəki siyasi fəaliyyətlərindən dolayı yaxalanıb altı ay həbsə məhkum edildi. 1965-ci ildən etibarən Məşhədin orta məktəblərində və daha sonra da Məşhəd Universitetində yardımçı dosent kimi islam tarixini tədris etməyə başladı. 1964-cü ildə Məşhəddə qurulmuş “Hüseyniyeyi irşad” (“Hüseynsayağı hidayət”) dərnəyində məruzələrlə çıxış edib, nitqlər söyləməyə başladı. Onun bu dərnəkdəki nitqləri ən çox islamşünaslıq mövzusunu ehtiva edirdi. İslam tarixinə, xüsusən şiə islamı üzərinə modern Qərb sosiologiyasından faydalanaraq təhlillər etməyə çalışırdı. Qərbin elmi metodundan faydalanaraq Qərblə düşmənçilik edirdi. Şəriətinin bu dərnəkdəki söhbətləri kaset və kitabçalar şəklində bütün ölkədə yayılmağa başladı. Daha sonra kitablaşıb Şəriəti adına yayılan kitabların çoxu əslində onun bu dərnəkdəki söhbətlərindən ibarət idi. 1972-ci ildə aşırı islamçı “Xalq mücahidləri” və marksist görüşlü “Xalq fədailəri”nin Pəhləvi rejiminə qarşı silahlı mübarizələri üzərinə Şəriətinin nitq söylədiyi bu dərnək q.dıldı. Çünki özəlliklə "Xalq Mücahidləri" bu dərnəkdən özləri üçün tərəfdar toplayırdılar. Bu zaman Əli Şəriəti gizləndi. Lakin atasını saxlayıb dedilər ki, Əli Şəriəti ortaya çıxdığında sərbəst buraxılacaqsan. Əli Şəriəti təslim oldu və 18 ay həbsə məhkum edildi. 1976-ci ildə sərbəst buraxıldı, ancaq yenə də 2 il boyunca polisin nəzarəti altında saxlanıldı. 1978-ci ilin may ayında saxta bir pasportla İrandan qaçmağı bacardı. Təqribən bir ay sonra Londonda qəlb infarktından ölmüşdü. Əli Şəriəti vəsiyyət etmişdi ki, onu şiə əhlinin VIII imamı olan Rzanın məzarının yanında basdırsınlar. Lakin nədənsə, onu Suriyada Əbutaliboğlu Əlinin qızı Zeynəbin məzarının yanında basdırdılar. Ölümündən sonra kitabları geniş oxucu kütləsi arasında yayılmağa başladı. İranda yaşayan əhalinin duyğularının, ağıllarının islam orta çağına gömülməsində Şəriətinin çox böyük rolu oldu. Nədən onun əsərləri bu qədər geniş yayıldı və nədən bu gün artıq İranda Şəriətinin əsərlərinə ikrahla yanaşılırkən, Türkiyədə və Quzey Azərbaycanda simpatiya ilə qarşılanmaqdadır. Məqalənin davamında bu suallar da dəyərləndiriləcəkdir. 26-05-2008 Güntay Gəncalp guntay_gencalp@yahoo.com Əli Şəriəti kabusu - 2 İkinci yazı Şəriətinin əsərlərində dörd önəmli amil özəlliklə gözə çarpır: 1. Kültürəl renesans və ya kültürəl doğuş. Şəriəti kültürəl doğuşu bu şəkildə izah edir ki, köhnədənqalma və sorğu-sualsız qəbul etdiyimiz ənənələri tənqid etməliyik. Bu proses içində “özünü şərh et!”, “özünü məqbul olaraq göstər!” anlayışları ortaya çıxır. Bu zaman gələnəklə (ənənəylə) əqli bir planda dialoq ortaya çıxır. Şəriəti Qərbdən almış bu metodu məqbul hesab etsə də, əslində əsərləri şiəmərkəzli tarix heyranlığından başqa bir şey deyil. 2. Bilgilənmə, bilgiləndirmə və maraq oyandırma. 3. Kimlik oluşdurma. 4. İnsanın qurtuluşu. Şəriətinin bütün dəyərləndirmələri demək olar ki, bu dörd amil üzərində qurulub. Bu, tam bir Qərb metodudur və Qərb düşüncə həyatından götürülüb. Çünki XVI əsrdən başlayıb günümüzə qədər davam edən Qərb düşüncə həyatının təməlində tarixin, ənənələrin təzyiqindən azad olub modern insan tipi yaratmaq durur. Bu proses müddətində insan həyatını, azadlığını özünə yem edən bir çox dəyərlər ağlın və liberal zəkanın mühakiməsinə verilib. İşin ən maraqlı yanı budur ki, Şəriəti Qərb düşüncə həyatının nailiyyətlərini 12 imamlı şiə məzhəbinin adına çıxaraq, məlumatsız, savadsız oxuculara sırımağı bacarmışdır. Sanki Qərbin bu qədər əziyyətlərə qatlaşaraq əldə etdiyi bu gözəl dəyərlər, insan haqları 12 imam təlimlərində mövcudmuş! İranın tarixi mühiti və toplumu insan ağlını elə dəyərsizləşdirir ki, insanların bir-birinə olması gərəkən hörmət və güvəni tamamən ortadan qalxır. Səbəbsiz deyil ki, insan haqları anlayışını islam ölkələri qəbul etmirlər. İnsana haqq tanımaq üçün ona heysiyyətli, düşünən bir varlıq kimi baxmaq gərəkir. İnsanın dəyəri onun inanış tərzində deyil, ağlını istifadə edib özü və toplumu üçün faydalı varlığa dönüşməsindədir. İstər tarix boyu, istərsə də Pəhləvi və xomeynizm istibdadı dönəmində İranda insana sayğısızlıq, insan azadlığına hörmətsizlik bir alışqanlıq halına gəlmişdir. İnsan heysiyyətinə ehtiram göstərən Qərb mədəniyyəti isə XX əsr İran mühitində iki cəbhədən yasaqlanıb: 1. Pəhləvi istibdadı zahirən qərbləşmək şüarı ilə çıxış etsə də, Qərb mədəniyyətinin yalnız maddəsinə önəm verir və onun demokratiya, insan haqları, liberalizm və siyasi pluralizm kimi dəyərlərinə yasaq qoyurdu. Bu üzdən də Pəhləvilərin bu qeyri-insani siyasi davranışları Qərbi çox çirkin göstərməkdə idi. Yazıb-oxumaqdan məhrum olan və dini fətvalarla gündəlik həyatlarının qanunlarını oluşduran İran əhalisi üçün Qərb əxlaqsızlığın, namussuzluğun aşıb-daşdığı məkan kimi görünürdü. 