Jump to content
  Love reading great articles? Visit Elix.com today!
Guest ?? ??? ??? ????

?m?r(ra) il? Umm Kulsum'un evliliyi

Recommended Posts

Guest ?? ??? ??? ????

Tarixd?n m?lumdur ki, ?m?r bin ?l-Xattab il? - radiyallahu anhu - ?linin q?z? Umm Kulsum - radiyallahu anh? - ail? h?yat? qurublar. H?m s?nnil?rin, h?m d? ?i? tarix aliml?rinin q?bul etdikl?ri bu tarixi fakt ?i?l?rin qurduqlar? ?fsan?ni m?hv edir. ?i?l?r ?m?r il? ?li aras?nda bir ?dav?tin oldu?unu iddia etdikl?ri halda tarix onlar?n dedikl?rinin ?ksini g?st?rir. M?g?r insan ?z q?z?n? d??m?nin? ?r? ver?rmi?!

Lakin b?zi ?i?l?r bu fakt?n onlar?n ?qid?l?rini alt-?st etdiyini anlad?qlar? ???n bunu inkar etm?y? ?al???rlar. Onlar bu bar?d? ortaya bir ?ox yalanlar at?rlar. Elmi ilk ?ll?rd?n ?yr?n? bilm?y?n m?s?lmanlar is? onlar?n bu yalanlar? qar??s?nda ??bh?y? d???rl?r. Biz bu yaz?m?zda onlar?n ??bh?l?rin? cavab verm?y? ?al??aca??q.

Bu bar?d? g?l?n r?vay?tl?r s?hihdirmi?

B?zi ?i?l?r iddia edir ki, bu bar?d? h?m s?nni, h?m d? ?i? m?nb?l?rind? g?lmi? r?vay?tl?r z?ifdir. Onlar deyirl?r ki, guya bu evliliyi s?nnil?rin ?sas qaynaq kitablar? qeyd etm?yibl?r. B?t?n bu iddialar n? q?d?r do?rudur?

?l-Buxari “?s-S?hih” kitab?nda r?vay?t edir:

“Abd?n biz? r?vay?t etdi: Abdullah biz? x?b?r verdi; Yunus biz? ?bn ?ih?bd?n x?b?r verdi; Sal?b? bin ?bi Malik dedi ki, ?m?r bin ?l-Xattab – radiyallahu anhu – M?din?nin qad?nlar? aras?nda b?zi paltarlar b?l??d?rd? v? sonunda yax?? bir paltar qald?. Onun yan?ndak?lardan b?zil?ri ona dedil?r: “Bunu s?nin n?zdind?ki pey??mb?rin – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – q?z?na ver!” Bununla ?li’nin q?z? Umm Kulsum’u q?sd edirl?r. ?m?r dedi: “Umm S?lit buna daha layiqdir” v? Umm S?lit pey??mb?r? - sall?llahu aleyhi va s?ll?m – bey?t etmi? ?nsar qad?nlar?ndand?r. ?m?r dedi: “O, biz? Uhud g?n? su da??yard?.”[1]

Bu h?dis bel? ?zl?y?nd? bu evliliyi isbat etm?y? kifay?t edir. Lakin biz dig?r h?disl?ri d? in?allah g?st?r?k.

?bn ?bi ?eyb? “?l-Musann?f” ?s?rind? r?vay?t edir:

“?bu B?kr biz? r?vay?t etdi: dedi: C?rir bin Abdilh?mid biz? M?nsurdan, o da ?l-Hak?m’d?n r?vay?t etdi; dedi: ?m?r ?ld?y? zaman ?li Umm Kulsumu (evind?n) g?t?rd? v? Talha ?ld?kd? Ai?? ?z bac?s?n? (evind?n) g?t?rd?.”[2]

Bu r?vay?tin isnad? s?hihdir. ?l-Hak?m H?zr?ti ?li’d?n, ?bn Abbas’dan v? dig?r s?hab?l?rd?n h?dis e?itmi?dir. Bu, ?li v? dig?r s?hab?l?rl? qar??la?m?? tabiinin ?ahidliyidir v? tarixi bir fakt kimi kifay?t ed?r.

?l-Hakim “?l-M?st?dr?k” ?s?rind? r?vay?t edir:

“?bu Abdill?h Muhamm?d bin Yaqub v? ?bu Y?hya ?hm?d bin Muhamm?d ?s-S?m?rq?ndi, h?r ikisi biz? r?vay?t ed?r?k dedil?r: Muhamm?d bin Nasr ?l-?mam biz? r?vay?t etdi: Biz? Y?hya bin Y?hya r?vay?t etdi: Abdul?ziz bin Muhamm?d biz? Caf?r bin Muhamm?d’d?n, o da atas?ndan x?b?r verdi: Umm Kulsum bint ?li – radiyallahu anhum? - v? onun o?lu Zeyd bin ?m?r bin ?l-Xattab h?r ikisi d? bir g?nd? v?fat etdi v? onlardan hans?n?n daha ?vv?l ?ld?y? bilinm?di. Onlardan he? biri bir-birin? varis olmad?. Siffin ?hli d? bir-birin? varis olmam??d?, ?l-H?rra ?hli d? bir-birin? varis olmam??d?.”

Bu h?disin isnad? s?hihdir v? bunda faydalar vard?r: Umm Kulsum’un ?m?rd?n bir o?lu olmu?dur.”[3]

?eyx ?l-Albani “?rva ?l-?alil” kitab?nda deyir:

“S?id (3/1/65/240) v? ?d-Darimi (2/379) v? ?l-Hakim (4/345-346) Abdulaziz bin Muhamm?d yolu il? Caf?r bin Muhamm?d’d?n, o da atas?ndan r?vay?t edir: “Umm Kulsum bint ?li – radiyallahu anhum? - v? onun o?lu Zeyd bin ?m?r bin ?l-Xattab h?r ikisi d? bir g?nd? v?fat etdi v? onlardan hans?n?n daha ?vv?l ?ld?y? bilinm?di. Onlardan he? biri bir-birin? varis olmad?. Siffin ?hli d? bir-birin? varis olmam??d?, ?l-H?rra ?hli d? bir-birin? varis olmam??d?.” ?l-Hakim dedi: “?snad? s?hihdir.” ?z-Z?h?bi h?kmd? onunla raz?la?d? v? h?dis onlar?n dediyi kimidir. (y?ni s?hihdir)”[4]

?l-Beyh?qi “?s-S?n?n ?l-Kubra” kitab?nda r?vay?t edir:

“?bu Abduill?h ?l-Hafiz (y?ni ?l-Hakim ?n-Neys?buri) biz? x?b?r verdi: ?l-H?s?n bin Yaqub v? ?brahim bin Asam? r?vay?t etdil?r; dedil?r: ?s-S?ri bin Xazim? biz? r?vay?t etdi; M?la bin ?s?d biz? r?vay?t etdi; Vuheyb bin Xalid biz? Caf?r bin Muhamm?d’d?n, o is? atas?ndan, o da ?li bin ?l-H?seyn’d?n r?vay?t etdi: H (y?ni dig?r s?n?di bununla birl??dirir) ?bu Abdullah ?l-Hafiz biz? x?b?r verdi; ?bul-Abbas Muhamm?d bin Yaqub biz? r?vay?t etdi: ?hm?d bin Abdilcabbar biz? r?vay?t etdi: Yusun bin Bukeyr biz? ?bn ?shaq’dan r?vay?t etdi; ?bu Caf?r m?n? atas? ?li bin ?l-H?seyn’d?n r?vay?t etdi; dedi: ?m?r bin ?l-Xattab – radiyallahu anhu – Umm Kulsum bint ?li – radiyallahu anhum- il? evl?ndikd? Allah El?isinin – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – m?scidind? q?bri il? minb?ri aras?ndak? m?hacirl?rin m?clisin? g?ldi, orada onlardan ba?qa he? k?s oturmam??d?. Ona xeyir dua verdil?r. Dedi: “Allaha and olsun ki, onunla yaln?z ona g?r? evl?ndim ki, Allah?n El?isind?n – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – bel? dey?rk?n e?itdim: “B?t?n s?b?b v? n?s?bl?r Qiyam?t g?n? qopuqdur, yaln?z m?nim s?b?bim v? n?s?bimd?n olanlar istisnad?r.” (?l-Beyh?qi deyir) : H?disin l?fzi ?bn ?shaqa aiddir v? o, m?rs?l h?s?ndir. Dig?r yollarla da m?vsul v? m?rs?l olaraq r?vay?t olunmu?dur.”[5]

H?disin s?n?di s?hihdir, h?disin m?rs?l olmas?n?n s?b?bi is? budur ki, ?l-H?seynin o?lu ?li Zeynul-Abidin – radiyallahu anhu – H?zr?ti ?m?rd?n r?vay?t etm?mi?dir. Lakin tarixi bir fakt kimi Zeynul-Abidin ?z bibisinin evlilik fakt?n? zikr etmi?dir. Bu is? d?lil olaraq kifay?t ed?r.

?mam ?z-Zeylai ?l-H?n?fi “Nasbur-Ray?” kitab?nda deyir:

”?bu Davud[6] v? ?n-N?sai bunu Amm?r’d?n r?vay?t etmi?l?r: Dedi: Umm Kulsum’un v? o?lunun c?naz?sind? i?tirak etdim, o?lan? imama yax?n yerl??dirdil?r v? m?n buna etiraz etdim. Onlar?n aras?nda ?bn Abbas, ?bu S?id, ?bu Qat?d? v? ?bu Hureyr? var idi v? onlar dedil?r: “Bu, s?nn?tdir.” ?n-N?v?vi – rahim?hullah - dedi: “S?n?di s?hihdir.” ?l-Beyh?qi is? r?vay?t edir ki, camaat?n aras?nda H?s?n, H?seyn, ?bu Hureyr?, ?bn ?m?r, Allah?n El?isinin – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – s?hab?l?rind?n s?ks?n? yax?n s?hab? i?tirak etmi?di. Bir r?vay?td? imam?n ?bn ?m?r oldu?u deyilir. ?l-Beyh?qi[7] Nafi’d?n r?vay?t edir ki, ?bn ?m?r ki?ili qad?nl? doqquz c?naz?y? namaz q?ld? v? ki?il?ri imama yax?n, qad?nlar? is? qibl?y? yax?n yerl??dirdi v? onlar? bir s?rada yerl??dirdi. Umm Kulsum bint ?li’nin – v? o, ?m?r bin ?l-Xattab’?n z?vc?sidir – v? Zeyd bin ?m?r olaraq tan?nan o?lunun da c?naz?si q?l?nd?. H?min g?n imam S?id bin ?l-As idi v? h?min g?n namaz q?lanlar aras?nda ?bn Abbas, ?bu Hureyr?, ?bu S?id v? ?bu Qat?d? var idi. O?lan? imama yax?n yerl??dirdil?r v? h?disi zikr etdi.”[8]

Hafiz ?bn Hac?r ?l-Asqalani – rahim?hullah – “Talxisul-Habir” kitab?nda deyir:

“?d-D?raqutni v? ?l-Beyh?qi’nin r?vay?tind? Nafi, ibn ?m?rd?n r?vay?t edir ki, yeddi c?naz?y? namaz q?ld?, ham?s? qad?n v? ki?il?r idi. Ki?il?ri imama yax?n, qad?nlar? is? qibl?y? yax?n yerl??dirdi v? onlar? bir s?rada d?zd?. ?m?rin z?vc?si Umm Kulsum bint ?li v? Zeyd ad? il? tan?nan o?lunun c?naz?si d? yerl??dirildi. H?min g?n imam S?id bin ?l-As idi v? insanlar aras?nda h?min g?n ?bn Abbas, ?bu Hureyr?, ?bu S?id v? ?bu Qat?d? var idi. O?lan imama yax?n yerl??dirildi v? bunun n? oldu?unu soru?dum. Bunun s?nn?t oldu?unu dedil?r. Bunu eynil? ?bnul-Carud “?l-Munt?qa” ?s?rind? r?vay?t etmi?dir. ?snad? s?hihdir.”[9]

El?c?d? ?eyx Nasirud-Din ?l-Albani – rahim?hullah – Umm Kulsum v? o?lunun c?naz?si haqq?ndak? h?disi s?hih say?r.[10]

B?t?n bu s?hih r?vay?tl?r bu hadis?nin ba? verm?sini q?ti olaraq isbat edir. ?nsafl? m?s?lmanlar diqq?tsiz davran?b b?zi yalan??lar?n iddialar?na uymamal?d?rlar. Onlar ???n bu etibarl? tarixi ??had?tl?r kifay?t etm?lidir. Lakin m?vzunun daha da ?trafl? anla??lmas? v? ortada he? bir ??kk v? ??bh?nin qalmamas? ???n b?zi ??bh?l?r? d? cavab verm?k faydal? olar.

H?r ?eyd?n ?vv?l bilm?k laz?md?r ki, ?m?rin – radiyallahu anhu – Umm Kulsum il? evl?nm?si b?t?n firq?l?r t?r?find?n icma il? q?bul olunub. Bu s?z?m?z s?nni firq?l?rind?n ba?layaraq ?i? firq?l?rin? q?d?r geni? bir alim k?tl?sini ?hat? edir, ?i?l?r d? ?hli-s?nn?t kimi bu evliliyi q?bul edibl?r, lakin s?nnil?rd?n f?rqli olaraq bu evliliyin ba? verm?sini m?xt?lif s?b?bl?r? ba?lay?blar.

?i?l?rin n?s?b aliml?rind?n ?bul-H?s?n ?l-?m?ri (v?fat? hicri 443) bu evliliyi “?l-Mucdi fi ?ns?b ?t-Talibiyyin” kitab?nda zikr edir. El?c? d? dig?r b?y?k ?i? n?s?b alimi ?bu Nasr ?l-Buxari “Sirr ?s-Silsil? ?l-?l?viyy?” kitab?nda bunu t?sdiql?mi?dir. ?i?l?rin “?minul-?slam” l?q?bini verdikl?ri ?eyxl?ri ?t-Tab?rsi bu evliliyi “?’l?m ?l-V?ra bi ?al?m ?l-Hud?” kitab?nda[11] t?sdiql?yir, lakin bu evliliyin uzun bir s?z-s?hb?td?n v? ?m?rin t?zyiqind?n sonra ba? verdiyini qeyd edir. ?i?l?rin b?lk? d? ?n b?y?k n?s?b alimi ?bnut-Taqtaqi ?l-H?s?ni (v?fat? hicri 709) “?l-?sili fi ?ns?b ?t-Talibin” kitab?nda bu evliliyi zikr edir. Bu kitab? m?asir ?i? aliml?rind?n biri ?s-Seyyid Mehdi ?r-R?cai t?hqiq etmi?dir v? o, ?ih?b ?d-Din ?l-M?ra?i ?n-N?c?finin ?n m??hur t?l?b?l?rind?n biridir. ?bnut-Taqtaqi bu kitab?n? ?bn Nasriddin ?t-Tusi’y? h?diyy? edib v? h?min kitabda “?mirul-muminin’in q?zlar?” ?nvan? alt?nda bunlar? deyir: “Umm Kulsum, anas? Fatim? ?z-Z?hra – aleyh?ss?l?m – v? onunla ?m?r bin ?l-Xattab evl?nmi?dir v? ondan Zeydi d?nyaya g?tirmi?dir.” Kitab? t?hqiq ed?n bu s?zl?r bar?d? dipnot a?araq ?l-?m?ri’nin s?zl?rini zikr etmi? v? daha sonra is? ?m?rin bir ?eytaniyy? (cin q?z) il? evl?ndiyini dey?nl?rin s?zl?rini n?ql etmi?dir v? sonunda deyir: “Bu r?vay?tl?r aras?nda ?sas, d?lil say?lacaq daha ?vv?l qeyd etdiyimiz kimi, Abbas bin Abdilmutt?lib’in onu atas?n?n – aleyhiss?l?m – raz?l??? v? izni il? ?m?r? ?r? verm?si g?r???d?r. ?m?rd?n Zeydi d?nyaya g?tirmi?dir...” Oxuyucu kitab? t?hqiq ed?n bu muhaqqiqin s?zl?rin? diqq?tl? fikir versin! ??nki muhaqqiq b?t?n bu r?vay?tl?r i?ind?n ?sas v? d?lil say?lacaq, a??l il? d?rk olunacaq r?vay?tl?r? ?saslanm??d?r.

Bu evliliyi t?sdiq ed?n aliml?rd?n biri d? ?bul-Qasim ?li bin ?hm?d ?l-Kufi’dir (v?fat? hicri 352) v? bunu “?l-??as? fi Bid?is-S?l?s?” kitab?nda zikr etmi?dir. Bu evliliyin q?sb v? zorla h?yata ke?diyini s?yl?s? d?, ist?nil?n halda bu evliliyin ba? verdiyini etiraf etmi?dir.

Muhamm?d bin Yaqub ?l-Kuleyni d? bu evliliyi “?l-Kafi” kitab?nda qeyd etmi?dir. Bu bar?d? d?rd h?dis g?tirmi?dir, bunlardan ikisini “Umm Kulsum’un evliliyi” bab?nda zikr etmi?dir.

?l-M?clisi (v?fat? hicri 1111) “?l-Kafi” kitab?na yazd??? “Miratul-Uqul fi ??rh ?xbar Alir-Rasul” adl? ??rhind? bu d?rd h?dis haqq?nda h?kml?ri qeyd etmi?dir. Bu d?rd h?disd?n ilk ikisinin h?s?n, ???nc? h?disin m?vsuq, d?rd?nc? h?disin is? s?hih oldu?unu demi?dir.

N?s?b aliml?rind?n ?bn K?lbi (v?fat? hicri 146) v? onun atas? Hi?am ?bul-Munzir bu evliliyi t?sdiql?yirl?r.

Bura q?d?r qeyd etdikl?rimiz s?nni v? ?i? aliml?rinin bu bar?d? eyni g?r??d? olduqlar?n? g?st?rir. Lakin insaf xatirin? dem?liyik ki, ?i? ?l?mas?ndan Mufid kimi bir ?ox aliml?ri bunu inkar edibl?r v? biz buna qar??da toxunaca??q. H?l?lik ortada g?z?n b?zi ??bh?l?r? v? suallara cavab verm?y? ?al??aq.

??bh?l?r v? cavablar?

?i?l?rin ortaya atd?qlar? ??bh?l?rd?n d? biri budur ki, tarixd? Umm Kulsum’un ?m?rd?n sonra Caf?rin o?ullar?ndan Muhamm?d v? Aun il? evl?ndiyi qeyd olunmu?dur. Lakin b?zi m?nb?l?r qeyd edir ki, Muhamm?d bin Caf?r Tust?r d?y???nd? ?lm??d?r. O zaman nec? olur ki, ?m?rd?n sonra Umm Kulsum il? evl?nmi? olur?

“?l-?stiab?” kitab?nda Muhamm?d bin Caf?r’in Tust?r’d? ?ld?y? zikr olunmu?dur. “?l-?stiab?” kitab?n?n sahibi bunu ?l-Vaqidi’y? aid etmi?dir. ?l-Vaqidi is? bunu q?tiyy?tl? s?yl?m?mi?dir, bel?ki ?bnul-?sir “Usd ?l-?ab?” kitab?nda ondan n?ql ed?rk?n yaz?r: “?l-Vaqidi dedi: Muhamm?d bin Caf?r’in kuny?si ?bul-Qasim idi. Deyilir ki, o, Tust?r’d? ??hid d??m??d?r. Bunu ?bu ?m?r (ondan) n?ql etmi?dir.”[12]

Ayd?n olur ki, ?l-Vaqidi bunu sad?c? olaraq e?itmi? v? n?ql etmi?dir. H?tta f?rz ets?k ki, bunu ?l-Vaqidi d?qiq tarixi bir fakt kimi t?sdiql?mi?dir, yen? bununla he? bir ?ey isbat olunmur. ??nki t?hqiq ?hli Muhamm?d bin Caf?r’in Tust?rd? ?lm?sini inkar edibl?r. ?l-Hafiz ?bn Hac?r deyir:

“?bu ?m?r is? ?l-Vaqidi’d?n n?ql edir ki, onun kuny?si ?bul-Qasim idi v? o, ?m?rd?n sonra Umm Kulsum bint ?li il? evl?nmi?dir. Dedi: “Tust?r’d? ??hid d??m??d?r.” Onun Siffin’d? ?li il? birlikd? i?tirak ed?n? q?d?r ya?ad??? da deyilmi?dir. ?d-D?raqutni “?l-?xva” kitab?nda deyir: “Onun Siffin’d? q?tl edildiyi, onun Abdullah bin ?m?r bin ?l-Xattab il? d?y??d?y? v? bir-biril?rini ?ld?rd?y? s?yl?nmi?dir.” ?l-M?rz?bani “Muc?m ??-?u?ra” kitab?nda zikr edir ki, o, qarda?? Muhamm?d bin ?bi B?kr il? birlikd? Misird? olmu?dur. Muhamm?d bin ?bi B?kr ?ld?r?ld?kd? gizl?nmi?dir. Ak ??h?rind?n, sonra is? ?afiq ??h?rind?n bir n?f?r onun yerini g?st?rmi?di, daha sonra F?l?stin? qa?m??d?r. Sonra Xas?m’d?ki day?lar?n?n yan?na g?lmi?, onlar da onu Muaviyy?d?n qorumu?lar. Bu bar?d? ?er yazm??d?r. Bu t?hqiq ?l-Vaqidi’nin onun Tust?r’d? ??hid d??m?si bar?sind?ki s?z?n? r?dd etm?kd?dir.”[13]

Ayd?n olur ki, Muhamm?d bin Caf?r – radiyallahu anhu – Tust?r d?y???nd? v?fat etm?mi?dir.

?i?l?rin ortaya atd?qlar? ??bh?l?rd?n d? biri budur ki, m?nb?l?rd?n b?zil?rind? Abdullah bin Caf?rin Zeyn?b bint ?li ?ld?kd?n sonra onun bac?s? Umm Kulsum bint ?li il? evl?ndiyi qeyd olunur. Umm Kulsum Zeyn?bd?n ?vv?l ?ld?y? halda bu, nec? m?mk?nd?r?

?bn Sad v? ?d-D?raqutni kimi aliml?r Umm Kulsum’un Abdullah il? evl?ndiyini deyirl?r v? bu bar?d? z?if x?b?rl?r? ?saslan?blar. Bu, sad?c? olaraq ravil?rin x?tas?d?r. Bunun x?ta oldu?u is? ortadad?r, ??nki onlar deyirl?r ki, Zeyn?bd?n sonra Abdullah Umm Kulsum il? evl?nmi?dir, lakin tarix bunu inkar edir. ??nki Umm Kulsum Zeyn?bd?n ?vv?l ?lm??d?r.

Bundan ba?qa bu evlilik haqq?ndak? m?lumat d?qiq deyildir. ?l-Hafiz “T?hzib ?t-T?hzib” ?s?rind? Qas?m bin Lulu? haqq?nda dan??araq deyir: “?l-Buxari’nin nigah bab?n?n ?vv?ll?rind? s?n?dsiz olaraq r?vay?t etdiyi ?s?rd? onun ad? ke?mi?dir; dedi: Abdullah bin Caf?r eyni zamanda h?m ?linin q?z?, h?m d? onun (onun dul buraxd???) qad?n? il? evli olmu?dur. Said bin M?nsur bu ?s?ri Mu?ira bin Muqassim yolu il? h?min bu Qas?m bin Lu’lu’?’d?n isnad? il? r?vay?t etmi?dir: “Abdullah bin Caf?r eyni zamanda h?m ?linin (dul buraxd???) qad?n? Leyla bint M?sud ?n-N?h??liyy?, h?m d? ?linin Fatim?d?n olan q?z? Umm Kulsum il? evli olmu?dur. Abdur-Rahm?n bin Mehran’?n t?rc?meyi-hal?nda buna b?nz?r bir ?s?r qeyd olundu, lakin orada Zeyn?b bint ?li qeyd olunmu?du. ?z-Zuhri bu f?rqli ?s?rl?ri birl??dir?r?k dedi: “Bir ?ox k?s m?n? x?b?r vermi?dir ki, Abdullah bin Caf?r eyni zamanda ?linin q?z? v? ?linin (dul buraxd???) qad?n? il? evli olmu?dur. ?linin h?min q?z? ?ld?kd?n sonra, dig?r q?z? il? evl?nmi?dir.” Bunu ?l-Beyh?qi ?z s?n?di il? r?vay?t etmi?dir.”[14]

?st?lik tarix kitablar?n?n ?oxu Abdullah bin Caf?r’in t?rc?meyi hal?nda onun Zeyn?b il? evliliyini qeyd edirl?r, lakin Umm Kulsum il? evliliyind?n bir ?ey yazm?rlar. N?tic? olaraq dey? bil?rik ki, b?zi tarix?il?rin d?lilsiz-s?butsuz iddias? isbat olunmu? tarixi fakt? inkar etm?z.

?i?l?r yen? deyirl?r ki, b?zi m?nb?l?r? g?r? Umm Kulsum K?rbalada i?tirak etmi? v? ?st?lik orada bir x?tb? vermi?dir. Bu, onun ?l?m tarixi il? uy?un g?lmir.

Umm Kulsum t?xmin?n hicri 49-cu ild? ?lm??d?r. Onun K?rb?lada i?tirak etm?si bar?d?ki iddialar?na s?nni m?nb?l?ri deyil, ?i?l?rin qeyri-m?t?b?r m?nb?l?ri yer verib. Bunu m?t?zili ?l-M?sudi (hicri 345-d? ?l?b) “Muruc ?d-D?h?b” kitab?nda, ?l-Qadi ?n-Num?n bin Muhamm?d bin M?nsur ?l-M??ribi (hicri 363-d? ?l?b) “??rhul-?xb?r fi F?dail ?imm?til-?thar” kitab?nda (3/198), ?bn N?m? ?l-Hilli (hicri 645-d? ?l?b) “Musir ?l-?hz?n”d? v? Muhamm?d Baqir ?l-M?clisi “Bih?rul-?nvar” kitab?nda qeyd etmi?l?r. Bunlar?n he? biri ?hli-s?nn?t aliml?ri t?r?find?n qaynaq say?lm?r.

Umm Kulsum bint ?bi B?kr il? yoxsa Umm Kulsum bint ?li il? evl?nib

Daha sonra b?zi ?i?l?r iddia edirl?r ki, ?linin ?m?r? ?r? verdiyi ?z q?z? deyildir, lakin onun t?rbiy?si alt?nda b?y?m?? Umm Kulsum bint ?bi B?kr’dir. ??nki ?bu B?kr ?l?nd?n sonra onun z?vc?si ?sma il? H?zr?ti ?li evl?nmi?dir. ?i?l?r ?z ?eyxl?rind?n olan M?ra?i N?c?fi’nin “?hqaqul-Haqq” kitab?na[15] istinad?n iddia edirl?r ki, ?bu B?krin Umm Kulsum ad?ndak? q?z? ?linin himay?si alt?nda b?y?m??d?r v? bu s?b?bd?n b?zil?ri onun ?linin q?z? oldu?unu z?nn edibl?r. O zaman bel? ??x?r ki, ?m?rin evl?ndiyi ?linin deyil, ?bu B?krin q?z? olmu?dur.

Bel? bir iddia cahillikdir, ??nki ?sma’n?n ?bu B?krd?n yaln?z bir o?lu olmu?dur, o da Muhamm?d bin ?bi B?kr’dir. ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum’un anas? is? H?bib? bint Xaric?’dir.

?st?lik Umm Kulsum bint ?bi B?kr atas?n?n ?l?m?nd?n sonra d?nyaya g?lmi?dir v? o, ?bu B?krin q?zlar? aras?nda ya?ca ?n ki?iyidir. ?l-Hafiz ?bn Hac?r deyir: “Umm Kulsum bint ?bi B?kr ?s-Siddiq ?t-T?ymiyy?, tabiidir, anas?n?n qarn?nda olark?n atas? (y?ni ?bu B?kr) ?lm??d?r v? o, atas?n?n ?l?m?nd?n sonra d?nyaya g?lmi?dir.”[16] Ayd?n olur ki, ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum ?m?rin xilaf?tinin ilk ilind? d?nyaya g?lmi?dir. ?m?r is? on il xilaf?td? olmu?dur. ?m?r ?l?rk?n Umm Kulsum’un h?l? 9 ya?? bel? tamamlanmam??d?. Nec? olur ki, ?m?rd?n Zeyd v? Ruqeyy? ad?nda iki u?a?? olmu?dur?! Tarixd?n m?lumdur ki, ?m?r hicri 27-ci ild? Umm Kulsumu ?lid?n ist?mi?dir v? h?min bu zamanda ?bu B?krin q?z?n?n h?l? d?rd ya?? tamamlanmam??d?. Lakin ?linin Q?z? Umm Kulsum is? pey??mb?rin – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – v?fat?ndan ?vv?l d?nyaya g?lmi?dir. Adi insan a?l? da t?sdiq edir ki, ?m?r ?bu B?krin q?z? il? deyil, ?linin q?z? il? evl?nmi?dir v? ondan iki u?a?? olmu?dur. ?bn Xalk?n ?z tarix kitab?nda[17] Umm Kulsum bint ?bi B?kr haqq?nda deyir: “Onunla Talha bin Ubeydullah evl?nmi?dir v? ondan Muhamm?d ad?nda o?lu olmu?dur, M?kk?nin valisi idi v? ondan h?m d? Z?k?riyya v? Ai??’ni d?nyaya g?tirmi?dir. Sonra Talha q?tl edilir v? onunla Abdurrahm?n bin Abdill?h bin ?bi Rabia ?l-M?xzumi evl?nmi?dir.” ??-?eyx ??-??bl?nci “Nur ?l-?bsar” kitab?nda deyir: “Umm Kulsum onun (?bu B?krin) q?zlar? i?ind? ?n ki?iyidir. Anas?n?n ad? H?bib? bint Xaric? bin Zeyd’dir. ?bu B?kr ?l?r?k onu dul buraxm??d?r v? o, bu zaman Umm Kulsum’dan hamil? idi. ?bu B?krin v?fat?ndan sonra d?nyaya g?lmi?dir v? onunla Talha bin Ubeydullah evl?nmi?dir.”[18]

Qeyd etm?liyik ki, ?m?rin ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum’un ?lini ist?m?si haqq?nda s?hih he? bir ?ey g?lm?mi?dir. Bu bar?d? ?bn C?rir ?t-Tab?ri r?vay?t ed?r?k deyir: “?l-M?d?ini dedi: “?bu B?krin q?z? Umm Kulsumun ?lini ist?mi?di v? o, ya?ca ki?ik idi...” Bu r?vay?tin eynisini ?bn K?sir ?d-D?m??qi “?l-Biday? van-Nihay?” kitab?nda[19] ?bn C?rird?n n?ql etmi?, lakin bunu ondan n?ql etdiyini zikr etm?mi?dir. Bu r?vay?tin mutt?sil bir s?n?di yoxdur. Bunu ?t-Tab?ri g?rd?y?n?z kimi ?l-M?d?ini’d?n r?vay?t edir. ?l-M?d?ini hicri 244 v? ya 245-ci ild? v?fat etmi?dir. ?t-Tab?ri is? hicri 310-cu ild? v?fat etmi?dir. Bu iki alimin ?l?m? aras?nda 82 il vard?r. S?zs?z ki, ?t-Tab?ri ondan bir ?ey e?itm?mi?dir. ?st?lik ?l-M?d?ini ?z r?vay?tl?rinin ?oxunu s?n?dsiz r?vay?t edir. Bunu da ?lav? ed?k ki, ?l-M?d?ini b?zi aliml?r t?r?find?n z?if bir ravi say?l?b. ?z-Z?h?bi onun haqq?nda deyir: “?li bin Muhamm?d ?bul-H?s?n ?l-M?d?ini ?l-?xb?ri, ?oxlu kitab sahibidir. ?bn Adiy onu “?l-Kamil” kitab?nda (z?if ravil?r haqq?nda kitabd?r) zikr ed?r?k deyir: “?li bin Muhamm?d bin Abdill?h bin ?bi Seyf ?l-M?d?ini, Abdurrahm?n bin Sumr?’nin m?vlas?d?r. H?disd? g?cl? deyildir. X?b?rl?r r?vay?t etmi?dir, s?n?dl? r?vay?t etdiyi r?vay?tl?rin say? azd?r.”[20]

M?ra?i N?c?fi’nin bel? bir cahilliyi ?z t??ss?bke?liyin? g?r? etm?sini daha bir fakt g?st?rir. H?zr?ti ?li evl?n?rk?n ?bu B?krin z?vc?si ?sma bint Umeys il? evl?nmi?dir. Umm Kulsum is? ?sma bint Umeys’in q?z? deyildir. ?bu B?kr’in ?sma bint Umeys’d?n yaln?z Muhamm?d adl? o?lu olmu?dur. ?st?lik h?min bu Umm Kulsum dig?r a??q-ayd?n s?b?bl?r? g?r? ?sma bint Umeys’in q?z? ola bilm?z. ??nki ?g?r ?sma bint Umeys’in q?z? olarsa, bel? ??x?r ki, h?min bu Umm Kulsum ?z qarda?lar?na ?r? getmi?dir?! ?z? d? bir yox, dalbadal iki qarda?a ?r? getmi?dir. ??nki m?lumdur ki, ?sma bint Umeys ?bu B?krd?n ?vv?l Caf?r bin ?bi Talibin z?vc?si olmu?dur v? ondan H?b?? torpa??nda ?? d?n? o?lu olmu?dur: Abdullah, Aun v? Muhamm?d v? Umm Kulsum bunlardan iki qarda?a ?r? getmi?dir. ?l-M?ra?i’nin nec? bir q?l?t etdiyi g?zl?r qar??s?ndad?r.

Yekun olaraq dem?k olar ki, ?m?r ?bu B?krin q?z? il? evl?nm?mi?dir. Evl?nm?k bir k?narda qals?n, ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum’un ?lini ist?m?si bel? sabit olmam??d?r. Ortaya maraql? bir sual ??x?r: ?m?rin ?linin q?z? il? evl?nm?si v? ondan u?a?? olmas? s?hih h?disl?rd? sabit oldu?u halda ?i?l?r bunu ?sass?z yer? inkar edirl?r. Lakin ?bu B?kr’in q?z? il? evl?nm?si bar?d? mutt?sil bir s?n?di olmayan bir ?eyi nec? asanl?qla q?bul edirl?r?! Bu, onlar?n ?z havalar?na, ist?k v? ??hv?tl?rin? tabe olduqlar?n? g?st?rir!

?m?r cinl?rd?n olan bir q?zla evl?nib?

B?zi ?i?l?r is? iddia edirl?r ki, guya ?li, N?cran’dan olan bir cini ?a??rm?? v? bu cin Umm Kulsum bint ?li’nin sur?tini alm?? v? ?li ona ?m?rin yan?na getm?yi ?mr etmi?dir.