2. Qərbi namussuzluğun, zülmün mərkəzi göstərən digər cəbhə isə oxumuş adamların yazıları idi. Qərbi imperialist və istismarçı kimi göstərən kommunist cəbhə haqqında burada danışmaq istəmirəm, baxmayaraq ki, antiqərb psixologiyasının oluşmasında onların böyük təsirləri oldu. Burada əsas məqsəd islam inqilabının ideoloji təməlini təşkil edən dinçi aydınların, özəlliklə Əli Şəriətinin çalışmalarını ələ almaqdır. Əli Şəriəti Əlcəzairin Fransaya qarşı mübarizəsini dəstəklədiyi üçün Qərb düşməni olmuşdu. Çünki Əlcəzairin mübarizəsi sadəcə istiqlal savaşı deyildi. Fransanın bütün dəyərlərinə qarşı mübarizə .rırdılar. Fransa bu ölkədən çıxdıqdan sonra Əlcəzair iç savaşın, istibdadın məkanına çevrildi. Bir çox əlcəzairli Fransa istilasının həsrətini çəkməyə başladı. Fransanın bütün dəyərlərinə qarşı çıxmaq istər-istəməz bütün Qərbin mənəvi dəyərlərinə qarşı çıxmaq idi. Çünki Qərbin əsas demokratiya və respublika kimi dəyərləri də Fransada ortaya çıxıb və dünyaya yayılıb. Şəriəti və digər dinçilər, Pəhləvi istibdadının Qərbi belə çirkin göstərmə siyasətindən istifadə edib islam inqilabı üçün ideoloji zəmin hazırladılar. Dinçilərin əsərlərində israrla qeyd edilirdi ki, Qərb elə Pəhləvi istibdadının davranışlarıdır. Yəni namussuzluq, yəni əxlaqsızlıq. Qərbdən bizə qurtuluş yoxdursa, o zaman Pəhləvi istibdadından qurtulmaq üçün nə etmək gərəkir? Şəriəti bu suala çox açıqca cavab verir ki, tarixin şiə anlayışına söykənmək lazımdır. 12 imamlı şiə məzhəbindən xilas layihəsi çıxarmaq gərəkirmiş. O zaman belə bir sual ortaya çıxır: Bu 12 imam öz zamanlarında dönəmin zalimləri ilə necə davranmışlar? Bu suala cavab vermək üçün Şəriəti öz əsərlərində 10 mərhələdə susqunluğu və yalnız bir mərhələdə danışmağı tərcih edir. Yəni 12 imamdan biri yox olmuş, yalnız Əlioğlu Hüseyn Kərbəlada şəhid olmuş və digər 10 imam isə dönəmin zalim olaraq sanılan hakimləri ilə anlaşmış, xəlifələrə beyət etmişlər. Hz. Əlinin daha öncəki 3 xəlifə dönəmindəki ”susqunluğuna” Şəriəti öz bucağından baxaraq fərqli yozum gətirir. Bu yozumun tarixi gerçəklərlə heç bir əlaqəsi yoxdur, 1400 ildən sonra tarixi olay üzərinə təsəvvürlərə arxalanaraq verilən şərhlərdir. Bu üzdən də Şəriəti, Hüseyn örnəyini yenə də tarixi gerçəklərlə əlaqəsi olmayan bir şəkildə topluma çatdırır. Necə? Həm Əlioğlu Hüseyn, həm Əlioğlu Həsən Müaviyəyə beyət etmişdilər. Müaviyə onlara bolluca hədiyyələr göndərirdi. Həsən öldükdən və ya bəzi rəvayətlərə görə, öz qadınlarından biri tərəfindən zəhərlənib öldürüldükdən sonra Əlioğlu Hüseyn yenə də Müaviyə ilə uyum içində idi. Müaviyənin oğlu Yəzid xəlifə olduğu zaman, Hüseyn onun xilafətinə qarşı üsyan etmədi. Sadəcə ona beyət etmək istəmədi. Beyət etməmək üsyan və ya Şəriətinin söylədiyi kimi inqilab anlamında deyildi. Hüseynin atası Əli Müaviyə ordusunda olan bir çox adamların atasını, qardaşını Siffeyn və digər savaşlarda öldürmüşdü. Hüseynin beyət etməməsini bəhanə edən bu adamlar Əlinin oğlundan intiqam almaq istədilər. Kərbəla faciəsinin təməlində daha çox qan davası intiqamı durmaqda idi. Yəni olayın sosioloji və tarixi boyutlarını incələmədən onu müqəddəsləşdirib və bu hadisəni bütün zamanların örnək siyasi davranışı halına gətirmək, İran İslam İnqilabı timsalında olduğu kimi fəlakət doğurar. Şübhəsiz ki, Əlioğlu Hüseynin şəxsiyətinin böyüklüyünü inkar etmək qeyri-mümkündür. Ancaq bu, o demək deyil ki, olaya tarixilik bucağından deyil, müqəddəslik bucağından baxmalıyıq. Əli Şəriəti islami inqilab üçün daima Kərbəla hadisəsini örnək olaraq göstərmişdir. Ancaq Şəriəti Hüseynin oğlu Zeynəlabidinin nədən Yəzidə beyət etdiyi haqda susur, heç bir şey söyləmir. Nədən Zeynəlabidin atasının qatili olan Yəzidlə anlaşdı? Eləcə də Şəriəti dönəmin xəlifələri ilə uyum içində yaşayan imamlar haqqında tamamı ilə susqunluğu tərcih edir. Məsələn, "Kəsaniyə firqəsinin qurucusu Muxtar Səqəfi, Kərbəla hadisəsindən sonra qiyam etdi. Hüseynin qatili olan Şimr ibni Zilcoşənin və digərlərinin başını kəsib Hüseynin oğlu şiələrin 4-cü imamı Zeynəlabidinə göndərdi. Muxtar onu bu qiyamın rəhbəri olaraq görmək istəyirdi. Ancaq Zeynəlabidin onun bu dəvətini qəbul etmədiyi üçün Muxtar Əlinin Fatimədən olmayan Məhəmməd Əbuhənifə adlı oğlunu qiyamın rəhbəri olmağa dəvət etdi.” “Zeynəlabidin öldükdən sonra bir qrup insan onun oğlu Zeydi imam olaraq qəbul etdilər. Zeyd şiələrin V imamı və öz qardaşı olan Baqiri xilafətə qarşı susqunluğuna görə tənqid edirdi. Zeyd qardaşı Baqirə deyirdi: "Bizim atamız Zeynəlabidin həqiqi imam olmamışdır. Həqiqi imam zalim xəlifəyə beyət etməməli idi." Baqir də atası kimi sakit bir həyat sürdü. Zeyd isə imamlıq və qılıncın (qiyamın) bərabər anlamda olduğunu düşünürdü. Zeyd Əməvi xəlifəsi Hişam ibni Əbdülməlikə qarşı qiyam etdi. Bu yolda şəhid oldu.” (Bax: Əl-meləl vəl-nəhl, I kitab, s. 251.) Bu gün Yəmən ölkəsinin rəsmi məzhəbi Zeydiyədir. Abbasi xəlifəsi Məmunun tarix yazarı Riyan ibni Şeyb şiələrin VIII və XI imamlarının toyları haqqında geniş məlumat verir. Məmun böyük qızını VIII İmam Rza ilə və kiçik qızını da XI imam Məhəmməd Cavadla evləndirdi. Riyan ibni Şeyb yazır ki, XI imamın toyunda xərclənən paranın həddi-hüdudu yox idi. Şəriəti nədən bu imamların xəlifənin kisəsindən faydalanmaları haqda bir tək söz söyləmir, susur. 