Bunu Nem?tullah ?l-C?zairi r?vay?t edir.[21] ?mumiyy?tl? onu qeyd etm?liy?m ki, Nem?tull?h ?l-C?zairinin ad? ke??n bu kitab? xurafatlar v? s?fehlikl?rl? doludur. M?s?l?n, h?min kitab?nda qeyd edir ki, s?r??l?ri ?ld?rm?k laz?md?r, ??nki s?r??l?r s?nnidir v? ?bu B?kr il? ?m?ri sevirl?r, ?lini sevmirl?r.[22]

Bu r?vay?t d? h?min bu xurafatlardan biridir. R?vay?td? ?st?lik h?min cinin y?hudi oldu?u da qeyd olunur. Cinin ad?, atas?n?n ad? da qeyd olunur. G?r?s?n n? ???n cin y?hudi olmal?d?r? M?g?r m?s?lman cinl?r yoxdur? ?st?lik niy? N?crandan olacaqm??, M?din?nin ?traf?nda cinl?r ya?am?r? ?st?lik H?zr?ti ?lid? cinl?ri idar? etm?k qabiliyy?ti haradand?r?

Bu r?vay?tin xurafat oldu?unu h?tta m?asir ?i?l?r d? etiraf edirl?r. Ona g?r? d? bunu inkar etm?k ???n vaxt s?rf etm?y? ehtiyac yoxdur. Lakin ayd?n olan budur ki, bu r?vay?tl?ri uyduranlar ?m?rin Umm Kulsum il? evl?nm?si h?qiq?tind?n ?ziyy?t ??kibl?r. ??nki onlar?n zaman?nda bu evlilik ham? t?r?find?n tarixi bir fakt olaraq q?bul olunmu?du. Ona g?r? d? bu r?vay?tl?ri uyduranlar, m?xt?lif yollarla bu h?qiq?ti t?hrif etm?y? ?al???blar. Lakin t?bii ki, bu c?hdl?rinin ham?s? bo?a ??x?b.

B?zi x?talar tarixi faktlar? inkar etm?z

?i?l?r b?t?n bu ??bh?l?ri ortaya atmaqla bu hadis?nin ba? verm?diyini isbat etm?y? ?al???rlar. Lakin onlar?n tutduqlar? bu yol ?n t??cc?bl? hallar?ndan biridir. ?g?r bel? bir yol izl?m?y? h?mi?? raz? olsayd?lar m?zh?bl?rind?n salamat he? bir ?ey qalmazd?. M?zh?bl?rinin ?saslar?ndan biri say?lan on iki imam etiqad? bel? onlar?n bu ?l??l?rin? ?sas?n g?r?k k?k?nd?n silinib at?ls?n, ??nki bu imamlar? haqq?nda o q?d?r ziddiy?tli x?b?rl?r g?lib ki, m?hz bu m?s?l?d? ?i? c?r?yan? says?z firq?l?r? par?alan?blar.

Bu dediyimizi anlamaq ???n ki?ik bir misal ver?k. Misal ???n H?zr?ti H?seynin z?vc?sinin, y?ni Zeynul-Abidin’in anas?n?n ad? haqq?nda ?i?l?r ?zl?ri bir ?ox x?b?rl?r r?vay?t edibl?r, ?n az? be? d?n? ad deyirl?r. Bu ixtilafa ?saslan?b dig?r isbat olunmu? faktlar? inkar ed? bilm?rik. Y?ni, m?s?l?n onun fars ?ah?n?n q?z? olmas?n? inkar ed? bilm?rik. Ya da pey??mb?rin hans? g?nd? do?ulmas? haqq?nda g?lmi? x?b?rl?r? ?sas?n dig?r s?hih x?b?rl?ri inkar ed? bilm?rik. Ya da Umm Kulsum’un bac?s? Zeyn?b’in n? zaman ?lm?si, h?yat?n?n sonunu harada ke?irm?si haqq?ndak? m?xt?lif r?vay?tl?rin g?lm?si he? c?r onun haqq?nda isbat olmu? tarixi faktlar? inkar etm?y? ?sas vermir.

?eyx ?l-Mufid’in bu evliliyi inkar etm?si v? bunun cavab?

?eyx ?l-Mufid’? q?d?r he? bir ?i? alimi bu evliliyi inkar etm?yib. Onlar da ?hli-s?nn?t kimi bu tarixi fakt?n ba? verdiyini q?bul edirdil?r, lakin ?hli-s?nn?td?n f?rqli olaraq bunu m?xt?lif yollarla izah etm?y? ?al???rd?lar. Lakin ?eyx ?l-Mufid hicri be?inci ?srd? g?l?r?k bu evliliyi inkar etdi. Daha sonra is? onun t?l?b?si ??-??rif ?l-Murt?da “??-?afi” adl? kitab?nda bu fikird? ustaz?na tabe oldu.

?l-Mufid bu evlilikd? ??kk etmi?dir. Onun n?z?rin? ?sas?n bu bar?d? g?lmi? x?b?rl?r sabit deyil, ??nki bunu r?vay?t ed?n ?z-Zubeyr bin B?kkar’d?r. ?z-Zubeyr is? m?lum oldu?u kimi n?s?bi ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?at?r. ?i?l?r is? iddia edirl?r ki, Zubeyr ail?si ?liy? nifr?t edib, ona d??m?n?ilik edibl?r. Buna g?r? d? onlar Zubeyr ail?si il? ?hli-beyt aras?nda ba? vermi? h?r bir evlilik ?laq?sini inkar edirl?r. M?s?l?n Seyyid? S?kin? bint H?seyn’nin Musab bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?r? getm?sini d? inkar edirl?r.

?z-Zubeyr bin B?kkar (v? ya B?kkar ?z-Zubeyri) “?l-Muvaff?qiyyat” kitab?n?n sahibidir. N?s?b alimidir v? onun ?misi Musab bin Abdill?h bin ?z-Zubeyr d? n?s?b alimidir. ?z-Zubeyr bin B?kkar kitab?nda ondan ?oxlu n?ql etmi?dir. ?i?l?r? g?r? h?r ikisi d? n?qll?rind? etibarl? deyill?r.

T?bii ki, ?l-Mufid’in dediyi b?t?n bu iddialar ?sass?zd?r v? onun t??ss?bke?liyini g?st?rir.

H?r ?eyd?n ?vv?l g?r?k ki, Zubeyr ail?si il? ?hli-beyt aras?nda bir d??m?n?ilik olmu?durmu?!

?hli-beyt il? Zubeyr ail?si aras?nda q?z verib, q?z almaq m??hurdur. Bunu h?m s?nni, h?m d? ?i? aliml?ri kitablar?nda qeyd edibl?r.

M?s?l?n Abdullah bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam, H?ccac bin Yusuf ?s-S?qafi t?r?find?n ?ld?r?l?n? q?d?r Ummul-H?s?n bintul-H?s?n bin ?li bin ?bi Talib il? evli olmu?dur. Bunu ?i?l?rin m??hur n?s?b aliml?rind?n biri olan ?bul-H?s?n ?l-?m?ri “?l-Mucdi” kitab?nda deyir. El?c?d? Ruqeyya bintul-H?s?n bin ?li bin ?bi Talib, Amr bin ?l-Munzir bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?r? getmi?dir. Eynil? S?kin? bintul-H?seyn bin ?li bin ?bi Talib is? Musab bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?r? gedib v? bu evlilik ?ox m??hurdur. Bunun ???n m??hur ?i? n?s?b alimi ?bn An?b?’nin “Umd?tut-Talib fi ?ns?b Ali ?bi Talib” kitab?na bax![23] B?t?n bu evlilikl?r g?st?rir ki, Zubeyr ail?si il? ?hli-beyt aras?nda he? bir d??m?n?ilik olmam??d?r.

?st?lik ?idd?tli ?i?liyi il? tan?nm?? ?bn N?dim “?l-Fihrist” kitab?nda deyir: “?z-Zubeyr bin B?kkar: ?bu Abdullah ?z-Zubeyr bin ?bi B?kr B?kkar bin Abdill?h bin Musab bin Sabit bin Abdill?h bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam. M?din? ?hlind?ndir, x?b?r v? n?s?b aliml?rind?n biridir. ?air, saduq, ravi, alic?nab biridir. M?kk?nin qaziliyin? ?stl?nmi?dir...”[24]

?i? alimi ?bn N?dim ?z kitab?nda ?z-Zubeyr bin B?kkar’? do?ru s?zl?, alic?nab biri kimi tan?tm??d?r. ?g?r ?z-Zubeyr bin B?kkar h?qiq?t?n d? ?hli-beyt? d??m?n?iliyi il? tan?nsayd? h?min bu ?i? alimi kitab?nda onu bel? t?qdim ed?rdimi?!

G?r?s?n ?l-Mufid haradan ??xard?r ki, ?z-Zubeyr bin B?kkar ?hli-beyt? d??m?n?ilik etmi?dir? ?z-Zubeyr bin B?kkar’?n babas? Abdullah bin Musab bin Sabit il? ?l-H?seyn’in n?v?l?rind?n biri olan Y?hya bin Abdill?h aras?nda ?dav?t oldu?u ?i?l?r t?r?find?n iddia olunur. Buna g?r? deyirl?r ki, h?min k?s ?l?vil?r? qar?? d??m?n?ilik etmi?dir. Lakin bel? bir iddian?n s?hih oldu?unu f?rz ets?k bel?, m?g?r d??m?n?ilik genl?rl? atadan o?ullar?na ke?irmi?! Biz bilirik ki, ?i?l?r imaml???n atadan o?ula ke?diyin? etiqad edirl?r, amma nasibiliyin atadan o?ula irs il? ke?diyin? d? etiqad etdikl?rini bilmirdik. Onda g?r?k m?bar?k x?lif? ?m?r bin Abdil?ziz d? ?m?rin ail?sind?n oldu?una g?r? l?k?l?nsin!?

Lakin biz bel? bir d??m?n?iliyin oldu?unu k?k?nd?n inkar edirik. Abdulla bin Musab il? Y?hya bin Abdill?h aras?ndak? bu d??m?n?iliyi ?bul-F?r?c ?l-?sfahani “?l-??ani” kitab?nda zikr edir v? ?t-Tab?ri tarixind? qeyd etmi?dir.

?bul-F?r?c ?l-?sfahani’y? g?ldikd? is? o, t??ss?bke? bir ?i?dir. ?l-Qadi ?bu ?li ?l-Muhsin bin ?bil-Qasim ?t-T?nuxi deyir: “Bizim g?rd?y?m?z ?i? ravil?rind?n biri d? ?bul-F?r?c ?l-?sfahani’dir.” ?bul-F?r?c ?m?vil?rd?n olmu?dur, ona g?r? d? aliml?rin ?oxu onun t?rc?meyi hal?nda ?i?lik etm?sind?n t??cc?bl?nmi?l?r. M?s?l?n, ?bnul-?sir deyir: “?i? idi, bu is? q?rib?dir.” ?z-Z?h?bi deyir: “Q?rib? hallardan biri d? budur ki, m?rvanl? biri ?i? olmu?dur.” Yen? deyir: “?i? olmu?dur v? ?m?vil?rd? bel? bir hal nadirdir.” ?bnul-C?vzi deyir: “?iy?lik etmi?dir, onun kimi birisi n? ?zl?y?nd?, n? d? r?vay?tind? siq? deyildir.” ?bn Hac?r deyir: “Zeydi ?i?l?rind?ndir v? bel? bir hal ?m?vil?rd? nadirdir.” Lakin ?i?l?rd?n b?zil?ri onun ?i? olmas?n? inkar etmi?dir. ?l-Xavan?s?ri bunu “Ravd?t ?l-C?nn?t” kitab?nda inkar etmi?dir. Dig?r ?i?l?r is? onun ?i? olmas?n? etiraf edirl?r. Lakin bu ??xsiyy?t haqq?nda oxumaq ist?y?n Doktor Muhamm?d ?hm?d Xal?fullah’?n “Sahibul-??ani ?bul-F?r?c ?l-?sf?hani” kitab?na baxs?n! ?st?nil?n halda h?min bu ??xs r?vay?td? siq? deyildir. Onun r?vay?tind? he? bir ibr?t yoxdur.

Daha ?vv?l qeyd etdiyimiz kimi ?i?l?rin alimi ?l-Mufid bunu ortaya atm?? ilk aliml?ridir. ?l-Mufid’d?n d? ?vv?l ya?am?? ?i? alimi ?bul-Qasim ?li bin ?hm?d ?l-Kufi “?l-?sti?as? fi Bid?is-S?l?s?” kitab?nda bu evliliyi t?sdiql?yir. Bu x?b?rl?r n?s?b aliml?rind?n bir ?ox kanalla r?vay?t olunmu?dur v? bunlar t?vat?r d?r?c?sini bel? ke?ir. Bel? bir x?b?ri yaln?z Zubeyr bin B?kkar il? z?ifl?tm?k is? g?lm?lidir.

M?s?l?n, ??-?eyx H?seyn bin Muhamm?d bin ?l-H?s?n ?d-Diyarb?kiri tarix kitab?nda[25] bu r?vay?tl?ri s?n?dl?ri il? birlikd? r?vay?t etmi?dir. Bunu m?s?l?n ?bn Qat?d?, Asim bin Amr’dan, o da ?bn ?shaq’dan r?vay?t edir. Bir ba?qa r?vay?ti ?bu Amr r?vay?t edir. Sonra ?mam ?hm?d “?l-M?naqib”d? ?bn S?mm?n yolu il? r?vay?t etmi?dir. Bir ba?qa r?vay?t is? Vaqid bin Muhamm?d bin Abdill?h bin ?m?r yolu il? g?lir, bunu ?d-D?vl?bi t?xric etmi?dir. ?bn S?mm?n is? bunun l?fzini ixtisar ed?r?k r?vay?t etmi?dir. Sonra ?m?rin Umm Kulsuma verdiyi mehr bar?d?ki r?vay?tl?ri d? ?bu Amr, ?d-D?vl?bi v? ?bn S?mman r?vay?t etmi?dir. Dig?r r?vay?tl?r is? Umm Kulsum il? onun o?lu Zeydin bir g?nd? ?ld?y?n? hekay? edir. B?t?n bu r?vay?tl?r ?oxdur v? bunlar? ?bn ?shaq, ?d-D?vl?bi, ?bn S?mm?n, Amm?r bin ?bi Amm?r, ?bu Amr v? dig?rl?ri r?vay?t edibl?r v? bu r?vay?tl?rin ?oxunun s?n?dind? Zubeyr bin B?kkar’dan he? bir ?s?r, ?lam?t yoxdur. Bu r?vay?tl?ri r?vay?t ed?nl?rd?n bir ?oxu Zubeyr bin B?kkar’dan daha ?vv?l ya?am??d?r. ?z-Zubeyr bin B?kkar hicri 256-ci ild? v?fat etmi?dir. Lakin bu r?vay?tl?rd?n bir ?oxunu ?bn ?shaq (?bu Abdullah Muhamm?d bin ?shaq bin Y?ssar bin Xayy?r) r?vay?t etdir. ?sl?n farsd?r v? hicri 151-ci ild? v?fat etmi?dir. H?min bu ?bn ?shaq s?zs?z ki, ?z-Zubeyr bin B?kkar’dan ?vv?l ya?am??d?r, n?inki ondan, h?tta ?misi Musab bin Abdill?h bin ?z-Zubeyrd?n bel? daha ?vv?l ya?am??d?r. ?bn ?shaq’?n m??hur t?l?b?si, m??hur sira kitab?n?n sahibi ?bn Hi?am da bu ikisind?n ?vv?l ya?am??d?r. O, ya hicri 213-c? ild?, ya da 218-ci ild? v?fat etmi?dir. Ona g?r? d? ?l-Mufid’in etiraz? ?sass?zd?r v? g?lm?lidir.

?st?lik bunu ?l-?m?ri kimi m??hur ?i? n?s?b alimi kitab?nda t?sdiq etmi?dir. ?bn An?b?’nin “Umd?tut-Talib fi ?ns?b Ali ?bi Talib” kitab?na m?q?ddim? yazan muh?qqiq h?min bu m?q?ddim?sind? ?l-?m?ri haqq?nda deyir: “?i?l?rin ilk n?s?b aliml?rind?n olan ??-?eyx ?l-?m?ri: ?bul-H?s?n ?li ?s-Sufi N?cm?ddin ?bul-H?s?n ?li bin Muhamm?d bin ?li bin Muhamm?d. N?s?bi ?m?r bin ?li Zeynil-Abidin’? q?d?r ?at?r. Buna g?r? d? ona ?l-?m?ri deyilmi?dir. ?bnus-Sufi ad? il? tan?nm??d?r. N?s?b alimidir. Hicri 443-c? ild?n sonraya q?d?r sa? olmu?dur. ?ki seyyidin, ?l-Murt?da v? ?r-Rida’n?n m?asiridir. Onunla ?bn An?b? aras?nda ?? ?sr vard?r v? onun “?l-M?cdi fi ?ns?b ?t-Talibin” adl? kitab? vard?r.”[26] H?min bu ?l-?m?ri ?i?l?rd?ki n?s?b aliml?rinin ?eyxi say?l?r. ?l-Mufid n?s?b alimi deyildir, ?i?l?rd? ?l-Mufid fiqh alimi kimi tan?nm??d?r. N?s?b m?s?l?l?rind? is? fiqh aliminin deyil, n?s?b aliminin s?z? ke??rlidir. ?st?lik ?l-?m?ri ?z? ?hli-beytd?ndir v? ?z n?s?bini ham?dan yax?? bilir. H?min bu ?l-?m?ri “?l-Mucdi” kitab?nda deyir: “Fatim?d?n – aleyh?ss?l?m – olan q?z? Umm Kulsum, ad? Ruqeyy?dir. ?m?r bin ?l-Xattaba ?r? getmi?dir v? ondan Zeydi d?nyaya g?tirmi?dir...[27]”

?i?l?rd? ?minul-?slam ad? il? tan?nan ?t-Tab?rsi kitab?nda[28] deyir: “Umm Kulsum’a g?ldikd? is?, m?hz onunla ?m?r bin ?l-Xattab evl?nmi?dir. Bizim ?shab?m?z deyir ki, ?li – aleyhiss?l?m – ?oxlu m?dafi?, ?idd?tli imtina, h?r c?r b?han? g?tirdikd?n sonra evl?ndirmi?dir. Bel?ki b?t?n bunlardan sonra q?z?n m?s?l?sini ?l-Abbas bin Abdilmutt?lib’? tap??rma?? ona z?rur?t vadar etmi?dir. O da onu ?r? vermi?dir...”

?l-Kuleyni “?l-Kafi” kitab?nda “T?zvic Umm Kulsum” bab?nda r?vay?t edir: “?li bin ?brahim, atas?ndan, o da ?bn ?bi Umeyr’d?n, o da Hi?am bin S?lim’d?n, o Hamm?d’d?n, o da Z?rara’dan, o is? ?bu Abdullah’dan – aleyhiss?l?m – Umm Kulsum’un ?r? verilm?si haqq?nda r?vay?t edir: “Bu, bizd?n q?sb olunmu? bir f?rcdir[29].”

Muhamm?d bin ?bi Umeyr’d?n, o da Hi??m bin S?lim’d?n, o da ?bu Abdill?h’d?n – aleyhiss?l?m – bel? dediyini r?vay?t edir: “Onun ?lini ist?dikd? m?minl?rin ?miri ?li dedi: “O, u?aqd?r.” Dedi: Abbasla qar??la?d? v? ona dedi: “M?nd? n? var ki? N? eybim var ki?” Abbas dedi: “N? olub ki?” Dedi: “Qarda??n o?lundan q?z?n? ist?dim, m?ni geri ?evirdi.Allaha and olsun ki, z?mz?mi dolduraram v? sizin he? bir h?rm?t m?qam?n?z? sa? buraxmaram, ham?s?n? da??daram. Sonra ona qar?? iki ?ahid g?tirib o?urluq etdiyini g?st?r?r?m, sonra sa? ?lini k?s?r?m.” Abbas onun yan?na g?ldi v? ona x?b?r verdi. Ondan q?z?n i?ini ona tap??rmas?n? ist?di, o da verdi.”[30]

Kitaba t?hqiq yazan kitabda Umm Kulsum haqq?nda m?lumat vermi?. Onun ?linin q?z? oldu?unu s?yl?mi?dir. Daha sonra is? ?l-Mufid’in s?zl?rini g?tirmi?dir. Sanki bunlarda ?l-Mufid’in s?zl?ri ?l-Kuleyni’nin h?disl?rind?n ?st?nd?r. Halbuki, h?dis aliml?ri “M?ratul-Uqul” kitab?nda h?disl?rin s?hih oldu?unu g?st?rmi?dir.

Dig?r iki r?vay?ti is? ba?qa babda qeyd etmi?dir v? bu iki r?vay?ti t?qdim edir?m:

“Humeyd bin Ziyad, ?bn S?ma?’d?n, o da Muhamm?d bin Ziyad’dan, o da Abdullah bin S?nan’dan v? Muaviy? bin Amm?r’d?n, o da ?bu Abdullah’dan r?vay?t edir: “Ondan ?ri ?lm?? qad?n haqq?nda soru?dum; idd?tini evind? ke?irm?lidir, yoxsa ist?diyi yerd??” Dedi: “Dil?diyi yerd?, ?m?r ?l?rk?n ?li Umm Kulsumun yan?na g?ldi v? onu q?vm?n?n yan?na g?t?rd?.” ?kinci r?vay?t d? bunun kimidir.[31]

Ola bil?r ki, ?i?l?r imamlar?ndan g?l?n bu r?vay?tl?rin z?if oldu?unu iddia etsinl?r. ??nki onlarda art?q ad?t olmu?dur ki, ?z planlar?na uy?un olmayan r?vay?tl?ri z?if sayaraq qa?ma?a ?al???rlar. Lakin bu qeyd etdiyimiz d?rd h?disin d?rd? d? ?i? aliml?rin? g?r? q?buldur. ?i?l?rd? m?h?ddisl?rin x?tmi olaraq tan?nan Muhamm?d ?l-Baqir ?l-M?clisi “Miratul-Uqul” kitab?nda “t?zvic Umm Kulsum” bab?ndak? iki h?disin “h?s?n” oldu?unu demi?dir (bax: “M?ratul-Uqul”, 20/24), “?ri ?lm?? v? onunla ?laq?d? olmu? qad?n harada idd?tini ke?irm?lidir v? ona vacib olan n?dir” bab?ndak? iki h?disd?n birincisini “m?vsuq”, ikincisini is? “s?hih” saym??d?r. (bax: “Miratul-Uqul”, 21/197)

?l-M?clisi bu evliliyi inkar ed?n ?l-Mufid’? v? dig?rl?rin? cavab ver?r?k deyir: “Ola bilsin ki, bu iki alim bunu ona g?r? qeyd etmi?dir ki, r?qibl?r? (y?ni ?hli-s?nn?t?) qar?? ?st?n olsunlar. ?l-Mufid’in d? bunun ba? verm?sini inkar etm?si d? bel?dir, bel?ki o, bununla b?yan edir ki, bu hadis? onlar?n (?hli-s?nn?tin) r?vay?t yollar? il? sabit olmam??d?r. Yoxsa bu x?b?rl?r varid olduqdan v? daha sonra s?n?dl?ri il? birlikd? g?tir?c?yimiz r?vay?tl?rd? ?linin – aleyhiss?l?m – ?m?r ?l?rk?n g?lib Umm Kulsumu evin? g?t?rm?si qeyd olunduqdan v? “Bih?rul-?nvar” kitab?nda r?vay?t etdiyim r?vay?tl?rd?n sonra bunu inkar etm?k ?ox q?rib?dir. Bunun cavab?nda ?sas g?t?r?l?n budur ki, bu hadis? t?qiyy? v? m?cburiyy?t qar??s?nda ba? vermi?dir. Bel? bir ehtimal uzaq ehtimal say?lmaz, ??nki ?ox zaman z?rur?td? haramlar?n h?kml?ri d?yi?ir v? vacibl?rd?n olur...”[32]

Hicri ???nc? ?srin n?s?b aliml?rind?n ?hm?d bin Y?hya ?l-B?l?zuri n?s?b haqq?nda yazd??? kitab?nda deyir: “Umm Kulsum ?m?r bin ?l-Xattab’a ?r? getmi?dir, ondan Zeyd bin ?m?ri d?nyaya g?tirmi?dir. ?m?r q?tl olunduqdan sonra Muhamm?d bin Caf?r bin ?bi Talib il? evl?nmi?dir. O da ?ld?kd?n sonra Abdullah bin Caf?r, Zeyn?bd?n sonra onunla evl?nmi?dir. Umm Kulsum v? o?lu Zeyd eyni g?nd? v?fat etmi?dir. Onlar?n c?naz?sini Abdullah bin ?m?r q?lm??d?r...”[33]

M?asir ?i? aliml?rind?n ??-?eyx Muhamm?d Baqir ?l-Mahmudi “?nsab ?l-??r?f” kitab?n?n t?hqiqind? deyir: “?bnul-K?lbi deyir: “Umm Kulsum bint ?li ?m?rd?n Zeyd bin ?m?r v? Ruqeyy? bint ?m?ri d?nyaya g?tirmi?dir. Zeyd v? anas? bir g?nd? v?fat etmi?dir v? Zeyd ald??? yaradan v?fat etmi?dir. ?m?r ?ld?kd?n sonra Aun bin Caf?r bin ?bi Talib, sonra Muhamm?d bin Caf?r il?, sonra is? Abdullah bin Caf?r il? evl?nmi?dir.”

Ola bilsin ki, bunu oxuyan ?i?l?r ?bnul-K?lbi’nin kim oldu?unu tan?m?rlar. Ona g?r? d? onun haqq?nda ki?ik m?lumat verim. ?i? alimi ?bn N?dim onun haqq?nda “?l-Fihrist” kitab?nda deyir: “T?fsir, ?xbar v? insanlar?n h?yat?n? bil?n kuf?li alimdir. N?s?b elmind? dig?r aliml?rd?n ?vv?l ya?am??d?r...Muhamm?d bin S?ib ?l-K?lbi Kuf? ??h?rind? hicri 146-c? ild? v?fat etmi?dir.”

?bn K?lbi, onun ?sl ad? ?bul-Munzir Hi?am bin ?bin-Nadr Muhamm?d bin ?s-S?ib bin B???r ?l-K?lbi’dir. ?i?l?rin imam? ?s-Sadiq’in ?shab?ndand?r. Onun atas? is? Muhamm?d bin ?s-S?ib ?l-K?lbidir. O is? ?mam ?l-Baqir’in ?shab?ndand?r. Bu ikisi haqq?nda ?i? ?eyxi Abbas ?l-Qummi deyir: “?l-K?lbi, n?s?b alimidir. Ona h?m d? ?bnul-K?lbi deyilir. ?bul-Munzir Hi?am bin ?bin-Nadr Muhamm?d bin ?s-S?ib bin B???r ?l-K?lbi, Kuf? ??h?rind?ndir. ?nsanlar i?ind? n?s?b elmind? ?n elmlisi idi. N?s?b elmind?n bir hiss?sini atas?, ?mam ?l-Baqir’in ?shab?ndan olan ?bun-Nadr Muhamm?d bin ?s-S?ib’d?n alm??d?r. ?bun-Nadr is? Qurey?in n?s?bini ?bu Salehd?n, o da Aqil bin ?bi Talib’d?n alm??d?r...N?s?b v? t?fsir alimi olmu?dur, hicri 146-c? ild? Kuf?d? v?fat etmi?dir.”[34]

N? ?c?b ?i?l?r ?z imamlar?n?n ?shab?ndan ?n g?cl? n?s?b aliml?rind?n g?l?n ?ahidliyi deyil, be?inci ?srd? ya?am?? ?l-Mufid’in g?lm?li etiraz?n? q?bul edirl?r?!

?l-Mufid bu evliliyi ??bh? alt?na qoymaq ???n ba?qa yollara da ?l atm??d?r. ?z-Zubeyr bin B?kkar haqq?ndak? ??bh?l?r? cavab verdikd?n sonra onun dig?r ??bh?l?rin? baxaq. ?l-Mufid deyir: “H?dis ?zl?y?nd? f?rql?nir. B?z?n ?linin – aleyhiss?l?m – ?z?n?n ?qdi ba?lad???, b?z?n is? Abbas?n bunu etdiyi, b?z?n is? bu evlilik ?qdinin ?m?rin t?hdidind?n sonra oldu?u, b?z?n is? bunun ?linin ?z ixtiyar? v? se?imi il? oldu?u r?vay?t olunur.

Daha sonra is? ravil?rd?n b?zil?ri zikr edir ki, ?m?rd?n Zeyd ad?nda o?lu olmu?dur, b?zil?ri is? onunla ?laq?d? olmam??dan ?vv?l ?ld?r?ld?y?n? deyir. B?zil?ri deyir ki, Zeyd bin ?m?rin ?vladlar? olmu?dur, b?zil?ri is? Zeydin ?z?nd?n sonra ?vlad t?rk etm?d?n ?ld?y?n? deyirl?r. B?zil?ri onun v? anas?n?n birlikd? ?ld?y?n? deyir, b?zil?ri is? anas?n?n ondan sonra ya?ad???n? deyir. B?zil?ri deyir ki, ?m?r Umm Kulsuma q?rx min dinar mehr vermi?dir, b?zil?rin? g?r? is? d?rd min dinar vermi?dir. B?zil?rin? g?r? mehri ?lli min dinar olmu?dur. Bu ixtilaf h?disi batil etmi? olur.”[35]

H?r ?eyd?n ?vv?l bilm?k laz?md?r ki, bir hadis? haqq?nda m?xt?lif m?lumatlar?n r?vay?t olunmas?, h?min hadis?nin ba? verm?m?si anlam?na g?lm?z. ?mumiyy?tl? bu hadis?ni bu s?b?b? g?r? inkar etm?k g?l?ncd?r. Pey??mb?rin – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – do?umu v? ?l?m? haqq?nda m?xt?lif r?vay?tl?rin r?vay?t olunmas? he? bir ?ey? t?sir etm?z. V? yaxud ?i?l?rin ?zl?rinin H?zr?ti ?linin ?vladlar?n?n say?nda ixtilaf etm?l?ri ?linin he? bir ?vlad?n?n olmamas?na d?lal?t etm?z. ?l-Mufid ?z? ?vladlar?n?n say?n?n 27 oldu?unu deyir, “?ay?n ??-?i?” kitab?n?n sahibi ?l-?min is? bunun 33 oldu?unu deyir. ?l-M?sudi onlar?n say?n?n 31 oldu?unu, ?bul-Qasim ?smay?l is? 32 oldu?unu deyir. ?l-Y?mari is? 29 oldu?unu deyir.

Sonra ?i? aliml?ri ?zl?ri ?li Zeyn?l-Abidin’in anas?n?n, y?ni H?zr?ti H?seynin z?vc?sinin ad? bar?d? ixtilaf edibl?r, be?? yax?n ad deyilmi?dir. Halbuki ham? bilir ki, onun anas? fars ?ahzad?si olmu?dur, ?sir d??m?? v? H?seyn? qism?t olmu?dur. ?ndi onun ad?n?n d?qiq bilinm?m?si, biz? ?sas verirmi ki, onun ??hzad? s?lal?sind?n oldu?unu inkar ed?k?! El?c?d? Mehdi Munt?zar?n anas?n?n kimliyind? d? ixtilaf edibl?r. M?g?r b?t?n bunlarla bir ?eyi inkar etm?k m?mk?n olsayd?, o zaman ?i?l?rin dininin ?oxunu inkar etm?k asan olard?. ?l-Mufid ortaya ??bh? at?r, Zeydin ?vlads?z ?ld?y?n?, yoxsa ?z?nd?n sonra ?vlad t?rk etdiyini, anas? il? bir g?nd? ?ld?y?n?, yoxsa ayr?-ayr? vaxtlarda ?ld?y?n? v? sair ixtilaflar? ortaya at?r ki, bununla bu hadis?nin k?k?nd?n yalan oldu?unu isbat etsin. Bu hiyl?garlar?n hiyl?sidir! Halbuki, elm ?hli bel? hallarda s?hih olan il? z?if olan g?r??l?rin aras?n? ay?r?r v? s?hih g?r??? q?bul ed?r?k z?if g?r??l?ri k?nara at?rlar. Bir d? ?l-Mufid’in evliliyin keyfiyy?ti haqq?nda ortaya atd??? ixtilaflar is? onlar?n ?z r?vay?tl?rin? ?sas?ndir. Bizim r?vay?tl?rimiz bu evliliyin ?linin ?z ixtiyar? il? oldu?unu g?st?rir. Ax? nec? ola bil?r ki, ?li q?z?n? t?hdid qar??s?nda ?m?r? ?r? versin?! M?g?r kims? ?z can?ndan qorxub ?z ??r?fini kafir sayd???, ?n yax?? halda fasiq v? zal?m sayd??? birin? ?r? ver? bil?rmi?! Bir d? ?li kimi biri t?hdidd?n niy? qorxmal?d?r ki? Halbuki ?l-Mufid kitab?nda r?vay?t edir ki, H?zr?ti ?li b?dr d?y???nd? m??rikl?rin yar?s?ndan ?oxunu ?z? t?klikd? q?rm??d?r. H?tta aliml?rind?n Nem?tullah ?l-C?zairi ?linin pey??mb?rd?n bel? – sall?llahu aleyhi va s?ll?m –c?sur oldu?unu deyir. Bel? bir insan m?g?r hans? ??kild? ?z?n? qorumaq ???n ?z q?z?n? zorla ?r? ver? bil?r?!

Qald? ki, ?m?rin Umm Kulsum il? ?laq?d? olmadan ?vv?l ?lm?sin?, bel? bir ?eyi n?s?b aliml?ri s?yl?mirl?r. ?hli-s?nn?td?n ?mumiyy?tl? he? k?s bunu dem?mi?dir. Bunu dey?n ?i? alimi ?l-M?sudi’dir. ?l-M?sudi is? ?i?likd? ifrata ged?nl?rd?ndir. El?c?d? Zeydin ?z?nd?n sonra ?vlad t?rk etm?d?n ?lm?si v? anas? il? eyni g?nd? ?lm?si bar?sind? g?l?n h?disl?r s?hihdir. ?hli-s?nn?t bundan ba?qa he? bir ?ey demir v? ?hli-s?nn?td? bundan ba?qa bir g?r?? yoxdur.

Mehrin d?y?rin? g?ldikd? is? q?bul olunmu? g?r??? g?r? bunun miqdar? q?rx min dinar olmu?dur. Bu g?r?? ?t-Tab?rinin tarixind?[36], ?bn Sad?n “?t-Tab?qat ?l-Kubra” kitab?nda[37], ?bnul-?sirin “?l-Kamil” kitab?nda[38], “T?hzib Tarix D?m??q” kitab?nda[39], “?al?m ?n-Nis?” kitab?nda[40] v? ?d-Diyarb?kiri’nin tarix kitab?nda[41] t?sdiql?dikl?ri g?r??d?r. Mehrin ?lli min yoxsa on min olmas? bar?d?ki ixtilaf is? yaln?z ?i? alimi ?l-Yaqubi t?r?find?n tarix kitab?nda zikr olunmu?dur.[42]

M?g?r mehrin miqdar?n?n d?qiq bilinm?m?si, bu bar?d? f?rqli fikirl?rin olmas? bu evliliyin ba? verm?m?si anlam?na g?lirmi?! Bel? bir ?eyi yaln?z s?feh iddia ed?r!