12 imamı müqəddəsləşdirən Şəriəti dönüb-dolaşıb “Hüseyni inqilab”dan danışır. Ancaq bu sual Şəriətinin əsərlərində cavabsız qalır ki, nədən “Hüseyni inqilab”ı, Hüseynin oğlu, nəvə-nəticələri etməzkən, Şəriəti bu inqilabı sadə xalq kütləsindən gözləyir? Şəriətinin inqilab anlayışını zaman-məkan baxımından da dəyərləndirmək lazımdır. 1960 və 1970-ci illərdə bütün dünyada inqilabı əhval-ruhiyyə mövcud idi. Bunun bir çox dəlilləri var idi: 1. Avropa ölkələrindəki texnoloji inqilab Qərbdə fərqli bir həyat duyğuları, həyat fəlsəfəsi və dünyagörüşü yaratmışdı. Qərb gündən-günə zənginləşir, Şərq isə yoxsullaşırdı. Bəzi istismar olunan ölkələrin aydınları müstəqillik məfkurəsini ortaya qoyub imperialistlərə qarşı savaş başlatdılar. Xüsusən Afrika ölkələrinin azadlıq mübarizəsi Şəriətini bir müsəlman olaraq çox maraqlandırırdı. 2. Latin Amerikası ölkələrində Çe Gevara və Fidel Kastro kimi marksist liderlər dünyanı inqilabı duyğularla doldurmuşdular. 3. Dünyanın super gücü olan Sovetlər Birliyi bütün antiqərb inqilabları dəstəkləyirdi. 4. Vyetnamda Amerikanın məğlubiyyəti dünyadakı inqilabi duyğuları daha da gücləndirmişdi. Bütün bu hadisələrin hamısı bir yerdə islamçı aydınların da inqilab anlayışlarına təsir etmişdi. Bu baxışlarda marksist-leninist ünsürləri görmək mümkün idi. Bu üzdən də Şəriətinin neomarksist mövqedən çıxış etməsi heç də təsadüfi deyildi. Lakin Şəriəti tam bir marksist deyil, sadəcə marksizmin inqilabi metodunu qəbul edir. Bu metoddan faydalanıb “Hüseyni inqilab”ı gerçəkləşdirmək fikrindəydi. Leninist inqilab proletar istibdadına, şəriətiçi inqilab isə imamlıq istibdadına əsaslanırdı. İran mühiti Qərb mədəniyyətinin maddəsini qəbul edir, mənasını və mənəviyyatını yasaqlayırdı, dedik. Bu üzdən də İran mühitində Qərb aydınları haqqında demək olar ki, doğru-dürüst bir kitab yox idi. Çünki Pəhləvi istibdadı Qərb aydınlarının insan haqları anlayışını və demokratiyasını dövlət güvənliyi üçün təhlükə kimi görürdü. Pəhləvi zamanında sadə bir Qərb yazarının romanını oxumaq suç sayılır və oxucu illərcə zindanda yatmalı olurdu. Belə bir mühitdə Şəriəti bir neçə cümlə ilə Qərb aydınları haqqında yarım-yamalaq bilgi verib və oxucusunda Qərb haqqında istədiyi görüşü yarada bilirdi. Şəriətinin kitabını oxuyan adam da xüsusən gənc isə, Şəriəti vasitəsi ilə bütün dünyanı oxuyub öyrəndiyini sanırdı. Ancaq Kierkeqard, Haydeger, Yaspers, Volter, Sartr kimi Qərb aydınları Şəriətinin əsərlərində sadəcə bir cümlə xəbərdən ibarət idi. Şəriətinin kitablarında və inqilab anlayışında diqqəti cəlb edən amillərdən biri də onun tarixə kişimərkəzli baxmasıdır. Şəriəti bir çox yerdə dua edir ki, “Tanrı qadınlara ağıl versin!” Bütün dinlərin də söylədiyi kimi "qadının yaradılışında bir əksiklik və qüsur var". Şəriəti bu əksikliyin ortadan qalxması üçün dua edir. Kapitalizmin qadın bədənini və ruhunu kapitalın ünsürü kimi görməsi əlbəttə ki, qadının yaradılışdan qüsurlu yaranması anlamına gəlməz. Qadın məsələsi tarix boyu böyük bir problem olmuşdur. Çağımızda da qadın azadlığından danışa-danışa qadını sərmayənin, gəlirin obyekti kimi göstərmək istəyənlər var. Qadınların özlərində də qısa yolla zənginləşmək üçün bədənlərini əşyalaşdırmağa meyl ortaya çıxdığında, artıq gerçəkdən də qadın məsələsi bir problem halına gəlir. O zaman bu məsələ dualarla deyil, tətbiq edilən doğru sosial sistemlər nəticəsində ortadan qalxa bilər. Yəni qadın məsələsi Şəriətinin təklif etdiyi dua yöntəmi ilə deyil, insan haqları fəlsəfəsi baxımından çözülə bilər. Şəriətinin irəli sürdüyü inqilab anlayışı elmi və zehni inqilab deyildir. Elmi deyildir, çünki cahanşümul elm anlayışının xaricində formalaşıb və bütün insanlığın xilasına hesablanmayıb. Fəlsəfəsi mikromühitə, özəlliklə şiənin şiddət və şəhadət fəlsəfəsinə dayanmaqdadır. Zehni inqilab deyildir, çünki onun inqilab anlayışı insanın zehni imkanlarını genişlətmək və dərinləşdirmək yerinə onu yalnız şiənin tarixi fanatizm və şəhadət anlayışına pərçimləməyə çalışır. Heç bir din sosial ədalət və insan haqlarını tətbiq edə bilməyib. Bu gün Qərbdəki sosial ədalət, insan və heyvan haqları inanc sisteminin deyil, insan ağlının məhsuludur. Şəriətinin əsərlərində insanın qurtuluşu üçün heç bir modern siyasi fəlsəfəyə, modernizmə önəm verilmir. Ona görə qurtuluş və sosial ədalət ancaq şiə təlimləri əsasında inqilab etməkdir. Şəriətinin ideyaları gerçəkləşdi. İranda inqilab oldu. Bu inqilab dostluq, qardaşlıq və sosial ədalət gətirmədi. İlk gündən edamlar başladı. Şiənin qatı təliminə uyğun gəlməyən bütün zehniyyətlər dəstə-dəstə edam edildilər. Daha sonra da iqtidar uğrunda yarışda bir-birlərini parçalayıb yedilər. Xalqın qurtuluşundan danışıb cənnəti bu dünyada gerçəkləşdirmək istəyən inqilabçılar İran İslam İnqilabı örnəyində görüldüyü kimi ölkəni cəhənnəmə dönüşdürmüşlər. İranda “Şəhadət fəlsəfəsi”ni əlində bayraq edən ideoloqlar dünyanın ən qəddar, yırtıcı və qeyri-əxlaqi işlərini etmişlər