?lav?l?r

?nternetd? b?zi yalanlar v? ?sass?z d?lill?r d? qeyd olunur v? onlara burada ayd?nl?q g?tirm?k laz?md?r. ?bn Hac?rin “?l-?sab?” kitab?nda ?m?rin ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum il? evl?ndiyinin qeyd olundu?u iddia olunur. ?limizd?ki “?l-?sab? fi T?myiz ?s-S?hab?” kitab?na n?z?r sald?q. Kitab?n arxas?nda kitabda qeyd olunan k?sl?rin adlar? s?hif?si il? birlikd? t?qdim olunmu?dur. Umm Kulsum bint ?bi B?krin ad? ?? d?f? qeyd olunmu?dur v? h?r ?? yerd? d? deyil?n bu iddiadan bir ?ey tapmaq olmur. Lakin Umm Kulsum bint ?li il? Umm Kulsum bint ?bi B?krin t?rc?meyi-hallar?na baxd?q. ?l-Hafiz ?bn Hac?r, Umm Kulsum bint ?li il? evl?n?n k?sin ?m?r oldu?unu qeyd etmi?dir, lakin ?bu B?krin q?z? Umm Kulsumun ?m?r il? evl?ndiyini qeyd etm?mi?dir.

Sonra guya ?bn Quteyb? “?l-M?arif” kitab?nda ?linin b?t?n q?zlar?n?n Aqil il? Abbas?n o?ullar?na ?r? getdiyini dediyi iddia olunur. ?l-M?arif kitab?n?n ?limizd?ki n?sx?sin? baxd?qda bunun yalan v? t?hrif oldu?unun ?ahidi oluruq. ??nki ?bn Quteyb? h?min kitabda ?li bin ?bi Talibin q?zlar? haqq?nda bunlar? qeyd edir: “Zeyn?b ?l-Kubra bint Fatim? Abdullah bin Caf?rin xan?m? olmu? v? ondan u?aqlar? olmu?dur. Onlar?n adlar?n? qeyd etdik. Umm Kulsum ?l-Kubra’ya g?ldikd? is?, o, Fatim?nin q?z?d?r. ?m?rin yolda?? olmu? v? ondan u?aqlar? olur v? onlar?n adlar?n? daha ?vv?l zikr etmi?ik...?linin qalan q?zlar? is? - Ummul-H?s?n’d?n ba?qa – Aqilin v? Abbas?n o?ullar? il? evl?nibl?r. Ummul-H?s?n is? Cad? bin Hubeyr? ?l-M?xzumid? ?rd? olmu?dur, h?m?inin Fatim? d? istisnad?r, o is? ?l-Haris bin ?s?d o?ullar?ndan Said bin ?l-?sv?d’d? ?rd? olmu?dur.”[43] Bunun da bir yalan oldu?u anla??lm?? olur.

Daha sonra is? maliki alimi Muhamm?d bin Abdil-Baqi ?z-Zurqani’nin s?zl?rini d?lil g?tirirl?r. ?z-Zurqani deyir: “Umm Kulsum is? ?m?r bin ?l-Xattab il? evl?nmi? v? (Umm Kulsum) h?ddi-b?lu?a ?atmam?? ?m?r v?fat etmi?dir...”[44] Bunun cavab? is? budur ki, ?z-Zurqani hicri 1122-ci ild? (miladi 1710-cu ild?) v?fat etmi?dir. O, son d?vrd? ya?am?? aliml?rd?n biridir. Ondan ?vv?l kimins? bel? bir s?z dediyini bilmirik. Ola bilsin ki, ?bn Sad’?n “?t-Tab?qat ?l-Kubra” kitab?ndak? s?zl?rini n?ql etm?k ist?mi?, lakin bunu n?ql ed?rk?n x?ta etmi?dir. ?bn Sad s?z? ged?n kitab?nda bu bar?d? deyir: “Onunla ?m?r bin ?l-Xatt?b evl?nmi?dir v? o, bu zaman q?z u?a?? idi, h?ddi b?lu?a ?atmam??d?. ?m?r ?l?n? q?d?r onun z?vc?si olaraq qalm??d?r v? ondan Zeyd bin ?m?r v? Ruqeyy? bint ?m?ri d?nyaya g?tirmi?dir.”[45] ?st?nil?n halda ?z-Zurqani’nin s?zl?ri, n? d? ki, ?bn Sad’?n s?zl?ri he? bir ?eyi isbat etmir, ??nki bu, aliml?rin m?c?rr?d s?zl?ridir. Aliml?r is? x?ta etm?y? m?hkumdurlar.

Yen? internet s?hif?l?rinin birind? ?i?l?r iddia edirl?r ki, guya “?m?rl? Umm Kulsum’un nikah? hicri 17-ci ild? ba? verib. O vaxt Umm Kulsum’un 4-5 ya?? olard?. Dem?li o, 12 v? ya 13-c? hicri ilind? anadan olub.” Bu c?ml?ni is? “Tarixu ?bil-Fida” kitab?na (1/171) aid edirl?r. Lakin biz “Tarixu ?bil-Fida” kitab?na hicri 17-ci ild? ba? ver?nl?r haqq?nda yaz?lanlara baxanda g?r?r?k ki, orada sad?c? olaraq bu s?zl?r qeyd olunur: “Umm Kulsum bint ?li bin ?bi Talib il? evl?ndi v? o, Fatim?nin – radiyallahu anhum? - q?z?d?r.” Ayd?n olur ki, bu da bir yaland?r.

Yen? ?d-Diyarb?kiri’nin ”Tarixul-Xamis” kitab?nda yaz?lan ?linin q?z? Umm Kulsum’un ?lini ist?diyini, lakin Umm Kulsum’un bunu geri ?evirdiyi yaz?l?r. Lakin bu, bir x?tad?r. ??nki ?d-Diyarb?kiri bunu “?r-Riyad ?n-N?dra” kitab?ndan n?ql edir, lakin ?r-Riyad ?n-N?dra kitab?nda ?linin q?z? Umm Kulsum’un ad? ke?mir. Buradan da anla??l?r ki, bu ya m??llifin s?hvi, ya da kitab?n ?z?n? k???r?nin, ya da kitab? ?ap ed?nl?rin s?hvidir. Buna b?nz?r eyni s?hv ?mam ?n-N?v?vi’nin “T?hzibul-?sma” kitab?nda da ke?ir.[46]

Yekun olaraq b?yan edirik ki, ?m?rin ?linin q?z? Umm Kulsum il? - radiyallahu anhum - evl?nm?sind? he? bir ??kk ola bilm?z. ?l-Mufid kimil?rin bunu inkar etm?si ondan ir?li g?lir ki, onlar bu fakt? ?z etiqadlar? il? bir araya s????d?ra bilmirl?r, ??nki onlar?n etiqad? ?li il? ?m?rin aras?nda bir ?dav?tin olmas?n? t?l?b edir. Lakin bu evlilik bunun tam ?ksini g?st?rir.

Son fayda

Kim ?m?rin ?linin q?z?n? yaln?z atas?na h?d? qorxu g?ldikd?n sonra ald???n? iddia ed?rs?, bununla H?zr?ti ?liy? b?y?k bir iftira atm?? olur, ??nki bir ataya ?z q?z?n? kafir? v? ya fasiq? ?r? verm?si caiz deyildir. ?li is? Fatim?d?n olan bir pey??mb?r n?v?sini yaln?z ??r?fli, m?min birin? ver? bil?rdi. ??nki Umm Kulsum’u layiq olmad??? bir kims?y? verm?k onun haqq?na z?lm etm?kdir, ?slam is? bunu qada?an edir.

?i? alimi ?l-M?clisi’nin yuxar?dak? s?zl?rind?n anlad?q ki, H?zr?ti ?li ?z q?z?n? m?cburiyy?t alt?nda qalaraq verib v? ona g?r? z?rur?td? haramlar halal olur. ?l-M?clisi’nin dediyi bu qayda do?rudur, lakin onun dar d???nc?si ?slam?n dig?r h?qiq?tind?n qafil qalmas?na s?b?b olub. Bilm?k laz?md?r ki, biz z?rur?tin haramlar? halal etdiyini des?k d? el? haramlar var ki, onlar? he? bir halda halal ed? bilm?z. ?g?r bir m?s?lman? ?l?m il? t?hdid ed?r?k ona ba?qas?n? ?ld?rm?yi ?mr ets?l?r v? ya ona ba?qas?n? zorlama?? ?mr ets?l?r, bel? bir halda m?s?lmana h?min ?m?li etm?k halal olmaz. Eynil? ata z?rur?t qar??s?nda qal?b q?z?n?n h?yat?n? m?hv ed? bilm?z, q?z?n? bir kafir? ?r? ver?r?k onun namusunu l?k?l?y? bilm?z.

?m?rin Umm Kulsumu u?aq olark?n qucaqlamas?, aya??na baxmas? haqq?nda g?l?n r?vay?tl?rin is? he? bir s?hih deyildir.[47]

Sall?llahu al? seyyidin? Muhamm?d va al? ?lihi va sahbihi va s?ll?m!

[1] S?hih ?l-Buxari, 2725

[2] ?bn ?bi ?eyb?, “?l-Musann?f”, (18874)

[3] ?l-Hakim, “?l-M?st?dr?k”, r?q: 8009; ?z-Z?h?bi “?t-T?lxis”d? deyir: “s?hihdir.”

[4] ?eyx Nasir ?l-Albani, “?rvaul-?alil”, 6/154

[5] ?l-Beyh?qi, “?s-Sun?n ?l-Kubra”, r?q: 13776

[6] ?z-Zeylai’nin “Nasbur-Ray?” kitab?n? t?hqiq ed?n deyir: “?bu Davud bunu “qad?nlar?n v? ki?il?rin c?naz?si g?tirildikd? kim ?n? ke?iril?r” bab?nda (s?h: 99) v? ?n-N?sai “qad?n v? u?a??n c?naz?sinin birl??m?si” bab?nda (s?h: 380) v? ?l-Beyh?qi (4/33) r?vay?t etmi?l?r. ?n-N?v?vi “?l-M?cmu” kitab?nda (5/224) deyir: “?snad? s?hihdir.”

[7] Yen? kitab? t?hqiq ed?n burada bir qeyd etmi? v? demi?dir: “?l-Beyh?qi (4/33) v? ?n-N?sai “ki?il?rin v? qad?nlar?n c?naz?si” bab?nda (s?h: 280) r?vay?t edibl?r, yaln?zca onun r?vay?tind? insanlar aras?nda ?bn ?m?r v? qalanlar? is? oldu?u kimi zikr olunmu?dur. Bunu ?d-D?raqutni (s?h: 194) r?vay?t etmi?dir. ?n-N?v?vi “?l-M?cmu” ?s?rind? deyir: “?snad? h?s?ndir.” Bunu ?bn C?rud “?l-Munt?qa” ?s?rind? (s?h: 267) s?hih isnadla r?vay?t etmi?dir.”

[8] ?z-Zeylai, “Nasbur-Ray?”, 2/183

[9] ?bn Hac?r, “T?lxis ?l-Habir”, 2/146

[10] Bax: T?lxis ?hk?m ?l-C?n?iz” 1/51

[11] “?il?m ?l-V?ra bi ?al?m ?l-Hud?”, s?h: 204

[12] ?bnul-?sir, “Usd ?l-?ab?”, 1/981

[13] ?l-Hafiz ?bn Hac?r, “?l-?sab? fi T?myiz ?s-Sahab?”, 6/8

[14] ?l-Hafiz ?bn Hac?r, “T?hzibut-T?hzib”, 8/324

[15] “?hqaqul-Haqq”, 2/490

[16] “?l-?sab?”, 4/964

[17] “Vafiyy?t ?l-Ay?n”, 3/07

[18] “Nur ?l-?bsar”, s?h: 701

[19] ?bn K?sir, “?l-Biday? van-Nihay?”, 7/157

[20] ?z-Z?h?bi, “Mizanul-?tid?l”, 3/351 (r?q: 1295)

[21] Bax: “?l-?nvar ?n-Nem?niyy?” (1/83-84)

[22] Bax: “?l-?nvar ?n-Num?niyy?”, 1/35

[23] s?h: 88

[24] “?l-Fihrist”, s?h: 177

[25] “Tarix ?l-Xamis fi ?hval ?nfus ?n-N?fis”, s?h: 284-285

[26] “Umd?tut-Talib”, m?q?ddim?, s?h: 8

[27] ?bn An?b?, “Umd?tut-Talib”, s?h: 83

[28] ?il?m ?l-Vara bi ?al?m ?l-Hud?”, s?h: 204

[29] “F?rc”, y?ni qad?n?n ?vr?t orqan?.

[30] “?l-Furu min ?l-Kafi”, 5/346

[31] Bax: “?l-Furu min ?l-Kafi”, 6/115-116.

[32] “M?ratul-Uqul”, 2/45

[33] “?ns?b ?l-??r?f”, 1/402

[34] “?l-Kun? val-?lqab”, 3/59

[35] “?l-M?s?il ?s-S?rviyy?”, s?h: 89-90

[36] “Tarixut-Tab?ri”, 5/23

[37] “?t-Tab?qat ?l-Kubra”, 8/463

[38] “?l-Kamil”, 3/53

[39] “T?hzib Tarix D?m??q”, 6/28

[40] “?al?m ?n-Nis?”, 4/256

[41] “Tarix ?l-Xamis”, s?h: 284

[42] Bax: (2/150)

[43] ?bn Quteyb?, “?l-M?arif”, s?h: 211, Darul-M?arif, d?rd?nc? n??r

[44] ?z-Zurqani, “??rh M?vahibil-L?duniyy?”, 7/11

[45] “?t-Tab?qat ?l-Kubra”, 8/463

[46] Bax: “T?hzibul-?sma”, 2/369

[47] ?m?rin Umm Kulsum’un bald?r?na baxmas? haqq?nda g?lmi? r?vay?tin z?ifliyi ???n bax: ?eyx Nasirud-Din ?l-Albani, “Silsil?tul-?h?disis-Daif?”, 3/434

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bunda bir problem yoxdur,?m?r® ?linin® q?z? il? evl?n? bil?rdi, ?slam bunu haram etmir.Bir ki?inin ba?qa bir f?zil?t sahibil? qohum olmas?nda bir q?riblik yoxdur.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

Bunda bir problem yoxdur,?m?r® ?linin® q?z? il? evl?n? bil?rdi, ?slam bunu haram etmir.Bir ki?inin ba?qa bir f?zil?t sahibil? qohum olmas?nda bir q?riblik yoxdur.

Rafizil?rin ?m?r(ra) haqq?nda batil etiqadlar?n? ?linin (ra) ?z q?z? Ummu G?ls?m ?m?r? verm?si b?sb?t?n alt ?st edir.

Bunlar ?slind? ?m?r? t?n etm?k il? ?liy? t?n etmi? say?l?rlar.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Rafizil?rin ?m?r(ra) haqq?nda batil etiqadlar?n? ?linin (ra) ?z q?z? Ummu G?ls?m ?m?r? verm?si b?sb?t?n alt ?st edir.

Bunlar ?slind? ?m?r? t?n etm?k il? ?liy? t?n etmi? say?l?rlar.

Ok. Siz bu meselede hec kese ten etmeyin ve bu "mohtewem" tarixi hadiseni oldugu kimi qebul edin))) Sabah qizlariniza kimse elci duwse qizinizi siz de gonderersiz oglan baxar budlarini baldirlarini ellewdirer sonra raziyam deyer))) axi bu hadisede nasibilerin qeyret agaci omerin mehz bu cur etdiyi yazilir. Siz de bunu tekrar edersiz cunki rawidi xelifelerin sunnesine sarilmaq size vacibdir))))

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

Ok. Siz bu meselede hec kese ten etmeyin ve bu "mohtewem" tarixi hadiseni oldugu kimi qebul edin))) Sabah qizlariniza kimse elci duwse qizinizi siz de gonderersiz oglan baxar budlarini baldirlarini ellewdirer sonra raziyam deyer))) axi bu hadisede nasibilerin qeyret agaci omerin mehz bu cur etdiyi yazilir. Siz de bunu tekrar edersiz cunki rawidi xelifelerin sunnesine sarilmaq size vacibdir))))

?g?r ?m?rin (ra) q?z?n budlar?na baxmas? m?s?l?sini d? t?sdiq el?sin ?lini (ra) lap t?hqir etmi? say?lacaqsan.

Share this post


Link to post
Share on other sites

?g?r ?m?rin (ra) q?z?n budlar?na baxmas? m?s?l?sini d? t?sdiq el?sin ?lini (ra) lap t?hqir etmi? say?lacaqsan.

baxmasi nedi a kiwi sohbet ellewdirmesinden gedir baxmasindan yox))) daha butun menbeleriniz bu hadiseni bu cur teqdim edir de tesdiq etsez gerek hamisini tesdiq edesiz. Ve yaxud da Wielerin etdiyi kimi bu hadisieni umumilikde uydurma adlandirib redd edesiz. Secim sizindir))))

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

baxmasi nedi a kiwi sohbet ellewdirmesinden gedir baxmasindan yox))) daha butun menbeleriniz bu hadiseni bu cur teqdim edir de tesdiq etsez gerek hamisini tesdiq edesiz. Ve yaxud da Wielerin etdiyi kimi bu hadisieni umumilikde uydurma adlandirib redd edesiz. Secim sizindir))))

N? ?laq?si var m?vzu il?? Mufidd?n ba?qa ?ks?r ?i? aliml?ri bu evliliyi t?sdiq edib.Mufidin d? a?z?ndan m?clisi vurub v? cavab?n? art?qlamas? il? verib .

Share this post


Link to post
Share on other sites

N? ?laq?si var m?vzu il?? Mufidd?n ba?qa ?ks?r ?i? aliml?ri bu evliliyi t?sdiq edib.Mufidin d? a?z?ndan m?clisi vurub v? cavab?n? art?qlamas? il? verib .

sen bu sohbete bawdan nezer sal gor nece gulmeli veziyyete salmisan ozunu))) gah yazmisan ki omere ten eden Eliye e.s.ten etmiw sayilir. Bud sohbeti ortaya cixandan sonra dedin ki bunu qebul etsen Elini e.s.tehqir etmiw sayilacagsan. Bu movzudaki omerin uwaga qarwi olan manyakliginin sizin butun menbelerinizde movcud oldugunu senin yadina saldiqdan sonra yazmisan ki ne elaqesi var movzuyla)))) Elaqesi odur ki rawidi xelifelerin sunnesine sarilin ve bundan sonra qiz alanda, qiz verende bu cur edin.lool. Hele gulsumun orda omere dediyi sozleri demirem)) ve en nehayet de bawlamisan abu zeyd kimi meymunluq etmeye ki ekser wie alimleri qebul edib, bir qum telebesi bele deyib, flan yerde bir wie vehabileri zorlayib ve s.)))) Bu evliliyi kim qebul edibse sehv edib.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Rafizil?rin ?m?r(ra) haqq?nda batil etiqadlar?n? ?linin (ra) ?z q?z? Ummu G?ls?m ?m?r? verm?si b?sb?t?n alt ?st edir.

Bunlar ?slind? ?m?r? t?n etm?k il? ?liy? t?n etmi? say?l?rlar.

Rafan?n qohumlar?n?n hans? fikri batil deyil ki?)))

?li® v? ?m?r® m?s?lmand?rlar, bir m?s?lman?n dig?rin? q?z?n? ?r? verm?si qada?an deyil, he? bir rafizi alim bu nigah?n imkans?zl???n? ?sasland?ra bilm?z.El?c? d? ?m?rin® ?slamdak? xidm?tl?ri v? g?st?rdiyi ??xsi keyfiyy?tl?ri d?, Pey??mb?rimizin(s.?s.) yan?nda olmas?n? v? onunla v? ?bu B?krl?® dost olmas?n? inkar ed? bilm?z, el?c? d? Allah Quranda ?slam? ilk q?bul ed?nl?r, s?hab?l?rd?n dan??anda onlar aras?nda f?rq qoymur,onlar ay?rm?r ki. b?s filank?s v? filank?sd?n ba?qa ham?n?z d?n?ks?z v? s. v? i. Pey??mb?rimiz(s.?.s.) d? u?aq deyildi ki.?traf?ndak?lar? ay?rd ed? bilm?sin ona g?r? d? rafizil?rin s?hab?l?r? qar?? m?nasib?ti ?n az? Pey??mb?r?(s.?s.) edilmi? h?rm?tsizlikdir.amma n?z?r? alsaq ki, ibn Saba y?hudidir v? y?hudil?r ?z pey??mb?rl?rin? h?tta ?ld?r?bl?r bel?, o zaman bir y?hudinin yaratd??? bir firq?y? t??cc?b etm?k laz?m deyil.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

sen bu sohbete bawdan nezer sal gor nece gulmeli veziyyete salmisan ozunu))) gah yazmisan ki omere ten eden Eliye e.s.ten etmiw sayilir. Bud sohbeti ortaya cixandan sonra dedin ki bunu qebul etsen Elini e.s.tehqir etmiw sayilacagsan. Bu movzudaki omerin uwaga qarwi olan manyakliginin sizin butun menbelerinizde movcud oldugunu senin yadina saldiqdan sonra yazmisan ki ne elaqesi var movzuyla)))) Elaqesi odur ki rawidi xelifelerin sunnesine sarilin ve bundan sonra qiz alanda, qiz verende bu cur edin.lool. Hele gulsumun orda omere dediyi sozleri demirem)) ve en nehayet de bawlamisan abu zeyd kimi meymunluq etmeye ki ekser wie alimleri qebul edib, bir qum telebesi bele deyib, flan yerde bir wie vehabileri zorlayib ve s.)))) Bu evliliyi kim qebul edibse sehv edib.

m?nb?l?rin ham?s?nda ke?mir .S?id bin M?nsur "sun?n"-d? Abdurrazzaq "Musann?fd?" ?bni AbdulBarr "istiab" da h?disi r?vay?t edibl?r.H?disin s?n?dind? q?r?ql?q(??????) var .S?hih deyil.

M?n s?n? dey?nd? ki h?disd? q?z?n budlar?na bax?b yaz?l?b s?n yalandan deyirdin ki ?ll??dirib yaz?l?b.Niy? yalan dan???rsan .?

Bundan ?lav? h?disin z?if olmas? bir k?nara lap s?n? g?z??t? gets?m ki bel? bir hadis? olub bunun evliliyin ba? tutmas?n?n h?qiq?tin? n? z?rb? vura bil?r ki ? S?n el? bir tutarl? arqument misal ??k ki ona ?sas?n isbat etmi? olasan ki bu evlilik yaland?r.Ancaq yuxar?dak? m?qal?ni oxusan n? q?d?r ?i? alimi bu evliliyi t?sdiq edib h?tta bu evliliyi inkar ed?n ?i? alimi Mufid? bizim ?v?zimiz? ?i? alimi M?clisi cavab da verib.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Arab. Bu hadise dediyin menbelerden elave zaxair el aqba, tarixi xamis, tarixi bagdad, marifatul sehabe ve diger menbelerde de kecir. Biri deyir omer qizin belinden qucaqladi, biri deyir buduna eliyle toxundu, biri deyir ozune cekib opdu. Karoci hara firlatsan omarin maweynik ve manyak olmasiyla yanawi hem de biqeyret ve peyser olmasi uze cixir. Omer boyda butun wayba cixmasi ise sizin eqidenin mehverinden yixilmasi demekdir. Bu uzden bir qism sunni alimi de eqideni qorumaqdan otru bu nigahin uydurma oldugunu qebul edibler. Beli, men de bu nigahin sehih olmadigini ve yalan oldugunu deyirem. Hec bir moteber wie alimi bu nigahin baw verdiyini qebul etmeyib.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

Arab. Bu hadise dediyin menbelerden elave zaxair el aqba, tarixi xamis, tarixi bagdad, marifatul sehabe ve diger menbelerde de kecir. Biri deyir omer qizin belinden qucaqladi, biri deyir buduna eliyle toxundu, biri deyir ozune cekib opdu. Karoci hara firlatsan omarin maweynik ve manyak olmasiyla yanawi hem de biqeyret ve peyser olmasi uze cixir. Omer boyda butun wayba cixmasi ise sizin eqidenin mehverinden yixilmasi demekdir. Bu uzden bir qism sunni alimi de eqideni qorumaqdan otru bu nigahin uydurma oldugunu qebul edibler. Beli, men de bu nigahin sehih olmadigini ve yalan oldugunu deyirem. Hec bir moteber wie alimi bu nigahin baw verdiyini qebul etmeyib.

Ay xomeyni !

Deyir?m ki lap ?m?rin ummu gulsumu qucaqlad?q?n? s?hih q?bul ets?k bunun il? s?n bu evliliyi inkar ed? bilm?din ax?.

M?t?b?r ?i? aliml?ri bunu q?bul edibl?r yalan dan??ma

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ay xomeyni !

Deyir?m ki lap ?m?rin ummu gulsumu qucaqlad?q?n? s?hih q?bul ets?k bunun il? s?n bu evliliyi inkar ed? bilm?din ax?.

M?t?b?r ?i? aliml?ri bunu q?bul edibl?r yalan dan??ma

qucaqlamaq yooox)))) opmek surtuwmek ellewdirmek de))) bunlari qebul etsen demeli omerin yaniq maweynik manyak pedofil binamus biqeyret peyser oldugunu qebul edirsen. Eger qebul edirsense davam edek))) Hec bir moteber wie alimi bu ngahin baw verdiyini qebul etmeyib.

Edited by Vehabi

Share this post


Link to post
Share on other sites

qucaqlamaq yooox)))) opmek surtuwmek ellewdirmek de))) bunlari qebul etsen demeli omerin yaniq maweynik manyak pedofil binamus biqeyret peyser oldugunu qebul edirsen. Eger qebul edirsense davam edek))) Hec bir moteber wie alimi bu ngahin baw verdiyini qebul etmeyib.

Ba?a d??m?dim y?ni ?i?l?r bu qeyd etdikl?rini s?hih q?bul edirl?rs? o zaman y?qin ki, v?lisinin yaxud dig?r m?hr?minin(qarda?lar?n?n) yan?nda bunun ba? verdiyini d? d?rk edirl?r.V? bel? olan halda m?n q?z?n atas?na v? qarda?lar?na siz ?i?l?rin n? ad qoydu?unuzla ?ox maraqlan?ram.Y?ni bir ki?i ?z q?z?n? s?nin t?svir etdiyin kimi bir adama ?r? verirs? bu art?q h?min ki?inin ?z?n? d? t?hqir deyilmi?S?n n? dan??d???n? anlay?rsan?

Share this post


Link to post
Share on other sites

hekari. Bawa duwmek ucun gerek bu "mohtewem" tarixi hadiseni menbelerinizden oxuyasan))))

Share this post


Link to post
Share on other sites

hekari. Bawa duwmek ucun gerek bu "mohtewem" tarixi hadiseni menbelerinizden oxuyasan))))

Yoox burda ba?a d???l?n bir ?ey var sizin ?hli beyt? "h?rm?t v? sevginiz" sad?c? t?qiyy?dir,?slind? yaland?r. y?ni.Bu c?r s?zl?ri ist?r ?li® ist?rs? d? onun k?r?k?ni(kim olur olsun) haqq?nda yazmaq sad?c? t?hqir deyil,bu nasibilikdir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Yoox burda ba?a d???l?n bir ?ey var sizin ?hli beyt? "h?rm?t v? sevginiz" sad?c? t?qiyy?dir,?slind? yaland?r. y?ni.Bu c?r s?zl?ri ist?r ?li® ist?rs? d? onun k?r?k?ni(kim olur olsun) haqq?nda yazmaq sad?c? t?hqir deyil,bu nasibilikdir.

sizin menbelerinizden yaziram da ozumden yazmiram ki. Yaxwidi ki menbelerinizin nasibilikden ibaret oldugunu etiraf etdin. Senin hidayet olmaga wansin var))

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

qucaqlamaq yooox)))) opmek surtuwmek ellewdirmek de))) bunlari qebul etsen demeli omerin yaniq maweynik manyak pedofil binamus biqeyret peyser oldugunu qebul edirsen. Eger qebul edirsense davam edek))) Hec bir moteber wie alimi bu ngahin baw verdiyini qebul etmeyib.

Yaz s?rt??d?r?b ?ll??dirm?sini.

yuxar?da yaz?lan ?i? aliml?ri m?t?b?r deyil? M?clisi m?t?b?r deyil?

?bul-H?s?n ?l-?m?ri (v?fat? hicri 443) bu evliliyi “?l-Mucdi fi ?ns?b ?t-Talibiyyin” kitab?nda zikr edir. El?c? d? dig?r b?y?k ?i? n?s?b alimi ?bu Nasr ?l-Buxari “Sirr ?s-Silsil? ?l-?l?viyy?” kitab?nda bunu t?sdiql?mi?dir. ?i?l?rin “?minul-?slam” l?q?bini verdikl?ri ?eyxl?ri ?t-Tab?rsi bu evliliyi “?’l?m ?l-V?ra bi ?al?m ?l-Hud?” kitab?nda[11] t?sdiql?yir,

?i?l?rin b?lk? d? ?n b?y?k n?s?b alimi ?bnut-Taqtaqi ?l-H?s?ni (v?fat? hicri 709) “?l-?sili fi ?ns?b ?t-Talibin” kitab?nda bu evliliyi zikr edir. Bu kitab? m?asir ?i? aliml?rind?n biri ?s-Seyyid Mehdi ?r-R?cai t?hqiq etmi?dir v? o, ?ih?b ?d-Din ?l-M?ra?i ?n-N?c?finin ?n m??hur t?l?b?l?rind?n biridir. ?bnut-Taqtaqi bu kitab?n? ?bn Nasriddin ?t-Tusi’y? h?diyy? edib v? h?min kitabda “?mirul-muminin’in q?zlar?” ?nvan? alt?nda bunlar? deyir: “Umm Kulsum, anas? Fatim? ?z-Z?hra – aleyh?ss?l?m – v? onunla ?m?r bin ?l-Xattab evl?nmi?dir v? ondan Zeydi d?nyaya g?tirmi?dir.” Kitab? t?hqiq ed?n bu s?zl?r bar?d? dipnot a?araq ?l-?m?ri’nin s?zl?rini zikr etmi? v? daha sonra is? ?m?rin bir ?eytaniyy? (cin q?z) il? evl?ndiyini dey?nl?rin s?zl?rini n?ql etmi?dir v? sonunda deyir: “Bu r?vay?tl?r aras?nda ?sas, d?lil say?lacaq daha ?vv?l qeyd etdiyimiz kimi, Abbas bin Abdilmutt?lib’in onu atas?n?n – aleyhiss?l?m – raz?l??? v? izni il? ?m?r? ?r? verm?si g?r???d?r. ?m?rd?n Zeydi d?nyaya g?tirmi?dir...” Oxuyucu kitab? t?hqiq ed?n bu muhaqqiqin s?zl?rin? diqq?tl? fikir versin! ??nki muhaqqiq b?t?n bu r?vay?tl?r i?ind?n ?sas v? d?lil say?lacaq, a??l il? d?rk olunacaq r?vay?tl?r? ?saslanm??d?r.

Bu evliliyi t?sdiq ed?n aliml?rd?n biri d? ?bul-Qasim ?li bin ?hm?d ?l-Kufi’dir (v?fat? hicri 352) v? bunu “?l-??as? fi Bid?is-S?l?s?” kitab?nda zikr etmi?dir. Bu evliliyin q?sb v? zorla h?yata ke?diyini s?yl?s? d?, ist?nil?n halda bu evliliyin ba? verdiyini etiraf etmi?dir.

Muhamm?d bin Yaqub ?l-Kuleyni d? bu evliliyi “?l-Kafi” kitab?nda qeyd etmi?dir. Bu bar?d? d?rd h?dis g?tirmi?dir, bunlardan ikisini “Umm Kulsum’un evliliyi” bab?nda zikr etmi?dir.

?l-M?clisi (v?fat? hicri 1111) “?l-Kafi” kitab?na yazd??? “Miratul-Uqul fi ??rh ?xbar Alir-Rasul” adl? ??rhind? bu d?rd h?dis haqq?nda h?kml?ri qeyd etmi?dir. Bu d?rd h?disd?n ilk ikisinin h?s?n, ???nc? h?disin m?vsuq, d?rd?nc? h?disin is? s?hih oldu?unu demi?dir.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

Xomeyni m?n ist?yir?m ki s?n bu evliliyi inkar ed?c?k bir fakt yazasan.lap des?n ki Om?r (ra) ?linin q?z? il? zina edib bunun il? s?n yen? d? bu evliliyin yalan olmas?n? isbatlaya bilm?zs?n.Omerin gunahi ayri m?s?l? evlilik ayri mesele.

Edited by ?? ??? ??? ????

Share this post


Link to post
Share on other sites

Arab. Yuxarida qeyd etdiyim butun menbelerde omerin yaniqligi kecir. Moteber wie alimlerinin hec biri bu evliliyin Ummu Gulsum bint Eliyle e.s.baw verdiyini qebul etmeyib. Ebubekrin qizi ummu gulsumun de Elinin e.s.himayesinde boyuduyunu ve omere getdiyini deyen alimler olub ki hetta onlarin istinad etdiyi menbeler de zeifdir. Kafide gelen sehih revayetde de hansi ummu gulsumden behs olundugu deyilmir ve nigahin baw tutmasi yazilmir. Ustelik kafideki revayetde omer deyir Eliye e.s.ogurluq iftira atib elini kesdirecem. Bir sozle omer yene waybaliq edir))))

Edited by Vehabi

Share this post


Link to post
Share on other sites

Xomeyni m?n ist?yir?m ki s?n bu evliliyi inkar ed?c?k bir fakt yazasan.lap des?n ki Om?r (ra) ?linin q?z? il? zina edib bunun il? s?n yen? d? bu evliliyin yalan olmas?n? isbatlaya bilm?zs?n.Omerin gunahi ayri m?s?l? evlilik ayri mesele.

Teymiyye, bu evliliyi inkar edecek fakt hemin evliliyin eks olundugu menbelerin zeif ve uydurma olmasidir. Eger sen sovet doneminden qalma 3 rublluq xalyavalar kimi gucenib bu zeif revayetleri bu evliliyi isbat etmeye cehd edirsense onda dediyim kimi uzzadan da boyuk but olan omer ibn xettabin binamus biqeyret pedofil manyak peyser gozuyle goren ograw oldugunu etiraf etmelisen)))) Etiraf et kecek sohbetin ardina.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

Arab. Yuxarida qeyd etdiyim butun menbelerde omerin yaniqligi kecir. Moteber wie alimlerinin hec biri bu evliliyin Ummu Gulsum bint Eliyle e.s.baw verdiyini qebul etmeyib. Ebubekrin qizi ummu gulsumun de Elinin e.s.himayesinde boyuduyunu ve omere getdiyini deyen alimler olub ki hetta onlarin istinad etdiyi menbeler de zeifdir. Kafide gelen sehih revayetde de hansi ummu gulsumden behs olundugu deyilmir ve nigahin baw tutmasi yazilmir. Ustelik kafideki revayetde omer deyir Eliye e.s.ogurluq iftira atib elini kesdirecem. Bir sozle omer yene waybaliq edir))))

S?n o m?nb?l?ri yaz m?n? m?n d? oxuyum

Umm Kulsum bint ?bi B?kr il? yoxsa Umm Kulsum bint ?li il? evl?nib

Daha sonra b?zi ?i?l?r iddia edirl?r ki, ?linin ?m?r? ?r? verdiyi ?z q?z? deyildir, lakin onun t?rbiy?si alt?nda b?y?m?? Umm Kulsum bint ?bi B?kr’dir. ??nki ?bu B?kr ?l?nd?n sonra onun z?vc?si ?sma il? H?zr?ti ?li evl?nmi?dir. ?i?l?r ?z ?eyxl?rind?n olan M?ra?i N?c?fi’nin “?hqaqul-Haqq” kitab?na[15] istinad?n iddia edirl?r ki, ?bu B?krin Umm Kulsum ad?ndak? q?z? ?linin himay?si alt?nda b?y?m??d?r v? bu s?b?bd?n b?zil?ri onun ?linin q?z? oldu?unu z?nn edibl?r. O zaman bel? ??x?r ki, ?m?rin evl?ndiyi ?linin deyil, ?bu B?krin q?z? olmu?dur.