"Alma" gəzetində,sən demə,yuxumun sonrasının ehtimal nəzəriyyəsi ilə dəvamı barəsində tanınmış siyasət adanlarından musahibə göturulubmuş. Məsələnin ciddiliyini nəzərə alarag bu musahibələri diggətinizə çatdırıram. 26-05-2008 Azərbaycanda dini ekstremizm və İslam inqilabı təhlükəsi… ...bu, reallıqdır, yoxsa spekulyasiya? Son vaxtlar Azərbaycanda dini ekstremizm və İslam inqilabı təhlükəsi müzakirə mövzusudur. Bir çoxları bunu ölkədə radikal dini qruplaşmaların mövcudluğu və onlara axının güclənməsi ilə izah edirlər. Bir neçə gün əvvəl Nardaranda ənənəvi olaraq, yenidən aksiya keçirilməsi və dini şüarların səslənməsi, ABŞ bayraqlarının yandırılması belə bir təhlükə haqqında danışanların haqlı olduğu görüntüsü yaradır. Amma fərqli düşünənlər də var. Onların fikrincə, hələ ki Azərbaycanda nə dini ekstremizm, nə də İslam İnqilabı təhlükəsi real deyil, olsa-olsa, bunu arzu edən azsaylı qruplar var. Sadəcə, hər iki təhlükə ölkənin fərqli siyasi qütblərinin - iqtidarın və müxalifətin əlində Qərbi şantaj vasitəsidir. İqtidar Azərbaycanda dini radikalizmin güclənməsini qabardaraq, Qərbdən öz hakimiyyətinin qorunması üçün dəstək istəyir. Müxalifət isə Qərbə nümayiş etdirməyə çalışır ki, demokratik dünya ona dəstək vermədiyi üçün insanlar dinə meyllənir. Ancaq nə cür düşünməsindən asılı olmayaraq, cəmiyyətin pozitiv qüvvələri bir fikirdə həmrəydir: Azərbaycanda demokratik dəyərlərə qarşı hakimiyyətin zorakı münasibəti, sosial təbəqələşmənin dərinləşməsi radikal narazı kütlə formalaşdırır, onlar dinin mərhəmətinə sığınır və bu kütlənin öz narazılığını sonucda ekstremist meyllər üzərində ifadə etməsi tamamilə mümkündür. "Alma" qəzeti mövzu ilə bağlı ekspert rəyləri öyrənib və həmin rəyləri indi sizin diqqətinizə çatdırırıq. Erkin Qədirli: "Azərbaycanda insan hüquq və azadlıqlarına bu cür zorakı münasibət davam edəcəyi təqdirdə, ekstremizm ölkədə çoxlarının davranış modelinə çevrilə bilər" Politoloq Erkin Qədirli hesab edir ki, hazırda Azərbaycanda dini ekstremizm təhlükəsi o qədər də real deyil. Politoloqun fikrincə, hakimiyyətin cəmiyyəti və Qərbi ölkədə dini ekstremizm təhlükəsinin real olmasına inandırmağa çalışması "şantaj" xarakterlidir: "Əslində şəxsi azadlıqların olmadığı istənilən şəraitdə hər cür ekstremizmin olması mümkündür. Çünki avtoritarizm və yaxud diktatura rejimləri ekstremist hərəkətlər üçün münbit zəmin deməkdir. Bu cür ekstremist hərəkətlər dini və qeyri-dini ola bilər. İnsanlar öz problemlərini hüquqi yollarla həll edə, öz məsələlərini həll edə bilməyəndə qeyri-hüquqi yollara əl atırlar və burada təəccüblü heç nə yoxdur. Ekstremizm formadır, məzmun deyil. Onun məzmunu dini, dünyəvi, sağçı və solçu ola bilər. Hesab edirəm ki, Azərbaycanda insan hüquq və azadlıqlarına bu cür zorakı münasibət davam edəcəyi təqdirdə, ekstremizm ölkədə çoxlarının davranış modelinə çevrilə bilər. Amma onun məzmunu necə olacaq - dini, yoxsa qeyri-dini, bax, bu suala cavab vermək çətindir. Eyni zamanda onu da ayırd etmək mümkün deyil ki, belə ekstremist davranışlar nə vaxt baş verəcək - gec, yoxsa tez". Erkin bəy birmənalı şəkildə dini ekstremizm təhlükəsinin real olmadığını söyləməyi də doğru saymır: "Məsələ burasındadır ki, istənilən məzmunda ekstremizm alt təbəqələrdə inkişaf edir və birdən partlayış olur, üzə çıxır. Elə ona görə də onun başlanma mərhələlərini müşahidə etmək olmur, ancaq nəticəsini görürsən". Politoloq hesab edir ki, istənilən halda Azərbaycanda İslam inqilabının reallaşması mümkünsüzdür: "Bu gün ölkədə İslam inqilabı təhlükəsi yoxdur. Yenə də deyirəm, Azərbaycanda ekstremizm meylləri mövcuddur və ölkədəki siyasi-ictimai vəziyyət belə davam edərsə, bu meyllər güclənməkdə davam edəcək. Amma İslam inqilabı üçün heç bir şərait görmürəm. Bunun nə bioloji əsasları var, nə də inqilabı edə biləcək qüvvə nəzərə çarpır. Hər halda söhbət inqilabdan gedirsə, mövzu çox erkəndir. Amma erkəndir demək o deyil ki, təhlükə yoxdur. Hakimiyyət spekulyativ şəkildə mövzunu ortaya atır və mətbuat da başlayır onu müzakirə etməyə. Amma onun yaranma səbəbləri araşdırılmır. Dini ekstremizm məsələsində əsas səbəb və hədəf siyasi azadlıqlar olmalıdır. Siyasi azadlıqlar olmayan yerdə terrorizm də, ekstremizm də, dini