Bel? bir iddia cahillikdir, ??nki ?sma’n?n ?bu B?krd?n yaln?z bir o?lu olmu?dur, o da Muhamm?d bin ?bi B?kr’dir. ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum’un anas? is? H?bib? bint Xaric?’dir.

?st?lik Umm Kulsum bint ?bi B?kr atas?n?n ?l?m?nd?n sonra d?nyaya g?lmi?dir v? o, ?bu B?krin q?zlar? aras?nda ya?ca ?n ki?iyidir. ?l-Hafiz ?bn Hac?r deyir: “Umm Kulsum bint ?bi B?kr ?s-Siddiq ?t-T?ymiyy?, tabiidir, anas?n?n qarn?nda olark?n atas? (y?ni ?bu B?kr) ?lm??d?r v? o, atas?n?n ?l?m?nd?n sonra d?nyaya g?lmi?dir.”[16] Ayd?n olur ki, ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum ?m?rin xilaf?tinin ilk ilind? d?nyaya g?lmi?dir. ?m?r is? on il xilaf?td? olmu?dur. ?m?r ?l?rk?n Umm Kulsum’un h?l? 9 ya?? bel? tamamlanmam??d?. Nec? olur ki, ?m?rd?n Zeyd v? Ruqeyy? ad?nda iki u?a?? olmu?dur?! Tarixd?n m?lumdur ki, ?m?r hicri 27-ci ild? Umm Kulsumu ?lid?n ist?mi?dir v? h?min bu zamanda ?bu B?krin q?z?n?n h?l? d?rd ya?? tamamlanmam??d?. Lakin ?linin Q?z? Umm Kulsum is? pey??mb?rin – sall?llahu aleyhi va s?ll?m – v?fat?ndan ?vv?l d?nyaya g?lmi?dir. Adi insan a?l? da t?sdiq edir ki, ?m?r ?bu B?krin q?z? il? deyil, ?linin q?z? il? evl?nmi?dir v? ondan iki u?a?? olmu?dur. ?bn Xalk?n ?z tarix kitab?nda[17] Umm Kulsum bint ?bi B?kr haqq?nda deyir: “Onunla Talha bin Ubeydullah evl?nmi?dir v? ondan Muhamm?d ad?nda o?lu olmu?dur, M?kk?nin valisi idi v? ondan h?m d? Z?k?riyya v? Ai??’ni d?nyaya g?tirmi?dir. Sonra Talha q?tl edilir v? onunla Abdurrahm?n bin Abdill?h bin ?bi Rabia ?l-M?xzumi evl?nmi?dir.” ??-?eyx ??-??bl?nci “Nur ?l-?bsar” kitab?nda deyir: “Umm Kulsum onun (?bu B?krin) q?zlar? i?ind? ?n ki?iyidir. Anas?n?n ad? H?bib? bint Xaric? bin Zeyd’dir. ?bu B?kr ?l?r?k onu dul buraxm??d?r v? o, bu zaman Umm Kulsum’dan hamil? idi. ?bu B?krin v?fat?ndan sonra d?nyaya g?lmi?dir v? onunla Talha bin Ubeydullah evl?nmi?dir.”[18]

Qeyd etm?liyik ki, ?m?rin ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum’un ?lini ist?m?si haqq?nda s?hih he? bir ?ey g?lm?mi?dir. Bu bar?d? ?bn C?rir ?t-Tab?ri r?vay?t ed?r?k deyir: “?l-M?d?ini dedi: “?bu B?krin q?z? Umm Kulsumun ?lini ist?mi?di v? o, ya?ca ki?ik idi...” Bu r?vay?tin eynisini ?bn K?sir ?d-D?m??qi “?l-Biday? van-Nihay?” kitab?nda[19] ?bn C?rird?n n?ql etmi?, lakin bunu ondan n?ql etdiyini zikr etm?mi?dir. Bu r?vay?tin mutt?sil bir s?n?di yoxdur. Bunu ?t-Tab?ri g?rd?y?n?z kimi ?l-M?d?ini’d?n r?vay?t edir. ?l-M?d?ini hicri 244 v? ya 245-ci ild? v?fat etmi?dir. ?t-Tab?ri is? hicri 310-cu ild? v?fat etmi?dir. Bu iki alimin ?l?m? aras?nda 82 il vard?r. S?zs?z ki, ?t-Tab?ri ondan bir ?ey e?itm?mi?dir. ?st?lik ?l-M?d?ini ?z r?vay?tl?rinin ?oxunu s?n?dsiz r?vay?t edir. Bunu da ?lav? ed?k ki, ?l-M?d?ini b?zi aliml?r t?r?find?n z?if bir ravi say?l?b. ?z-Z?h?bi onun haqq?nda deyir: “?li bin Muhamm?d ?bul-H?s?n ?l-M?d?ini ?l-?xb?ri, ?oxlu kitab sahibidir. ?bn Adiy onu “?l-Kamil” kitab?nda (z?if ravil?r haqq?nda kitabd?r) zikr ed?r?k deyir: “?li bin Muhamm?d bin Abdill?h bin ?bi Seyf ?l-M?d?ini, Abdurrahm?n bin Sumr?’nin m?vlas?d?r. H?disd? g?cl? deyildir. X?b?rl?r r?vay?t etmi?dir, s?n?dl? r?vay?t etdiyi r?vay?tl?rin say? azd?r.”[20]

M?ra?i N?c?fi’nin bel? bir cahilliyi ?z t??ss?bke?liyin? g?r? etm?sini daha bir fakt g?st?rir. H?zr?ti ?li evl?n?rk?n ?bu B?krin z?vc?si ?sma bint Umeys il? evl?nmi?dir. Umm Kulsum is? ?sma bint Umeys’in q?z? deyildir. ?bu B?kr’in ?sma bint Umeys’d?n yaln?z Muhamm?d adl? o?lu olmu?dur. ?st?lik h?min bu Umm Kulsum dig?r a??q-ayd?n s?b?bl?r? g?r? ?sma bint Umeys’in q?z? ola bilm?z. ??nki ?g?r ?sma bint Umeys’in q?z? olarsa, bel? ??x?r ki, h?min bu Umm Kulsum ?z qarda?lar?na ?r? getmi?dir?! ?z? d? bir yox, dalbadal iki qarda?a ?r? getmi?dir. ??nki m?lumdur ki, ?sma bint Umeys ?bu B?krd?n ?vv?l Caf?r bin ?bi Talibin z?vc?si olmu?dur v? ondan H?b?? torpa??nda ?? d?n? o?lu olmu?dur: Abdullah, Aun v? Muhamm?d v? Umm Kulsum bunlardan iki qarda?a ?r? getmi?dir. ?l-M?ra?i’nin nec? bir q?l?t etdiyi g?zl?r qar??s?ndad?r.

Yekun olaraq dem?k olar ki, ?m?r ?bu B?krin q?z? il? evl?nm?mi?dir. Evl?nm?k bir k?narda qals?n, ?bu B?krin q?z? Umm Kulsum’un ?lini ist?m?si bel? sabit olmam??d?r. Ortaya maraql? bir sual ??x?r: ?m?rin ?linin q?z? il? evl?nm?si v? ondan u?a?? olmas? s?hih h?disl?rd? sabit oldu?u halda ?i?l?r bunu ?sass?z yer? inkar edirl?r. Lakin ?bu B?kr’in q?z? il? evl?nm?si bar?d? mutt?sil bir s?n?di olmayan bir ?eyi nec? asanl?qla q?bul edirl?r?! Bu, onlar?n ?z havalar?na, ist?k v? ??hv?tl?rin? tabe olduqlar?n? g?st?rir!

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

Teymiyye, bu evliliyi inkar edecek fakt hemin evliliyin eks olundugu menbelerin zeif ve uydurma olmasidir. Eger sen sovet doneminden qalma 3 rublluq xalyavalar kimi gucenib bu zeif revayetleri bu evliliyi isbat etmeye cehd edirsense onda dediyim kimi uzzadan da boyuk but olan omer ibn xettabin binamus biqeyret pedofil manyak peyser gozuyle goren ograw oldugunu etiraf etmelisen)))) Etiraf et kecek sohbetin ardina.

Bu r?vay?tl?ri z?if olsayd? ?i?l?rin n?s?b aliml?ri v? M?clisi bunu inkar ed?rdi.?ksin? bunu s?hih say?blar.M?n s?nin ?i? aliml?rinin s?hih sayd?q? r?vay?tl?r il? ittiham edir?m.S?nin yazd?q?n qucaqlama buduna baxma h?disin s?n?dind? is? q?r?ql?q var buna g?r? d? s?hih deyil.S?hih olsayd? q?bul ed?rdim.Ancaq Ummu Gulsum evliliyi is? s?hihdir.?i? aliml?ri deyir d? q?bul el?.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Arab. Ummu gulsum bint ebubekrin Elinin e.s.himayesinde boyuduyunu tekce merhum Merewi ehqaqul heqqde deyil, sevimli ibn quteybeniz mearifinde de getirib. Bu boyda alimlerin sozunu bir kenara qoyub kezzeb abu zeydin kezzeb telebesi olan sen arabin hansisa vehabi saytindan kopiyaladigi uydurmani qebul edecem sence?))) uwutmusen deyesen sen. Ummu gulsum bint Eliyle e.s.manyak omerin evliliyi haqda bir sehih melumat yoxdur ve hec bir wie alimi bunu qebul etmeyib.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

v?ssalam

dild? q?bul etm?s?n d? ?r?yind? q?bul etdin ki bel? evlilik olub.

saqol

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bu r?vay?tl?ri z?if olsayd? ?i?l?rin n?s?b aliml?ri v? M?clisi bunu inkar ed?rdi.?ksin? bunu s?hih say?blar.M?n s?nin ?i? aliml?rinin s?hih sayd?q? r?vay?tl?r il? ittiham edir?m.S?nin yazd?q?n qucaqlama buduna baxma h?disin s?n?dind? is? q?r?ql?q var buna g?r? d? s?hih deyil.S?hih olsayd? q?bul ed?rdim.Ancaq Ummu Gulsum evliliyi is? s?hihdir.?i? aliml?ri deyir d? q?bul el?.

hec bir wie alimi dediyim kimi bunu qebul etmir. Sen getirdiyin revayetlerin icinde yalniz kafideki revayetlerden 1i sehihdir ki ona da yuxarida aydinliq getirdim. Eger budu ellewdirmeyi redd edirsense umumiyyetle bu evliliyi redd etmiw sayilirsan ve menim de demek istediyim budur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

v?ssalam

dild? q?bul etm?s?n d? ?r?yind? q?bul etdin ki bel? evlilik olub.

saqol

bele cixarsan aradan tulku)))) eksine sen dilde iqrar etmesen de ureyinde yuz faiz bu evliliyin baw vermediyine eminsen ve emin idin de. Cunki baw verdini qebul etseniz omer halqa cixir ozu de naturalni))) selamet ol..

Edited by Vehabi

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

bele cixarsan aradan tulku)))) eksine sen dilde iqrar etmesen de ureyinde yuz faiz bu evliliyin baw vermediyine eminsen ve emin idin de. Cunki baw verdini qebul etseniz omer halqa cixir ozu de naturalni))) selamet ol..

M?n aradan ??xmam??am.Sad?c? s?n ?z aliml?rini r?dd edirs?n.Ona g?r? m?n hesab edir?m ki s?n he? ?i? d? deyils?n.N? malsan d?z?n? Allah bilir.

?eyx ?l-Mufid’in bu evliliyi inkar etm?si v? bunun cavab?

?eyx ?l-Mufid’? q?d?r he? bir ?i? alimi bu evliliyi inkar etm?yib. Onlar da ?hli-s?nn?t kimi bu tarixi fakt?n ba? verdiyini q?bul edirdil?r, lakin ?hli-s?nn?td?n f?rqli olaraq bunu m?xt?lif yollarla izah etm?y? ?al???rd?lar. Lakin ?eyx ?l-Mufid hicri be?inci ?srd? g?l?r?k bu evliliyi inkar etdi. Daha sonra is? onun t?l?b?si ??-??rif ?l-Murt?da “??-?afi” adl? kitab?nda bu fikird? ustaz?na tabe oldu.

?l-Mufid bu evlilikd? ??kk etmi?dir. Onun n?z?rin? ?sas?n bu bar?d? g?lmi? x?b?rl?r sabit deyil, ??nki bunu r?vay?t ed?n ?z-Zubeyr bin B?kkar’d?r. ?z-Zubeyr is? m?lum oldu?u kimi n?s?bi ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?at?r. ?i?l?r is? iddia edirl?r ki, Zubeyr ail?si ?liy? nifr?t edib, ona d??m?n?ilik edibl?r. Buna g?r? d? onlar Zubeyr ail?si il? ?hli-beyt aras?nda ba? vermi? h?r bir evlilik ?laq?sini inkar edirl?r. M?s?l?n Seyyid? S?kin? bint H?seyn’nin Musab bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?r? getm?sini d? inkar edirl?r.

?z-Zubeyr bin B?kkar (v? ya B?kkar ?z-Zubeyri) “?l-Muvaff?qiyyat” kitab?n?n sahibidir. N?s?b alimidir v? onun ?misi Musab bin Abdill?h bin ?z-Zubeyr d? n?s?b alimidir. ?z-Zubeyr bin B?kkar kitab?nda ondan ?oxlu n?ql etmi?dir. ?i?l?r? g?r? h?r ikisi d? n?qll?rind? etibarl? deyill?r.

T?bii ki, ?l-Mufid’in dediyi b?t?n bu iddialar ?sass?zd?r v? onun t??ss?bke?liyini g?st?rir.

H?r ?eyd?n ?vv?l g?r?k ki, Zubeyr ail?si il? ?hli-beyt aras?nda bir d??m?n?ilik olmu?durmu?!

?hli-beyt il? Zubeyr ail?si aras?nda q?z verib, q?z almaq m??hurdur. Bunu h?m s?nni, h?m d? ?i? aliml?ri kitablar?nda qeyd edibl?r.

M?s?l?n Abdullah bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam, H?ccac bin Yusuf ?s-S?qafi t?r?find?n ?ld?r?l?n? q?d?r Ummul-H?s?n bintul-H?s?n bin ?li bin ?bi Talib il? evli olmu?dur. Bunu ?i?l?rin m??hur n?s?b aliml?rind?n biri olan ?bul-H?s?n ?l-?m?ri “?l-Mucdi” kitab?nda deyir. El?c?d? Ruqeyya bintul-H?s?n bin ?li bin ?bi Talib, Amr bin ?l-Munzir bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?r? getmi?dir. Eynil? S?kin? bintul-H?seyn bin ?li bin ?bi Talib is? Musab bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam’a ?r? gedib v? bu evlilik ?ox m??hurdur. Bunun ???n m??hur ?i? n?s?b alimi ?bn An?b?’nin “Umd?tut-Talib fi ?ns?b Ali ?bi Talib” kitab?na bax![23] B?t?n bu evlilikl?r g?st?rir ki, Zubeyr ail?si il? ?hli-beyt aras?nda he? bir d??m?n?ilik olmam??d?r.

?st?lik ?idd?tli ?i?liyi il? tan?nm?? ?bn N?dim “?l-Fihrist” kitab?nda deyir: “?z-Zubeyr bin B?kkar: ?bu Abdullah ?z-Zubeyr bin ?bi B?kr B?kkar bin Abdill?h bin Musab bin Sabit bin Abdill?h bin ?z-Zubeyr bin ?l-Avvam. M?din? ?hlind?ndir, x?b?r v? n?s?b aliml?rind?n biridir. ?air, saduq, ravi, alic?nab biridir. M?kk?nin qaziliyin? ?stl?nmi?dir...”[24]

?i? alimi ?bn N?dim ?z kitab?nda ?z-Zubeyr bin B?kkar’? do?ru s?zl?, alic?nab biri kimi tan?tm??d?r. ?g?r ?z-Zubeyr bin B?kkar h?qiq?t?n d? ?hli-beyt? d??m?n?iliyi il? tan?nsayd? h?min bu ?i? alimi kitab?nda onu bel? t?qdim ed?rdimi?!

G?r?s?n ?l-Mufid haradan ??xard?r ki, ?z-Zubeyr bin B?kkar ?hli-beyt? d??m?n?ilik etmi?dir? ?z-Zubeyr bin B?kkar’?n babas? Abdullah bin Musab bin Sabit il? ?l-H?seyn’in n?v?l?rind?n biri olan Y?hya bin Abdill?h aras?nda ?dav?t oldu?u ?i?l?r t?r?find?n iddia olunur. Buna g?r? deyirl?r ki, h?min k?s ?l?vil?r? qar?? d??m?n?ilik etmi?dir. Lakin bel? bir iddian?n s?hih oldu?unu f?rz ets?k bel?, m?g?r d??m?n?ilik genl?rl? atadan o?ullar?na ke?irmi?! Biz bilirik ki, ?i?l?r imaml???n atadan o?ula ke?diyin? etiqad edirl?r, amma nasibiliyin atadan o?ula irs il? ke?diyin? d? etiqad etdikl?rini bilmirdik. Onda g?r?k m?bar?k x?lif? ?m?r bin Abdil?ziz d? ?m?rin ail?sind?n oldu?una g?r? l?k?l?nsin!?

Lakin biz bel? bir d??m?n?iliyin oldu?unu k?k?nd?n inkar edirik. Abdulla bin Musab il? Y?hya bin Abdill?h aras?ndak? bu d??m?n?iliyi ?bul-F?r?c ?l-?sfahani “?l-??ani” kitab?nda zikr edir v? ?t-Tab?ri tarixind? qeyd etmi?dir.

?bul-F?r?c ?l-?sfahani’y? g?ldikd? is? o, t??ss?bke? bir ?i?dir. ?l-Qadi ?bu ?li ?l-Muhsin bin ?bil-Qasim ?t-T?nuxi deyir: “Bizim g?rd?y?m?z ?i? ravil?rind?n biri d? ?bul-F?r?c ?l-?sfahani’dir.” ?bul-F?r?c ?m?vil?rd?n olmu?dur, ona g?r? d? aliml?rin ?oxu onun t?rc?meyi hal?nda ?i?lik etm?sind?n t??cc?bl?nmi?l?r. M?s?l?n, ?bnul-?sir deyir: “?i? idi, bu is? q?rib?dir.” ?z-Z?h?bi deyir: “Q?rib? hallardan biri d? budur ki, m?rvanl? biri ?i? olmu?dur.” Yen? deyir: “?i? olmu?dur v? ?m?vil?rd? bel? bir hal nadirdir.” ?bnul-C?vzi deyir: “?iy?lik etmi?dir, onun kimi birisi n? ?zl?y?nd?, n? d? r?vay?tind? siq? deyildir.” ?bn Hac?r deyir: “Zeydi ?i?l?rind?ndir v? bel? bir hal ?m?vil?rd? nadirdir.” Lakin ?i?l?rd?n b?zil?ri onun ?i? olmas?n? inkar etmi?dir. ?l-Xavan?s?ri bunu “Ravd?t ?l-C?nn?t” kitab?nda inkar etmi?dir. Dig?r ?i?l?r is? onun ?i? olmas?n? etiraf edirl?r. Lakin bu ??xsiyy?t haqq?nda oxumaq ist?y?n Doktor Muhamm?d ?hm?d Xal?fullah’?n “Sahibul-??ani ?bul-F?r?c ?l-?sf?hani” kitab?na baxs?n! ?st?nil?n halda h?min bu ??xs r?vay?td? siq? deyildir. Onun r?vay?tind? he? bir ibr?t yoxdur.

Daha ?vv?l qeyd etdiyimiz kimi ?i?l?rin alimi ?l-Mufid bunu ortaya atm?? ilk aliml?ridir. ?l-Mufid’d?n d? ?vv?l ya?am?? ?i? alimi ?bul-Qasim ?li bin ?hm?d ?l-Kufi “?l-?sti?as? fi Bid?is-S?l?s?” kitab?nda bu evliliyi t?sdiql?yir. Bu x?b?rl?r n?s?b aliml?rind?n bir ?ox kanalla r?vay?t olunmu?dur v? bunlar t?vat?r d?r?c?sini bel? ke?ir. Bel? bir x?b?ri yaln?z Zubeyr bin B?kkar il? z?ifl?tm?k is? g?lm?lidir.

M?s?l?n, ??-?eyx H?seyn bin Muhamm?d bin ?l-H?s?n ?d-Diyarb?kiri tarix kitab?nda[25] bu r?vay?tl?ri s?n?dl?ri il? birlikd? r?vay?t etmi?dir. Bunu m?s?l?n ?bn Qat?d?, Asim bin Amr’dan, o da ?bn ?shaq’dan r?vay?t edir. Bir ba?qa r?vay?ti ?bu Amr r?vay?t edir. Sonra ?mam ?hm?d “?l-M?naqib”d? ?bn S?mm?n yolu il? r?vay?t etmi?dir. Bir ba?qa r?vay?t is? Vaqid bin Muhamm?d bin Abdill?h bin ?m?r yolu il? g?lir, bunu ?d-D?vl?bi t?xric etmi?dir. ?bn S?mm?n is? bunun l?fzini ixtisar ed?r?k r?vay?t etmi?dir. Sonra ?m?rin Umm Kulsuma verdiyi mehr bar?d?ki r?vay?tl?ri d? ?bu Amr, ?d-D?vl?bi v? ?bn S?mman r?vay?t etmi?dir. Dig?r r?vay?tl?r is? Umm Kulsum il? onun o?lu Zeydin bir g?nd? ?ld?y?n? hekay? edir. B?t?n bu r?vay?tl?r ?oxdur v? bunlar? ?bn ?shaq, ?d-D?vl?bi, ?bn S?mm?n, Amm?r bin ?bi Amm?r, ?bu Amr v? dig?rl?ri r?vay?t edibl?r v? bu r?vay?tl?rin ?oxunun s?n?dind? Zubeyr bin B?kkar’dan he? bir ?s?r, ?lam?t yoxdur. Bu r?vay?tl?ri r?vay?t ed?nl?rd?n bir ?oxu Zubeyr bin B?kkar’dan daha ?vv?l ya?am??d?r. ?z-Zubeyr bin B?kkar hicri 256-ci ild? v?fat etmi?dir. Lakin bu r?vay?tl?rd?n bir ?oxunu ?bn ?shaq (?bu Abdullah Muhamm?d bin ?shaq bin Y?ssar bin Xayy?r) r?vay?t etdir. ?sl?n farsd?r v? hicri 151-ci ild? v?fat etmi?dir. H?min bu ?bn ?shaq s?zs?z ki, ?z-Zubeyr bin B?kkar’dan ?vv?l ya?am??d?r, n?inki ondan, h?tta ?misi Musab bin Abdill?h bin ?z-Zubeyrd?n bel? daha ?vv?l ya?am??d?r. ?bn ?shaq’?n m??hur t?l?b?si, m??hur sira kitab?n?n sahibi ?bn Hi?am da bu ikisind?n ?vv?l ya?am??d?r. O, ya hicri 213-c? ild?, ya da 218-ci ild? v?fat etmi?dir. Ona g?r? d? ?l-Mufid’in etiraz? ?sass?zd?r v? g?lm?lidir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Arab. Mufidden r.e.qabaq da bu meseleni inkar eden, tereddud eden, ummu gulsumun ebubekrin qizi oldugunu qebul edenler olub. Ustelik dinden anlayiwi olan her kes bilir ki mueyyen bir nezeryye etrafinda geden muzakirelerde alimlerin nezerlerini esas goturerken hansi alimin evvel ve ya sonra yawamasi esas goturulmur. Esas alimlerin hansinin daha cox elem olmasi ve izahatinin daha esasli, dolgun olmasidir. Sade bir misal tedqiqat aparmaq ucun indi daha cox werait movcuddur neinki 1000 il bundan qabaq. Bu nigah haqda gelen hedisler de zeif ve qariwiqdir. Sehih hedis kafide gelen 1 hedisdir ki orda da hansi ummu gulsumden behs olundugu deyilmir ve nigahin baw verdiyi de gosterilmir. Ustelik hemin hedisde omer deyir Eliye e.s.iftira atib elini kesdirecem)))) siz nasibiler bu zeif revayetlerle bu nigahin baw verdiyini isbat etmek ucun gucenirsiz ki guya Eliyle e.s.omerin arasinda hec bir problem olmayib, lakin heqiqetde veziyyetinizi daha da gerginlewdirirsiz. Eger alim nezerini esas goturmeye qayitsaq senin mezhebinin qaymaq alimleri olan ibn hacer esqalani, imam nevevi, ibn quteybe kimi alimlerin deyir omerin arvadi ummu gulsum abubekrin qizi idi. Qebul et de niye etmirsen?)) omerin guya Elinin e.s.qiziyla evlenmesi haqda sizin menbelerdeki melumatlarin hamisi zeif ve saxta melumatlardir ve bu melumatlarin hamisi omeri biqeyret pedofil peyser ograw kimi teqdim edir. Bu evlilik haqda sehih hec ne yoxdur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

sizin menbelerinizden yaziram da ozumden yazmiram ki. Yaxwidi ki menbelerinizin nasibilikden ibaret oldugunu etiraf etdin. Senin hidayet olmaga wansin var))

S?n h?l?lik he?n? yazmam?san yazd???n el? "peys?r" filand?r ki, elmin d? s?viyy?n d? ordan b?lli olur.

Share this post


Link to post
Share on other sites

S?n h?l?lik he?n? yazmam?san yazd???n el? "peys?r" filand?r ki, elmin d? s?viyy?n d? ordan b?lli olur.

hec ne yazmamiwamsa hec neye nasibilik niye deyirsen?)))

omere bu hereketine gore peyser demek seviyyesizlikdir meger? Hem bu cur sozleri siz adi qarwilamalisiz cunki bu cur sozler sizde sunneden hesab olunur))))

Edited by Vehabi

Share this post


Link to post
Share on other sites

hec ne yazmamiwamsa hec neye nasibilik niye deyirsen?)))

omere bu hereketine gore peyser demek seviyyesizlikdir meger? Hem bu cur sozleri siz adi qarwilamalisiz cunki bu cur sozler sizde sunneden hesab olunur))))

Birincisi h?r yerd? nasibilik dey? banlayan sizsiz,m?n yox.

?kincisi: peyser dediyin ??xs Allah?n pey??mb?rinin(s.?.s.) s?hab?sidir

?bu S?id ?l-Xudri (r.a.) r?vay?t edir ki, «Pey??mb?r (s.a.s.) demi?dir: "M?nim s?hab?l?rimi s?ym?yin! H?qiq?t?n, sizd?n biriniz Uhud da?? boyda q?z?l s?d?q? vers? bel?, onlardan birinin verdiyi bir ovuca (s?d?q?y?) h?tta yar?s?na bel? ?ata bilm?z. "» («S?hihu-l-Buxari», 7/25, 3673-c? h?dis. )

Sizin is? z?lal?tin el? do?uldu?un d?vr v? m?nsub oldu?un ?qid?d?n g?r?n?r.

Allah?n ay?l?rind? etm?diyi f?rqi, pey??mb?rin(s.?.s.) he? vaxt salmad??? ayr?-se?kiliyi siz sal?rs?z.?z?n?z? Allah v? r?sulundan (s.?.s) ?st?n bilirsiz?

???nc?s? ?g?r bir ki?inin q?z?n? ya bac?s?n? el?i g?lib kims? ?ll??dirs? burda peys?r kim olacaq?

D?rd?nc?:Ay "ki?i" q?r??? indi bu d?qiq? s?but yaz bold etdiyim yaz?lara ki, s?nn?dir yoxsa p...birincisi ?z?ns?n.

Share this post


Link to post
Share on other sites

hekari. Fakt burda sen banlamisan ki omerin bu binamuslugu nasibilikdir. Omerin peyser oldugunu Allah c.c. Peygember s.a.v.a.s.ve Ehli beyt e.s.de bilirdi. Kafir Buxarinin hedisi mene hoccet deyil ve ustelik wieler omer kimi munafiq peyserleri sehabe hesab etmirler. Allah da Peygember de daim Ehli beyti ve momin sehabeleri ebubekr omer ve osman kimi munafiqlerden ferqlendirib. O ki qaldi bu movzuda behs olunan evlilik nagili omeri peyser ve wayba cixartmaqla, Ehli beyte de e.s.iftiradir. Lakin yene de omer peyser cixir. Cunki ciddi niyyetle qizi elci duwene gostermek olar. Daha bu ona esas vermir ki elci duwen binamusluq ve ograwliq edib qiza el atib ellewdirecek. Ve en nehayet soyuw soymek sizin rawidi xelife ebu bekrin sunnesidir ve size hoccetdir. Buxaride 1ci cildde hedis var ki ebu bekr muwrike deyir get lat butunun fercini yala. Ferc bizim dilde amcig demekdir. Size de amcigagiz ebu bekrin sunnesinden azi diwlerinizle yapiwmaq vacibdir. Gorduyun kimi peyser sen cixdin tipki omer kimi)))))

Share this post


Link to post
Share on other sites

hekari. Fakt burda sen banlamisan ki omerin bu binamuslugu nasibilikdir. Omerin peyser oldugunu Allah c.c. Peygember s.a.v.a.s.ve Ehli beyt e.s.de bilirdi. Kafir Buxarinin hedisi mene hoccet deyil ve ustelik wieler omer kimi munafiq peyserleri sehabe hesab etmirler. Allah da Peygember de daim Ehli beyti ve momin sehabeleri ebubekr omer ve osman kimi munafiqlerden ferqlendirib. O ki qaldi bu movzuda behs olunan evlilik nagili omeri peyser ve wayba cixartmaqla, Ehli beyte de e.s.iftiradir. Lakin yene de omer peyser cixir. Cunki ciddi niyyetle qizi elci duwene gostermek olar. Daha bu ona esas vermir ki elci duwen binamusluq ve ograwliq edib qiza el atib ellewdirecek. Ve en nehayet soyuw soymek sizin rawidi xelife ebu bekrin sunnesidir ve size hoccetdir. Buxaride 1ci cildde hedis var ki ebu bekr muwrike deyir get lat butunun fercini yala. Ferc bizim dilde amcig demekdir. Size de amcigagiz ebu bekrin sunnesinden azi diwlerinizle yapiwmaq vacibdir. Gorduyun kimi peyser sen cixdin tipki omer kimi)))))

1) s?but et ki, Allah, Pey??mb?ri(s.?.s.), ?hli beyt ?m?r® haqq?nda h?min fikird? olublar.

2) s?but et ki, Buxari kafirdir.

3)s?but et ki, ?m?r® m?nafiqdir

?g?r s?but etm?s?n ?m?r v? d. s?hab?l?r ???n dediyin b?t?n s?zl?ri s?n? ?nvanlayacam V? ?min ol ki, ?al??acam b?t?n bak?l?lar forumu bunu g?rs?n.

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest ?? ??? ??? ????

El? d? ?minlik il? link qoymusan ki guya ki qoyduqun linkd? m?nim yerl??dirdiyim m?qal?y? cavab var.S?nin yerl??diyin linkd? m?nim qoyduqum m?ql?nin he? 2% bel? cavab yoxdur.Cavab ver?ns?ns? g?t?r qoy m?qal?ni qabaq?na c?ml?-c?ml? cavab ver.Bu evliliyi ?i? aliml?ri h?m d? ?i?nin n?s?b aliml?ri do?ru hesab edibl?r.S?n ?i? deyils?ns? bu ayr? m?s?l?.Bundan ?lav? s?nin linkd? yazd?q?n bu s?z g?z?m? d?ydi .yaz?rsan ki h?min r?vay?tl?r z?ifdir.S?nin bu s?z?n? adam?n g?lm?yi g?lir.N? vaxtdan b?ri ?i? m?zh?bi h?disl?rin s?hih v? z?if olduqunu preznavat el?yib.?g?r el?dirs? N?hcul B?la?adak? olan x?tb?l?rin h?disl?rin z?iflik v? s?hihlik bax?m?ndan t?dqiq edin.Bax?n g?r?n ?linizd? s?hih ad? alt?nda bir d?n? r?vay?t qalacaq yoxsa yox?

Share this post


Link to post
Share on other sites

El? d? ?minlik il? link qoymusan ki guya ki qoyduqun linkd? m?nim yerl??dirdiyim m?qal?y? cavab var.S?nin yerl??diyin linkd? m?nim qoyduqum m?ql?nin he? 2% bel? cavab yoxdur.Cavab ver?ns?ns? g?t?r qoy m?qal?ni qabaq?na c?ml?-c?ml? cavab ver.Bu evliliyi ?i? aliml?ri h?m d? ?i?nin n?s?b aliml?ri do?ru hesab edibl?r.S?n ?i? deyils?ns? bu ayr? m?s?l?.Bundan ?lav? s?nin linkd? yazd?q?n bu s?z g?z?m? d?ydi .yaz?rsan ki h?min r?vay?tl?r z?ifdir.S?nin bu s?z?n? adam?n g?lm?yi g?lir.N? vaxtdan b?ri ?i? m?zh?bi h?disl?rin s?hih v? z?if olduqunu preznavat el?yib.?g?r el?dirs? N?hcul B?la?adak? olan x?tb?l?rin h?disl?rin z?iflik v? s?hihlik bax?m?ndan t?dqiq edin.Bax?n g?r?n ?linizd? s?hih ad? alt?nda bir d?n? r?vay?t qalacaq yoxsa yox?

m?qal?niz s?viyy?siz v? m?ntiqsizdi. M?n yerl??dirdiyim linkd? Sizin m?qal?y? d?, h?l? yazmad?qlar?n?za da cavab var. Sizinl? m?bahis? etm?y? is? n? vaxt?m var, n? d? h?v?sim.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Ne menasi var bu geder lazimsiz seyler yazmaga /// Vahabi ALLAH sizlere nehlet etsin dini parcaliyan yerde ! Gurban olum ELININ zulfugarina az girib ALLAHSIZLARI ! ERSIELADA 5 NEFERIN ADI VAR /// MUHAMMED PEYGENBERIN/ IMAM ELININ / XANIM FATIMEYI ZEHRANIN/ IMAM HESENIN/ IMAM HUSEYNIN!!!!! Bu beledi belede galacag! ALLAH NEHLET ETSIN BUNLARI TANIMAYANLARA! omer kimilerir ya aravuran ya da ki IMAM ELININ paxiligini ceken kimi galacaglar !

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...

×
×
  • Create New...