inqilab da ola bilər". Politoloq ara-sıra Nardaranda baş verən hadisələrin hakimiyyətin Qərbə qarşı manipulyasiyası ola biləcəyini də istisna etmir: "Hələ ki mən bunun açıq söyləndiyini eşitməmişəm. Ola bilsin ki, pərdəarxası danışıqlarda bu amil əsas olsun. Ancaq mənim düşüncələrimə görə, Nardaran hadisələrinin kökü bir qədər başqadır. Nardaran probleminin kökünü dində axtarmaq lazım deyil. Din sadəcə olaraq formadır, problemin kökü isə sosial səbəblərdir. Sosial durumları, dolanışıqları ağır olan, hər şeydən əli üzülən insanların dinə meyl etməsi ehtimalı daha çoxdur. Bu mənada Nardaran hadisələrinə də dini yox, sosial baxımdan yanaşmaq lazımdır. Bu tip hadisələri siyasi azadlıqların olmaması və sosial problemlərin dərinləşməsi yaradır". Eldar Namazov: "Hakimiyyət Misir modeli seçib: demokratik müxalifəti əzməklə, özünə dini müxalifət yaradır və bununla Qərbi şantaj edir " Azərbaycan Naminə İctimai Forumun (ANİF) prezideni Eldar Namazovun fikrincə, hər hansı ölkədə dini ekstremizmi stimullaşdıran, ortaya çıxaran bir çox səbəblər olur. Həmin səbəblərə hazırda Azərbaycan çapında rastlandığını deyən həmsöhbətimizin fikrincə, bu yöndə ciddi araşdırmaların .rılmasına ehtiyac var: "Azərbaycanda dini ekstremizm təhlükəsinin müəyyən işartıları var və bu, kifayət qədər ciddi məsələ olduğundan üzərində qısa şəkildə dayanmaq mümkün olmayacaq. Ondan başlamaq lazımdır ki, hələ Sovetlər dövründə Azərbaycanda İslam dini qadağan edilmişdi. Faktiki olaraq, Azərbaycana ateist bir ölkə kimi baxırdılar. Ancaq bu reallığı əks etdirmirdi. Gizli şəkildə insanlarda öz dininə meyllilik müşahidə olunurdu. Müstəqillik əldə edəndən sonra müxtəlif təbəqələrdə İslama qayıdış sürətləndi. Həmin dövrdə dinə qayıdış kütləvi xarakter aldığından tələbatı ödəyə, insanları maarifləndirə biləcək ədəbiyyat və kadr çatışmazlığı hiss olunurdu. Elə buna görə də 90-cı illərin ortalarından başlayaraq, Azərbaycana müxtəlif xarici fondların axını başladı. Onların arasında ölkəmizin müsəlmanlarına səmimi şəkildə kömək etmək istəyən fondlar da, hansısa radikal qrupların maraqlarına xidmət edən qurumlar da var idi. Yeni qurulmağa başlayan dövlətin bu prosesə tam nəzarət etmək imkanı yox idi. Yalnız son illər biz yaxşını pisdən ayırmağa başlamışıq". Eldar bəy hesab edir ki, inanclı insanların sayının artması nə qədər yaxşı haldırsa, radikal qüvvələrin çoxalması da bir o qədər narahatçılıq doğurur: "Bu məqamda medalın hər iki üzünə nəzər salmaq lazımdır. O fikirlə razıyam ki, ölkədə mövcud olan avtoritar və korrupsioner hakimiyyət, insan haqlarının daim pozulması radikalizmi şərtləndirən əsas səbəbdir. Bu kimi səbəblər təkcə dini radikalizmin yox, ümumiyyətlə, radikalizmin güclənməsinə gətirib çıxarır. Fikir verirsizsə, son vaxtlar Azərbaycanda kriminal vəziyyət də xeyli mürəkkəbləşib. Demək olar ki, hər gün silahlı basqınlar baş verir. Bunlar hamısı ölkədə mövcud olan korrupsioner, avtoritar hakimiyyətin yaratdığı mühitin nəticəsidir. Ümumiyyətlə, cəmiyyət radikallaşıb. Hakimiyyətin .rdığı siyasət nəticəsində insanlar öz gələcəklərini təmin edə bilmirlərsə, haqq-ədalət prinsipləri pozulursa, cəmiyyətdə radikallıq artmalıdır". Eldar bəy hesab edir ki, Nardaranda mütəmadi baş verənlər hakimiyyətin əlində manipulyasiya elementidir: "Bu, açıq-aydın görünür. Azərbaycan hakimiyyəti bir tərəfdən demokratik müxalifəti əzir, partiyaların ofislərini əlindən alır, seçkiləri saxtalaşdırır və fəxrlə də bəyan edir ki, ölkədə müxalifət yoxdur. Digər tərəfdən, azad mətbuat boğulur, insanların öz fikirlərini ifadə etmək imkanları sıradan çıxarılır. Bunların məntiqi davamı kimi də ortaya radikallıq çıxır və ondan da hakimiyyət öz xeyrinə istifadə etmək istəyir. İslam inqilabı təhlükəsinə gəlincə, burada incə bir məqam var. Müşahidələr və baş verənlər göstərir ki, Azərbaycan hakimiyyəti faktiki olaraq, Türkiyə yox, Misir modelini seçməyə üstünlük verib. Misir modelinə görə ölkədə demokratik müxalifət olmamalı, hakimiyyətin əsas rəqibini isə dini qurumlar təşkil etməlidir. Bu modeldən istifadə etməklə hakimiyyət Qərbdən dəstək almaq istəyir. Onlar göstərmək istəyirlər ki, Azərbaycan hakimiyyətini yalnız radikal islam qüvvələri devirə bilər. Bununla da hakimiyyət zorakı hərəkətlərinə, seçki saxtakarlıqlarına Qərbin göz yummasına çalışır". Toğrul Cuvarlı: "Söhbət bu gündən gedirsə, dini ekstremizm və İslam inqilabı təhlükəsindən danışmaq qeyri-ciddi səslənir" Başqa bir ekspert - Toğrul Cuvarlı hazırda Azərbaycanda dini ekstremizm təhlükəsi barədə narahatçılıqları erkən sayır və belə bir təhlükənin mövcudluğu barədə qənaətləri qeyri-ciddi hesab edir. İslam inqilabının baş verməsinin mümkünlüyü barədə səslənən fikirlərə gəlincə isə Toğrul bəy hesab edir ki, İslam, dırnaqarası olaraq kasıbların dini sayıldığından sosial-iqtisadi vəziyyəti ağır olan vətəndaşların ona meyl etməsi son zamanlar artan xətt üzrə davam edir və bunu müşahidə etmək çətin deyil: "Həyat ağırlaşanda, problemlər artanda insanlar dinə meyllənir, ona sığınır, narazılıqlarını onun vasitəsi ilə ifadə edirlər: "Amma indiki halda İslam inqilabından danışmaq da, dini ekstremizm təhlükəsinin olduğunu söyləmək qədər qeyri-ciddi səslənir. Azərbaycan hələ İslam dünyasında öz yerini kifayət qədər müəyyənləşdirməyib. Biz hələ axtarışdayıq". Toğrul bəy Nardaranda baş verən hadisələrin kökündə sırf dini amillərin dayandığını düşünür və burada hakimiyyətin hər hansı maraqlarının olmasından danışmağı yersiz sayır: "Nardaran hələ Sovet dövründə də fərqlənən bir yer olub. Nardaranı dini şüurun inkişaf etdiyi ada da adlandırmaq olar. Mən hesab etmirəm ki, bu "ada"da tez-tez müşahidə edilən olaylar sosial məzmunludur. Həmin olayların bir başlanğıc nöqtəsi var, o da dindir". Müsahibimiz inanmır ki, ölkədəki hər hansı siyasi qüvvə, xüsusən də hakimiyyət Nardaranda baş verənlərin davamlılığında,daha geniş miqyasda yayılmasında maraqlıdır: "Siyasi qüvvələr Nardaranda baş verən hər hansı hadisədən öz məqsədləri üçün istifadə etməyə çalışa bilərlər, biz də indiyədək bunu görmüşük, amma inanmıram ki, kimsə həmin hadisələrin miqyasının böyüməsində maraqlı olsun. Bu, onlara xeyirdən çox, zərər gətirə bilər". Natiq Muxtarlı

даа,чётник,всё таки вы милый и добрый человек... Но позвольте вам припомнить,что и все кошмарные действия,якобы во имя злосчасного Карабаха армяне вели именно с такой пропогандой.Знаю,что вы сразу же напомните мне Сумгаит и Баку.Но извените,погромы,это не идеология,а планомерные действия заинтересованных сил и с помошю преступных групп.Но у армян была фашистовская идеология,в чистом виде и как же теперь без стыда хотят скрытся за геницидом Ошибаетесь батенька! я не персонифицировал здесь никого а только лишь констатировал факт своего участия в мероприятии произошедшем в далёком 1983 м...хотя речь шла об 1982 м.но сбор в 83 имел место быть......-об фашистской идеологии в освободительной(с вашей точки зрения оккупационной)борьбе Армян я не узреваю фашистской идеологии.потому как само слово идеология подразумевает дисциплину.порядок.чёткое выполнение поставленных задач имеющих цель концентрации народа на одну единственную цель.а "события вокруг"НКАО не есть отражение поставленных перед народом задач ибо не было и нет(пока)Центра координирующего движение.а есть лишь две группы идущие каждая своим курсом. -одна это группа людей истинно и преданно идущих по пути признания миром утрат их народом. -вторая группа(совки!)это группа оплебееных метрополией людей идущих к своей цели методами привнесёнными теми кто их на это толкает во имя своих(Российских) национальных интересов.при этом делая всё чтобы обе группы не влились во едино и не "пришли к Евреизации".имею ввиду Еврейский кулак бьющий не только по "столу"но и решение всех проблем связанных с политикой и экономикой Божьего народа по всему миру. -так что мне ПЛЕВАТЬ на сумгаитские.Бакинские.ходжалинские и другие квази погромы! -может громко сказал но это есть моя мысль о событиях последних 20 лет. Да придётся мне вам ответит.Признаться,что ужасно не люблю писать на русском,прежде всего плохо пишу. Говорите освободительное движение и т.д.От кого это надо было освободить и что?,От местного населения его же земли с лозунгами о том что освобождаем земли от пришлых турков? Господин чётник,вы поднимите глаза на верх и читайте,от кого хотят освободит вроде Россию эти фашисты скинхеты.Привести ещё аналогию,вот вам и фашизм,чем и руководствовали ваши"освободители". Если вы ещё бродите в наших форумах,то должны ведь некоторые веши понимать,а не скинхетовской наглостю не заявлять здесь такие веши. Когда же мы начнём говорить нормальным,человеческим языком аа? Да я считаю что именно фашистовская идеология руководило этими людьми,делая из нас пришлых и кочевников,при этом жестоко,от начало до конца,справляясь с местным насилением. Видете вы паралель с скинхетами ублюдками и вашими ублюдками "ополченцами"? Если не видете,то откройте же в конце концов глаза и смотрите.Или вас так ослепилa идея об "освобождении",что вы и не в состоянии этого увидеть? Фашизм это прежде всего идеология расизма.Когда один народ мнимо одержим в своей превосходстве и готов ради этого убивать,опустошать и при этом прикрываясь,что освобождает от всякой "нечисти" свою вроде землю.А так на самом деле,кто пришлые в этих землях то,аа?Ладно не об этом речь.Ведь ни где вы в истории не найдёе факт,что в этих замлях когда то жили другие люди.Или же в этих краях массово истреблены были пришлыми местное население.Тогда откуда всё эта вакханалия? Найти вам показать какими лозунгами руководствовал ваши нечисти?

чётник даа,чётник,всё таки вы милый и добрый человек... Но позвольте вам припомнить,что и все кошмарные действия,якобы во имя злосчасного Карабаха армяне вели именно с такой пропогандой.Знаю,что вы сразу же напомните мне Сумгаит и Баку.Но извените,погромы,это не идеология,а планомерные действия заинтересованных сил и с помошю преступных групп.Но у армян была фашистовская идеология,в чистом виде и как же теперь без стыда хотят скрытся за геницидом

Çox heyif ki siz belə duşunursunuz.Siz nə danışdıgınızın fərgində belə deyilsiniz.Təşkilatçılıg təcrubəsi hardan olacagdı ki,bu şəxs heç bir zaman təşkilatçılıg işi ilə məşgul olmamışdı.Bu təşkilatçılıg işini də siz o gədər şişrtməyin.İnsanlar goyun deyillər ki, onları bir çoban kimi idarə etsinlər.Duzdur bəlkə də onun çox gısa prezidentliyi dövrundə professional kadr problemi var idi. Axı niyə də olmamalıydı ki.Yeni yaranmış bir dövlətdə idarəetmə sistemini yenilərlə təmin etmək dogrudan da muşkul məsələ idi. Bu gədər yeniləri hardan tapmag olardı ki.Galdı,onun guya ki,zəif iradəli şəxs olmasına.Bir dediyinizə fikir verin.Hələ sovet dövrundə bu sistemdən gorxmayarag Azərbaycanın mustəgilliyi yönəmində çalışmış,sonradan milli azadlıg hərəkatına rəhbərlik etmiş,muasir Azərbaycan demokratiyasının atası adlandırılmaga layig bir adamı siz zəif iradəli şəxs adlandırırsız.Bəh Bəh Kim nə deyər bizdə olan zəkaya... Siz deyirsiniz ki onun dövrundə Azərbaycanı klanlar idarı edirdi.Bəh bəh. Bir onun dövrundə əsas vəzifələri tutan şəxsləri yadınıza salın,hansının klanı var idi ki.Deyəsən siz bu hakimiyyəti sonradan gələnlərlə səhv salmısınız. Xalg cəbhəsi və onun əsas rəhbərləri kompartiya ola bilməzdi,çunki onların əgidələri buna imkan vermirdi.Sizinsə o vaxtkı əgidəniz yəgin ki,heç özunuzə də bəlli deyildi. Onu gorxaglıgda ittiham edirsiniz,guya ki Kələkiyə gaçmışdır.O zaman,bildiyimə görə,gonşularımızın xususi xidmət organıarının onun həyatına gəsdi haggında şayələr gəzirdi.Bir də,o Kələkiyə elə H.Əliyevin məsləhəti ilə getmişdi.Xatirələrində də yazır ki,hadisələr sakitləşənə gədər bir neçə gunluk Bakıdan çıxmagı ondan H.Əliyev xahiş etmişdi. Deyirsiniz ki,onun vaxtında Azərbaycan öz ərazi butövluyunu itirdi.Bilin və agah olun ki,onun gısa hakimiyyəti dövrundə,(Surətin giyamına gədər),ermənilər yuxarı Garabagın Azərbaycanın daxilində avtonomiya şəklində galmasını ondan təkidlə xahiş edirdilər ki,o zaman bu avtonomiya da muzakirə obyekti deyildi.Yazıglar,sizin heç öz tarixindən də xəbərin yoxdu.Çunki xalgın məgsəd və amallarına elə o vaxt da və indi də yadsınız

Miledi sцzlərinizi aydınlaşdırın.Başa duşmədim,kimləri ruhi xəstə adlandırırsınız. Həgigəti uzə bu forum səviyyəsində cıxarmag,duşunurəm ki,mumkunsuz bir şeydir,Yəni bunun uзun həm arxiv materialları,həm də mutəxəssislər sцzu lazımdır ki,istənilən halda yuxarıdakı uydurmalardan зox -зox uzag olacagdır,Buna əmin ola bilərsiniz Гардашым, Сиз мени артыг бир узун заман таныйырсыныз. Сиздже, мен кими рухи хесте сайа билерем Азербайджан-Ермени мюбахисесинде? Miledi,sizə gurban olum,sag olun Bilirsiniz,mən özum də hakimiyyəti təngid edirəm,amma yazdıglarımızın məsuliyyətini dərk etməliyik,heç olmasa ki,bir mərhum haggında yazırıgsa.Bunlar bəzən son dərəcə bayagı uydurmaları burda həgigət kimi göstərməyə çalışırlar.

- » Политика » Госдеп США: «Применение пыток и избиение задержанных людей привело к смерти четырех людей в 2007 году, а органы безопасности по-прежнему действуют безнаказанно» 29 Мая 2008 [16:59] - - Распечатать - представляет вниманию читателей полный текст доклада Государственного Департамента США по Азербайджану «Азербайджан - Доклад по содействию свободе и демократии - 2008». Отметим, что доклад выпущен Бюро по демократии, правам человека и труду. Часть 1 Азербайджан является президентской республикой. Президент управляет исполнительной, законодательной и судебной ветвями власти. Показатели в области прав человека по-прежнему остаются на низком уровне, а в 2007 году в некоторых сферах наблюдалось ухудшение. Правительство ограничило право общества менять законодательную власть при парламентских выборах 2005 года, хотя и наблюдались улучшения в определенных сферах, как, например, при повторных выборах 2006 года на 10 избирательных участках. Применение пыток и избиение задержанных людей привело к смерти четырех людей в 2007 году, а органы безопасности по-прежнему действуют безнаказанно. Условия содержания под арестом, несмотря на улучшения в инфраструктуре, в общем, остаются жесткими и опасными для жизни. Наблюдаются произвольные аресты и задержания, в особенности, лиц, которые считаются политическими оппонентами власти, а также длительное заключение под стражу до начала судебного процесса. Правительство задерживает людей по политическим мотивам, а коррупция широко распространена в судебных и правоохранительных органах власти. Также наблюдаются ограничения свободы собраний. Ограничения в сфере свободы прессы и политического участия углубились в 2007 году. Правительство также ограничивает деятельность некоторых незарегистрированных религиозных групп. Есть информация о применении насилия против женщин. Наблюдаются случаи торговли людьми, хотя правительство предпринимает определенные шаги для решения проблемы. Часть 2 Стратегия правительства США по правам человека и демократии нацелена на обеспечение пяти основных сегментов развития демократии: политико-демократические процессы, нормы права и борьба с коррупцией, соблюдение прав человека и основных свобод, соблюдение свободы прессы и вовлечение и просвещение граждан. Для достижения данных приоритетов США продолжит работу по снижению давления правительства на прессу и развитию независимых и профессиональных СМИ. Соединенные Штаты планируют проводить политику поддержки честных и справедливых президентских выборов, назначенных на октябрь 2008 года, в соответствии с международными стандартами, включая полное восстановление свободы собраний. США также продолжат поддержку усилению ответственности и прозрачности исполнительной, законодательной и судебной власти, а также гражданского общества. Наконец, США продолжат оказывать помощь правительству в борьбе с торговлей людьми. Часть 3 Начиная с 2006 года, США стремятся к достижению данных целей посредством диалога о демократии и правах человека на высоком уровне с правительством, под председательством помощника госсекретаря по демократии, правам человека, труду и министра иностранных дел. Данный диалог является основным инструментом правительства США для обеспечения демократических реформ. Для расширения данного диалога, официальные лица США всех уровней, включая посла и др., регулярно проводят встречи с представителями политических партий, различными активистами в области демократии и правозащитниками, представителями СМИ и представителями власти. Посол и официальные лица США также проводят регулярные обсуждения с правительством и представителями гражданского общества по вопросам демократии и прав человека. Высокопоставленные лица США, а также члены Конгресса, посещающие страну, усиливают поддержку США в области демократии и прав человека. Обеспечение демократии и соблюдения прав человека является основной целью деятельности США по планированию общественной дипломатии. В своих заявлениях посол и другие официальные лица США регулярно отмечают важность обеспечения демократии и прав человека. Посольство использует небольшие гранты, стипендиальную программу Fulbright, лекции, а также программу International Visitor Leadership Program для более обширного понимания демократии и прав человека. Правительство США уделяет особое внимание проблемам женщин и молодежи в рамках всех программ. В основном, усилия правительства США направлены на обеспечение политико-демократических процессов, в частности, на создание условий, необходимых для честных и справедливых выборов, назначенных на октябрь 2008 года. Посол и другие официальные лица США как открыто, так и неофициально обсуждают важность основных реформ в пяти приоритетных сферах, и США продолжают оказывать техническую поддержку выборам для обеспечения демократического процесса, поддерживают избирательные реформы, обеспечивают нормы права и соблюдение свободы прессы, собраний и свободы объединений. Правительство США также продолжает поддерживать развитие прозрачности и ответственности парламента. Для ускорения развития более эффективного законодательства США сотрудничают с парламентом в установлении избирательных участков, проводят тренинги для членов парламента по реагированию на обращения избирателей, обеспечению свободного доступа граждан к законопроектам и обеспечению связи между гражданским обществом и законодателями, а также их вовлечение в процесс составления законов. Представители США на всех уровнях указывают правительству на важность соблюдения свободы прессы, включая необходимость отмены наказания за клевету и развития альтернативы решения таких вопросов. Высокопоставленные лица США высказывают озабоченность по поводу ареста журналистов за клевету и по другим обвинениям, связанным с их профессиональной деятельностью. В случае оказания давления на независимую прессу, представители США проявляют беспокойство по поводу ответственных органов власти и публикуют заявления по поводу данных инцидентов. Высокопоставленные лица США призывают правительство расследовать и наказать людей, - независимо от того, являются ли они членами органов безопасности и т.д - ответственных за нападения на журналистов, а также лиц, причастных к убийству независимого журналиста Эльмара Гусейнова в 2005 году. США продолжают поддерживать усилия по повышению профессионального уровня СМИ. Так, в 2007 году США одобрили организацию Азарбайджано-Американской Академии Журналистики и профинансировали часть обучения пяти журналистов. США продолжают поддерживать программы повышения независимости СМИ и расширения пропаганды прав прессы и свободы информации. США также оказывают финансовую поддержку устойчивому развитию прессы, уделяя особое внимание улучшению финансового управления стратегий и действий частных информационных агентств, повышению навыков и знаний журналистов и обеспечению эффективного контроля над вмешательством правительства. Часть 4 США обеспечивают соблюдение норм права и прав человека на дипломатическом уровне и при помощи различных программ. Официальные лица США часто проводят мониторинги судебных разбирательств. Так, в 2007 году представители Соединенных Штатов наблюдали за судебным процессом по делу семи журналистов, привлеченных за клевету и по другим обвинениям, связанным с их профессиональной деятельностью, а также судебными разбирательствами по делам бывших государственных служащих, арестованных в 2005 по обвинению в попытке государственного переворота и коррупции, но привлеченных к следствию только по обвинению в коррупции. США финансируют программы по повышению профессионализма и навыков судей, обвинителей, адвокатов, молодых юристов и женщин- юристов и уделяют особое внимание развитию принципа состязательности, включая балансирование интересов государства и прав заключенных и подзащитных. США также обеспечивают техническую поддержку антикоррупционным усилиям гражданского общества и расширяют возможности государственных структур в борьбе с коррупцией. Для обеспечения развития независимых судов, официальные лица США контролируют экзамены, проводимые для всех тех, кто желает стать судьей и обеспечивает обучение новых судей их роли в качестве нейтральных арбитров судебных процессов и эффективному разрешению криминальных дел. США продолжают работать со школами права по развитию программ и новых методов обучения и поддерживают юридическую консультацию в Нахчывани. Также оказывается поддержка центру юридической консультации, который удовлетворил жалобы 1910 граждан в связи с коррупцией с 2007 году. Представители США призывают своих коллег соблюдать свободу собраний и проведения мирных демонстраций. Для этого они контролируют поведение полицейских во время политических демонстраций, подчеркивая необходимость полного соблюдения права на свободу собрания и осуждая чрезмерное применение силы против демонстрантов. В сотрудничестве с ОБСЕ, США проводит семинары по технике контроля над демонстрациями с соблюдением прав человека. США выражают озабоченность в связи с правом граждан на организацию и проведение мирных демонстраций. Для решения проблемы нарушения прав человека представителями правоохранительных органов, представители США призывают правительство обеспечить соответствие поведения полиции стандартам в области прав человека и привлекать полицейских за пытки, унижение и несоответствующее поведение. Также организуются визиты в тюрьмы и места предварительного заключения для изучения условий содержания. Для поддержки развития гражданского общества США проводят диалог с НПО, поддерживающими политические и экономические реформы. США обеспечивают техническую помощь, гранты и программы обмена для поддержки деятельности местных НПО, развития диалога между правительством и гражданским обществом, просвещения правительства по вопросам демократии и повышения ответственности местного управления перед гражданами. США сотрудничают с более 100 НПО для развития стратегических планов, осуществления пропаганды, более широкого привлечения общественности и обеспечения обсуждений определенных вопросов местного значения между общественностью и местной властью. США продолжают оказывать помощь образованию. В 2007 году к таким мероприятиям были привлечены 4200 человек, что повысило их активность, знания и навыки. В дополнение ко всему, США предоставляют небольшие гранты местным НПО для соблюдения прав человека, обеспечения свободы и независимости СМИ, совершенствования управления и обеспечения норм права, проведения честных и прозрачных выборов, общественной активности и гражданской ответственности. США призывают соблюдать свободу вероисповедания без ограничений. Представители США регулярно подчеркивают важность соблюдения свободы вероисповедания во время встреч с государственными служащими страны и указывают на религиозную терпимость и исповедание Ислама в Америке. США также поддерживают организацию обучения в области законодательства по борьбе с торговлей людьми и стратегии распознавания жертвы и содействуют мероприятиям и превентивным механизмам борьбы с торговлей людьми. США также сотрудничают с международным сообществом для координации усилий в данной сфере. К.К.